is toegevoegd aan je favorieten.

Maandblad voor den Nederlandschen landbouwer, 1891, no 12, 1891

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

NATUURLIJKE PHOSPHATEN. dook Dr. A. J. SWAVING.

Onder natuurlijke phosphaten worden phosphorzure kalkzouten verstaan welke in aanzienlijke hoeveelheden worden aangetroffen in de aardlagen behoorende tot de krijtformatie; de voornaamste grondstoffen voor de vorming van het krijt werden geleverd door de geraamten van eene menigte lagere dieren, zooals zich thans nog kalkachtige opeenhoopingen op den bodem van den oceaan vormen. In het beenderenstelsel der myriaden visschen, reptilien enz., die ten tijde der krijtformatie de zeeën bevolkten, was phosphorzure kalk een evenzeer integreerend bestanddeel, als zij het nog is in alle beenvorming van het dierlijk organisme. Bij het bezinken der doode lichamen van hooger georganiseerde dieren, kwamen dus van lieverlede groote hoeveelheden phosphorzuur in het zich vormende krijt, waartoe wellicht de faecaliën dezer dieren ook nog hadden bijgedragen. Door opheffing van den bodem werden deze kalkmassa’s blootgelegd , waarna zij in hunne structuur en samenstelling ingrijpende veranderingen ondergingen. Uit dit phosphorzuurhoudend krijt ontstonden na verloop van eeuwen rijke phosphaatlagen, ten gevolge van uitwassching: het krijt (koolzure kalk) ging door het koolzuurgehalte van het afspoelende water in oplossing en het moeielijk oplosbare kalkphosphaat bleef terug. Deze, inden loop der tijden, door de natuur verrijkte phosphaatlagen, worden in groote uitgestrektheid aangetroffen, inzonderheid in Frankrijk en in België. In Frankrijk in 21 departementen over eene oppervlakte van ± 30 000 bunder, terwijl het phosphorzuurgehalte varieert tusschen 16 en 38 pOt. De rijkste lagen worden aangetroffen in het departement Somme (tot 38.5 pCt. phosphorzuur). De phosphaten in het departement Pas de Galais bevatten tot 87 pCt. In België worden sedert 1889 de phosphaten van het plateau L’Hesbaye bij Luik geëxploiteerd en wel over eene uitgestrektheid van circa 110 H.A., welke een phosphaat leveren van 20 tot 28 pCt. phosphorzuur. Genoemde phosphaten worden gedeeltelijk als zoodanig dadelijk ter bemesting aangewend, gedeeltelijk eerst door behandeling met zwavelzuur in superphosphaten veranderd, waarbij het in water onoplosbare calciumphosphaat (driebasisch) grootendeels in het in water oplosbare éénbasische calciumphosphaat overgaat. De meststof wordt in beiderlei vorm in ontzaggelijke hoeveelheden vanuit Frankrijk, België, Duitschland en Engeland hier te lande geimporteerd, waar zij voor de najaars-, respect, voorjaarsbemesting, uitgebreide aanwending vindt. Toen nu eenigen tijd geleden het bericht der ontdekking van phosphaatlagen in Limburg inde dagbladen verscheen, wekte deze mededeeling mijne belangstelling in hooge mate op en achtte ik het in ’t algemeen belang van onzen landbouw zeer gewenscht dat een nauwkeurig onderzoek naar de hoedanigheid dezer phosphaatlagen werd ingesteld. 12*

179