is toegevoegd aan je favorieten.

De gereformeerde kerk, jrg 41, 1928-1929, no 2108, 28-02-1929

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

41c JAARGANG — OCT. 1928-OCT. 1929

No. 2108

DONDERDAG 28 FEBRUARI 1929

Onder redactie van het Comité ter verspreiding der beginselen van de Confessioneele Vereeniging

Dr. J. Ch. KROMSIGT te Rinsumageest (Eindredacteur); Ds. H. BAKKER te Amsterdam; Ds. J. W. GROOT EN^RINK te Leiden, Prof. Dr. Th. L. HAITJEMA te Groningen; Dr. P. J. KROMSIGT te Amsterdam; Ds. C. A. LINGBEEK te's-Gravenhage; r.

te 's-Gravenhage; Ds. A. B. TE WINKEL te 's-Gravenhage. ___

ö|l blad verschijnt wekelijks. Alles wal de redactie aangaat en boeken 'er recensie zende men aan Dr. J. Ch. KROMLIGT, Rin^umageesl (Fr.), dragen voor ds Vragenbus uitsluitend aan Ds. C. A. LINGBEEK, sPortlaan 95, 's-Gravenhage; Kerknlsuws-berichten aan H. VEENMAN & ZONEN te Wagenlngen. Voor adverl. en alles wal de ad'Wintjtrttle bsirefl wjnds 'iian zien tol de Uitgevers.

UITG.: FA. H. VEENMAN & ZONEN

WAGEN INGEN

POSTnEKENING 12«<V0

TELEFOON 184

Prijs 15.—,fcu:tenl.-en kol. t6.-p.|iir. VïOiisrlljKBnuTimers 10 ets Prijs der advertentiën: Van 1—10 regels 12. , elke reg^l 2

cents. Boekannonces 10 cents per regel. Bewijsnummers Abonnementen worden bij ieder nummr aangenomen, doch kunnen alléén eindigen bij het einde van den jaarging, Septem ber van iele.- jaar.

INHOUD: Gethsemané. — Waartoe reorganisatie \ — Machines en dollars. — Een wensch. — Voorlezingen voor de Vereen, voor bijzondere leerstoelen. — Vreewijk. — Vragenbus. — Leestafel. — Kerknieuws. — Advertentiën.

GETHSEMANÉ.

Op den weg naar Golgotha ontmoeten wij telkens rustpunten, waarbij Christus Zijn geheele omgeving vergeet, om alleen ttiet den Vader te zijn. Wel een bewijs hoe zwaar Zijn strijd geweest is. Hemel&che

kracht moest den Man van smarte op aarde telkens toestroomen, anders ware Hij bezweken.

Zulk een rustpunt is ook Gethsemané, de hof der olijven, de hof der zuchten. Op eerbiedigen afstand mogen wij onzen Heere Jezus gadeslaan en getuigen zijn van Zijn lijden naar ziel en lichaam in den donkeren Hacht. En wanneer het ons dan aangrijpt hoe de discipelen hunnen Meester alleen laten, de vijanden Hem omsingelen en Satan met zijne helsche legioenen op Hem aanstormt, worden wij getroffen door het roepen tot God, het worstelen in den gebede, tot twee, tot drie malen toe.

Werd het lichamelijk lijden zwaar, het zieleliiden moet voor den Man van smarten

nog ondragelijker geweest zijn. Ontzettend! Tot het uiterste moest het komen eer voor de verloren wereld verlossing kon worden Verkregen. Ook voor onze zonden moest het Hem bange worden. Ook wij hebben dat lijden verzwaard en het onze er toe bijgedragen, waardoor de Zoon van Gods welbehagen de perse moest bieden.

't Was onzen Heere zeer droef te Oioede. In zwaren strijd zijnde worstelde hij voor ons heil en dronk den beker, die niet kon voorbijgaan, in eenswillendheid niet den Vader tot onze behoudenis. De zielesmart van Gethsemane werd de bron Van onze vreugde. De schijnbare neder¬

laag werd overwinning. Onze Middelaar, den broederen in alles gelijk, uitgenomen de zonde, wist niet van terugtreden. Om onzent wille ging Hij het zware offer brengen, omdat Hij medelijden had, Hij de getrouwe en barmhartige Hoogepnester met ons, diepgezonken zondaren.

