Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

metrium een progredient karakter gehad heeft, zoodat zelfs de cervix aangedaan is. Maar dan is het toch weinig plausibel, dat de tubair-tuberculose, die zoo licht een pyosalpinx doet ontstaan, aan beide zijden geheel genezen zoude zijn, terwijl de door haar opgewekte utemstuberculose een zoo progrediënt karakter zou hebben. Uit deze overwegingen volgt, dat, al is het primaire van deze utemstuberculose niet met zekerheid te bewijzen, (wat misschien van geen enkele utemstuberculose bewezen kan worden) er toch veel voor pleit om haar als zoodanig te beschouwen. De vorm van het tuberculeuse proces komt overeen met de diffuse verkazende infiltratie der mucosa van Menge (de uloereuze vorm van Pozzi). Het negatieve resultaat van het zoeken naar tuberkelbacillen doet, bij de zekerheid, die het histologisohe beeld geeft, niets te kort aan de diagnose. Hu de tweede vraag: Hoe is de verhouding van het carcinomateuse tot het tuberculeuse proces ? En verder welk der beide is inden uterus het eerst opgetreden? Tot welke der 5 klassen van Lubarsch behoort dit geval gerekend te worden? Yoor de beantwoording van deze vragen diene het volgende: Over het algemeen is tuberculose een proces, dat veel chronischer, sleepender verloopt dan carcinoom. Hu is inden beschreven uterus de tuberculeuse aandoening veel uitgebreider dan de tumor. Deze laatste heeft de buitengrens van den cervixwand nog niet bereikt; waar de tumor niet in contact is met de tuberculose, zien de cellen er uitmuntend uit; de celbundels zijn ruim vertakt in het spierweefsel; de kernen goed gedifferentieerd en gefingeerd. Er zit dus groeikracht in het turnorweefsel. Bij de niet groote uitbreiding er van ondanks dit alles, mogen wij dus aannemen, dat de tumor niet van zoo heel ouden datum is en wordt het dus hierdoor waarschijnlijk, dat de tuberculose voorafgegaan is aan het carcinoom. Bekijken wijde preparaten nauwkeurig, dan zien wij, dat de dooreenmenging van tuberculose en carcinoomweefsel het innigst is ter hoogte van het ostium interman, dat daarentegen het fraaiste ongeschonden turnorweefsel gevonden wordt in het naar de portio gekeerde deel hiervan. Waar de tuberculose den tumor ontmoet, wordt deze er door gedestrueerd op de bovenbeschreven wijze. En waar wij nu zien, dat dit het meest intensief plaats heeft ter hoogte van het ostium internum; waar wij weten, dat de cervix uiterst zelden ineen primaire uterus-tuberculose betrokken is; waar wij bovendien het geheele endometrium door tuberculose aangetast vinden en deze dus

103

Sluiten