is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap, 1939, 01-01-1939

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lijke ongelukken zijn niet te betreuren geweest; door uitgebreide hygiënische maatregelen is men er ook in geslaagd tropische ziekten practisch geheel te voorkomen. Doordat het personeel van expedities als deze dagelijks naar de basis terugkeert, kan het een vrij groote mate van gerieflijkheid genieten. Een nadeel is het, dat de aanraking met land en volk door dezelfde oorzaak zeer beperkt is. De expeditie heeft het groote nut van het watervliegtuig voor Bestuur en wetenschappelijk werk op Nieuw-Guinea op overtuigende wijze aangetoond. Deze ervaring is onder meer benut door latere expedities naar de Wisselmeren en door de Nederlandsch-Amerikaansche Archboldexpeditie, welke thans nog in de streek tusschen Hollandia en den Wilhelmina-top werkzaam is (zie blz. 321).

Den 23sten Maart sprak prof. mr. D. H. Westra voor het Genootschap en Oost-en-West over „Japan als grootmacht in de Pacific", waaraan het volgende is ontleend.

Xa met enkele woorden de ontwikkeling van Japan geschetst te hebben tot de restauratie, die met de onvrijwillige openstelling van Japansche havens voor den handel begon, stond spreker stil bij de gevolgen van deze gewelddadige openstelling. De middeleeuwsche feodale staat moest tot een modernen eenheidsstaat worden omgezet en met het ophouden van den onderlingen strijd van de clans en de invoering van hygiënische toestanden groeide de bevolking in ontstellende mate — in 70 jaren, van 1868 tot 1938, van 30 tot ruim 80 mil'ioen, te meer ontstellend, omdat de Japansche bodem maar voor 1h5 voor landbouw geschikt is. Dit dwong tot industrialisatie om door den uitvoer van Japansche industrie-artikelen de noodige grondstoffen en voedingsproducten te verkrijgen.

Ook in het productieproces zijn de sporen van den vroegeren feodalen strijd nog te onderkennen, want de grootste concerns, als de Mitsui en de Mitsubishi, zijn voortgekomen uit clans en zij gevoelen vóór alles Japansch en dan eerst internationaal en handelen daarnaar. Waar de geboorte-beperking ongunstig is opgenomen en de emigratie op vele moeilijkheden stuit, voornamelijk doordat overal beperkingen zijn ingevoerd om de emigratie te weren, is het een kwestie van dood of leven geworden de industrie-producten te plaatsen. Maar op dien weg ontmoet Japan weerstand van andere landen. Spreker liet zien, hoezeer de Japansche export door deze maatregelen is getroffen. Dit heeft weer aanleiding gegeven voor Japan om gebieden buiten het land onder controle te krijgen, waarvan Manchoekwo een klassiek voorbeeld is. Door de open deur voor anderen zooveel mogelijk te sluiten, heeft Japan in Manchoerije en Kwantoeng zijn uitvoer in 1936 van 235 millioen tot 376 millioen in 1938 weten op te voeren. Dezelfde economische overwegingen liggen ten grondslag aan de zucht in Noord- en ook in Zuid-China monopolie-gebieden te krijgen.

Niet enkel de economische factoren, maar ook strategische en prestige-factoren hebben de Japansche expansie veroorzaakt, van welker