Gethsemané, het verschrikkelijke, wordt Wanneer wij door genade het zóó hebben leerqn kennen, één van de liefelijkste plaatsen ter wereld. De lijdende en biddende Christus wil daar als 't ware opnieuw lijden en bidden met ons. Wie een bitteren beker heeft te ledigen krijgt van Hem kracht en bemoediging. Wie eenzaam, door zijn beste vrienden verlaten, in 't duister

Neerzinkt, vindt in Hem daar den trouwen Oietgezel. Wie aangevochten wordt of beangst van wege de menigte zijner zonden, boort daar het pleiten van den Zoon bij den Vader.

Dat wij echter, wanneer wij den troost van Gethsemané met beide onze handen Aangrijpen, ook vervuld mogen zijn met den ernst, passend bij het aanschouwen Van Hem, die in 't stof ter neergebogen °nze voorspraak is bij den Vader. De dis-

cipelen waren in de onmiddellijke nabijheid

en bevonden zich toch op cnmetelijken &fstand. Zij konden niet ééne ure waken.

Zii deelden niet in den angst van hun

Meester en konden ook ib-é» genieten van den vrede van hun Zaligmaker.

Zal het ons ook ditmaal gedurende de lijdensweken zoo gaan % Of zullen wij dichter

naderen tot het mysterie onzer verlossing

in Christus ?

Liefde! met wat medelijden Zaagt Gij Adamskinderen aan!

Voor die snooden woudt Gij strijden, Zulken van den vloek ontslaan.

Ja, Gij storttet bloed en tranen In het bang Gethsemané,

Om voor ons den weg te banen Naar 't gewest van rust en vree.

Rotterdam H. J. Oltiiuis.

WAARTOE REORGANISATIE?

We willen deze oude vraag, die op allerlei wijze weerklinkt en vaak in allerlei toon¬

aard (oi meewarig, sceptiscn oi warm Belangstellend) wordt herhaald, nog maar eens onder de oogen zien, terwijl intusschen de reorganisatiecommissie bezig is en straks haar voorstel ter synodale tafel brengen zal.

Nog maar al te velen zijn van de noodzakelijkheid van reorganisatie volstrekt niet overtuigd. Zij vereenigen zich vooral onder de oude leuze van het réveil en ook van onze Confessioneele Vereeniging vóór 1886: ,,Reformatie door Evangelisatie". Natuurlijk denken wij er niet aan het betrekkelijke recht dier leuze te bestrijden. Integendeel, wij wenschen vurig, dat de evangelisatiebeweging krachtig ook door onze mannen en vrouwen zal worden gesteund en

i . 1 1 1 _ „ .1 -r-r r. VI

steeds meer ge bi eden aan aen mvioeu v cwi het modernisme moge onttrekken en alzoo terugleiden tot de prediking van den eenigen en algenoegzamen HeiJand van zondaren, „overgeleverd om onze zonden en nncffiwp.lit, om onze rechtvaardismaking.

Toch is het niet toevallig, dat juist na 1886, na de doleantie dus, bedoelde leuze in onze Conf. Veroeniging onder den invloed van Dr. Hoedemaker (bijgestaan door mannen als Dr. van Ronkel, Ds. Felix, Dr. Kleyn e.a.) ahneer op den achtergrond is getreden. Juist in '86 toch werd het openhaar linfi rmnrlza.kfiliik het is Oni ook bij

allen arbeid van een gezond, Schriftuurlijk kerkbegrip uit te gaan en hoe de vrije-kerkidee van Dr. Kuyper, reeds bij zijne intrede

te Amsterdam luide verüonaiga zonaer u,<*u men er toen krachtig tegen protesteerde (blijkbaar omdat men zelf er de portée nog niet genoeg van doorzag en doorvoelde), onze aloude Volkskerk heeft verscheurd en verbroken.

In '86, toen alle evangelisten der Conf. Vereeniging met de doleantie meegingen op één loffelijke uitzondering na, den heer Bakker, vader van Ds. N. C. Bakker van Benschop, bleek, hoe noodig het was. dat men zichzelf kerkelijk herzag. Dat is toen ook peschied in den boezem der Conf. Ver¬

eeniging onder de leiding van Dr. Hoedemaker. Vandaar een belangrijke statutenwiirrincr in Hip. in.rAn Dnf.Vi niet aa.nstonds

" w ~ J _

drongen de betere, kerkrechtelijke beginselen tot allen door. Toch kwam sinds dien tijd naast de bovengenoemde almeer deze andere leuze te staan: Reformatie door reorganisatie-.

