is toegevoegd aan uw favorieten.

Maandblad voor den Nederlandschen landbouwer, 1880, no 1, 1880

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE CONTROLE VAN HANDEL S-ZAAIZADEN.

scheidsrechter bij voorkomende verschillen aan, onder toekenning van schadevergoeding of terugname der geleverde waar , ingeval het blijkt dat de kwaliteit van het geleverde niet voldoende is. De eigenlijke controle geschiedt dus eerst dan, wanneer de kooper een gemiddeld monster van het reeds gekochte en ontvangene zaad aan het onderzoek van het contróle-station onderwerpt, en dus hierdoor alleen wordt den kooper het middel aan de hand gedaan, om zich zelf te verzekeren van de goede kwaliteit van het gekochte. Het spreekt wel van zelf, dat op deze wijze, ook indirect, door de contróle-stations een goeden invloed op den handel wordt uitgeoefend. De ondervinding heeft het reeds voldoende bewezen, dat de kwaliteit van die handelswaren, onder controle van zulk een station, van lieverlede en soms aanmerkelijk verbetert. De openbaarmaking, in een beredeneerd overzicht, van tijd tot tijd, der bij de onderzoekingen verkregen uitkomsten en andere bemoeiingen van de zijde van het station, geeft bovendien aanleiding tot eene heilzame concurrentie in het leveren van goede waren, tegen prijzen die daarmede overeenkomen en billijk zijn, (niet gelijkluidend met „goedkoop”). Het verspreiden van kennis omtrent alles wat op de verschillende soorten van zaden en op den zadenhandel betrekking heeft, maakt dikwijls ook opmerkzaam op het gevaar van nadeelen, die men zich onbewust op den hals kan halen (1). Wat nu het onderzoek betreft, zooals het bij de controle geschiedt, dit is op zich zelf niet zoo bijzonder moeilijk of omslachtig, zooals uit de hieronder volgende beschrijving nader zal blijken en vereischt slechts weinige eenvoudige gereedschappen, doch hoofdzakelijk nauwkeurigheid, tijd en geduld, welke laatste bijzonderheden vooral veroorzaken , dat de handelaars of landbouwers er niet toe kunnen besluiten het onderzoek zelf te doen. ’t Spreekt van zelf, dat de contróle-stations bij voldoende hulpmiddelen en genoegzaam en geoefend personeel ook steeds bet best in staat zijn om vertrouwbare uitkomsten te verkrijgen. De controle van handelszaaizaden heeft nog slechts betrekkelijk korten tijd bestaan. Terwijl contróle-stations voor de handels-meststoffen, in Duitschland reeds een twintigtal jaren met vrucht werkzaam zijn, dagteekent het eerste contróle-station voor zaden te (1) De grootste schade, door slecht zaaizaad veroorzaakt, is zooals wij reeds vroeger opmerkten, die van eene veel geringere opbrengst van het gezaaide, ten gevolge van te hollen stand van het gewas, zwakke cultuurplanten, veel en soms zeer schadelijk onkruid enz. Maar dat men, door het koopen van zoogen. "goedkoop” en dan dikwijls slecht zaaizaad, zich zelf reeds aanstonds geducht inde beurs straft, bewijst o. a. het volgende, ontleend aan het Jaarverslag over 1878/79 van den Directeur van het contröle-station te Zurich, Dr. 11.I1. G. Stebler, dat na het schrijven van bovenstaande regelen aan schrijver dezes in handen kwam. Van 29 onderzochte monsters Engelsch raaigraszaad, een soort die, zooals men weet tot de zuiverste behoort van dein den handel voorkomende, liep het gehalte aan kiemkracht van 14 tot 92 procent uiteen. Gesteld nu dat de winkelier het zaad met 14 pCt. voor 25, en dat met 92 pCt. voor 50 cents het kilogram verkoopt, dus het laatste voor den dubbelen prijs, dan kost toch, bij een zuiverheid van 90 procent voor beide, het zuivere en kiemkrachtige zaad, door de gebruikswaarde voorgesteld, in dat met 14 pCt. kiemkracht / 1.98 het kilogram en dat met 92 pCt. kiemkracht ƒ 0.60. Dus hoewel schijnbaar dubbel zoo duur, is het laatste meer dan driemaal minder in prijs dan het eerste. Een ieder cordeele nu zelf!

4