Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aangedaan. Hoe het na de operatie met de patiënt is gegaan, wordt niet vermeld. In het geval van Mc Vie 13) werd het carcinoom wel niet als operabel beschouwd maar werd toch partus praematurus opgewekt. De patiënt, een 35jarige Y-para was inde 6e (?) maand der zwangerschap. Het rectum-carcinoom was overgegaan op den achterwand der cervix uteri en met het os sacrum vergroeid; een normale verlossing was niet te verwachten. Daardoor stond Mc Yie voor de keus tusschen partus arte praematurus of afwachten en eventueel sectio caesarea aan het einde der zwangerschap. Hij koos het eerste, daar de patiënt zeer lijdende was, met de bedoeling om na den partus colotomie te doen(?). Door de vroeggeboorte werd een levend kind verkregen, dat 7 weken leefde en toen aan enterltis overleed. De patiënt kreeg 6 weken na den partus een recto-vaginaal fistel waardoor een anus praeternaturalis inde lies overbodig werd. Petersen 12) extirpeerde het rectum inde 4e maand der zwangerschap bij een 24jarige I-gravida zonder vooraf een einde aan de zwangerschap te maken. Hij kreeg hiermede het slechtst mogelijke succes want de vrouwr aborteerde den vierden dag en succombeerde den vijfden dag na de operatie aan peritonitis. Omtrent het geval van Heineke vond ik bij HolzapfelS) niet meer dan het volgende korte bericht: „Nicht veröflentlichtist „ein Pall von Mastdarmkrebs mit Zwillingsschwangerschaftim 6—7 „Monat, den von Heineke 1891 in Erlangen operirt hat”. Hoewel het aantal der bekende gevallen van zwangerschap met carcinoma recti niet groot is, bieden deze gevallen een verscheidenheid, groot genoeg om een leiddraad te geven, hoe men in verschillende gevallen behoort te handelen. 1° Wanneer men inde zwangerschap een operabel rectum-carcinoom herkent, behoort alles in het werk te worden gesteld om de radicale operatie zoo spoedig en zoo veilig mogelijk te doen plaats vinden. Te opereeren zonder rekening te houden met den zwangeren toestand der patiënt, zooals Peter sen deed, schijnt niet navolgenswaardig. Het gevaar is groot, dat de vrouw na de rectale operatie weeën krijgt en aborteert of te vroeg bevalt en dat daarbij hechtingen losgaan, nabloedingen optreden, peritonitis volgt, al werd ook in Kjelsberg’s geval de zwangerschap niet afgebroken. Veiliger is het om eerst een einde te maken aan de zwangerschap en niet te lang daarna de carcinoomoperatie te doen. Het hangt af van den tijd der zwangerschap, van de wijdte van het bekken, in verband met de grootte van den tumor, op welke wijze een einde aan de zwangerschap gemaakt moet worden. Is het kind reeds

43

Sluiten