ïoch is hot niet zoo vreemd, dat velen nog altijd veel meer gevoelen voor evangelisatie dan voor reorganisatie. Immers, het eerste heeft betrekking op den d:enst des Woords en het tweede op den kerkvorm. Zóó tegenover elkaar gesteld, schijnt dus het eerste wel zeer veel belangrijker dan het tweede. ïot op zekere hoogte kan d.t worden toegegeven. Want het Woord behoort tot het wezen, en de kerkvorm of organisatie tot het welwezen der Kerk.

Evenwel vergeto men niet, dat, wat in

d ueorie te scheiden is. in de praktijk vaak onlosmakelijk verbo.uu.en is. En dat is juist bij de evangelisatie het geval. In de evangelisatie komt het Woord altijd tot ons in een onkerkelijken weg, immers op officieuze wijze. Een evangelisatie is niet een eigenlijke dienst des Woords. Ieder, die even nadenkt, zal dit gevoelen. En toch, — daar zit nu juist de moeilijkheid. Een evangelisatie gelijkt op een gewone dienst des Woords. Vandaar dat men op den duur het abnormale van den toestand niet meer gevoelt en het b.v. niet begrijpen kan, hoe vooral juist

„confessioneele predJ Kanten oezwaar neuben om in een evangelisatie het Heilig Avondmaal te bedienen en hoe zij telkens weer bij het einde eener samenkomst een zegenbede uitspreken in plaats van den apostolischen zegen.

Wat is echter het geval? Juist doordat bij de evangelisatie het Woord in abnormalen en dus onkerkelijken weg tot ons komt, omdat het nu eenmaal niet anders kan, kweekt zij ook onwillekeurig een onkerkelijken geest, wanneer bedoeld verschil niet TTnnW-.rlnrFinrl in het. 002 wordt gehouden en

door onderlinge bespreking der kerkelijke vragen b.v. een zeker tegenwicht wordt geboden. Dit is het gevaar, dat de evangelisatiekringen zelf bedreigt.

En nu de Kerk als geheel. Men heeft (vooral van de zijde der evangelisatiemannen) gepleit voor de zoogenaamde medische methode. De Kerk moest uitzieken en, vooral door evangelisatiearbeid, zou zij weer gezond worden. Doch wat zien wij nu gebeuren ? We zien do Kerk ni et uitzieken, maar op menige plaats doorzieken. Wat links wordt gewonnen (door evangelisatie als anderszins), wordt rechts weer verloren, doordat in do orthodoxie zelve een opschuiving plaats vindt in bepaalde krin¬

gen naar links (men uenite aan uie unuudoxen, die nu reeds pleiten voor Evenredige Vertegenwoordiging, wat in den tijd Mr, hot. róvfiil en no2 lans daarna eenvou-

» LVij llv V/ » v/ ■ (_l U

dig ondenkbaar zou zijn geweest). Wat men dus met de eene hand opbouwt, wordt aan de andere zijde (misschien in nog sneller tempo, en gevaarlijker, omdat het in de

Kerk zelve gescnieut; weer aigcoroKeii.

En hoe komt dit nu ?

Dit komt van wege de door en door ongezonde atmosfeer in de Kerk zelve.

Er hoerscht een bedompte, besmettelijke atmosfeer, waardoor de oen na den ander wordt aangetast, en — niemand doet de ramen open.

Tmmfirs. p,r is ceen mosreliikheid om de

— o O v

geestelijke moeilijkheden, die er zijn, langs wettigen weg tot beslissing te brengen, om kerkelijke geschillen op kerkelijke wijze te beslechten.

De Kerk toch als Kerk vermag geen ,,kerkelijk oordeel" uit te spreken, omdat hare wettige, ,,kerkelijke vergaderingen (Classicale vergadering, Provinciale Synode. Nationale Synode) haar in 1816 zijn ontnomen of in hare rechten besnoeid.

Daarvoor zijn de besturen in de plaats gesteld.

En deze besturen kunnen uit den aard der zaak slechts administreer en, maar geen enkel waarlijk geestelijk vraagstuk op geestelijke wijze tot oplossing brengen. Daartoe missen zij het moreele recht. Dit gevoelen zij zelf en onthouden zich dan ook meestal

instinktmatig. . ,.

Daarom ijveren wij voor reorganisatie, d.w.z voor herstel der aloude, wettige, Schriftuurlijke, kerkelijke vergaderingen.

Opdat de ramen open gestooten worden en er weer gezonde, frissche lucht m de

Kerk kome. ... , _7 , , _

Opdat de partijstrijd en ae '

"SS Ztu^J tet

„de rechtskracht van Gods Woord worde hersteld. p j kbomsigt.

MACHINES EN DOLLARS.

Wie tegenwoordig naar Brugge of Florence reist, krijgt den indruk, alsof hij op reis is naar het verleden. Gaat men naar Londen of Parijs, dan komt men midden in het heden te staan. Maai wie den Oceaan oversteekt, naar de Nieuwe Wereld, die gaat de toekomst tegemoet.

We mogen ons dat niet ontveinzen.

Amerika is het land van de toekomst!

Amerika is ook het land van de macht, niet het minste van de welhaast volmaakte

techniek en de oppermachtige dollar.

De dollar beheerscht de beurs. En wie durft te ontkennen, dat juist de beurs in heel het wereldgebeuren, in de staatkunde der volkeren en in de bewegingen van handel en nijverheid, een factor van de grootste beteekenis is. De Socialisten leeraren zelfs, dat het kapitaal en het kapitalisme de eenige oorzaak van alle maatschappelijke misstand en ellende is. Maar daarvoor zijn ze Socialist. Dat is zóó niet.

Vooral de wereldoorlog, waarin Amerika met zijn slagschepen en zijn regimenten, maar vooral met zijn dollars den doorslag gaf, heeft hiertoe het zijne bijgedragen. Het overwicht sindsdien van Amerika in de Europeesche politiek en heel ons zakenleven is degelijk voelbaar. We zouden dan ook gerust de stelling kunnen overnemen, dat Duitschland eigenlijk niet de overwonnene in den grooten oorlog is; maar Europa. En dat niet Engeland en Frankrijk allereerst, maar Amerika de triomfator is.

Europa is door Amerika overwonnen.

Daaraan hebben we het, ik zeg niet geheel, maar toch goeddeels te danken, dat de Amerikaansche geest, dat praktische, rlat. onmmfiro.ip.ele. dat op den man af¬

gaande, dat radikale, maar.... dat zoo vaak een dieperen, gecstelijkeninhoud mist, dat de dingen zoc hopeloos kan vervlakken en vermaterialiseeren, allengs onze Europeesche, ook onze Hollandsche traditiën, onze cultuur en heel onze geesteshouding gaat overheerschen.

Daarbij is het oen feit, dat Amerika het

land van de mechaniseering is; van het , .. , • • ïi- ï i i ^

„Fordismg , gelijk zyzen net typisyu uitdrukken, d.w.z. alles doen op de manier van Ford, over heel de wereld bekend door zijn goedkoope auto's; alles naar een type te fabriceeren.

Symbool van dit ,,Fordising" Amerika is de monsterachtige city van New York. Daar wordt de geest van al de Vereenigde Staten in een fortissimo getypeerd. Een kunstmatig gebergte van ijzer en steen voor het oog van den Europeeschen reiziger. die de haven binnenvaart. Een reuzenmonument van gewapend beton. Een verzameling wolkenJtrabbers, die geen huizen meer zijn. Onpersoonlijke monster werken. Business is het eenige woord, dat men er kent. Geen mensch woont er in. De dollar zwaait daar zijn scepter. Een golf van licht en gedruisch stijgt uit die tooveibeig op. Hier wordt de macht van het geld uit duizend koperen monden naar alle windstreken uitgebazuind.

Wonderlijk is het dus niet, dat naar ae beschrijving van een Duitschen hoogleeraar, de mensch die hier van dag tot dag al zijn energie en talent tentoonspreidt, ook een bijzonder type vertoont. Groeit een man niet samen met zijn bureau, zijn kantoor, zijn fabriek ? Legt hij zijn geest in de city met haar beurs, haar handel en industrie, de city legt haar geest nog veel meer in hem. Zoodoende is de Amerikaan een apart soort. Weer heel anders dan de EnfrolHplnnan. van wien hii heel wat geërfd

heeft; en nog heel anders dan de Westerling. Zeker, Amerika heeft zijn persoonlijkheden, zoo goed als de landen van de Oude Wereld ze hebben. Doch daarnaast staat het overheerschende type. De menigte, de menschen massa heeft er de overhand. Iemand sprak van een „gestandaardiseerd menschensoort".