is toegevoegd aan uw favorieten.

Landbouw en maatschappij; officiëel orgaan van den Nationalen Bond Landbouw en Maatschappij, jrg 3, 1934-1935, no 39, 02-05-1935

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

. No. 39 3e Jaarg. 1935

Donderdag 2 Mei

IANDBOtW EN MMTSCHAPPU

OFFICIEEL ORGAAN VAN DE NATIONALE BOND LANDBOUW EN MAATSCHAPPII Weekblad onder redactie van het Dageljjkseh Bestuur. Alle stukken voor de redactie, alle abonnementen, enz. te zenden aan BUREAU LANDBOUW EN MAATSCHAPPIJ – Tel. 17 ■ Ruinerwold (Dr.) Alle advertenties aan Drukkerij J A. Boom & Zn. te Meppel – Abonnementsprijs voor leden f 1.50 p. laar. Niet-leden f 2.50

rei zijnde aanslagen van de zoogenaamde cultuur, gepleegd op de geestelijke goederen, waarvan boer en platteland als de trouwe wakers worden geëerd \

Dit nummer bestaat uit tien bladzijden. EERSTE BLAD. Het Sociaal-Democratische Plan van den Arbeid. «*• ** Dezer dagen heeft de S.D.A.P. haar Paaschcongres gehouden. In aansluiting aan dit congres vond op den tweeden Paaschdag een demonstratieve bijeenkomst plaats van het N.V.V. en die S.D.A.P., waarin de hoofdlijnen werden medegedeeld van het Plan van den Arbeid, dat is ontworpen dooreen speciaal, onder leiding van Ir. 11. Vos staand, bureau. Dit plan zal later in zijn geheel worden besproken op een afzonderlijk daarvoor te houden congres. Blijkbaar hadden de voorloopige medcdeelingen vooral ten doel, thans reeds stelling te hemen tegen het door de Regeering voorbereide aanpassingsontwerp. Het doel van het Plan is vooral beisiaaiiszekerheid te scheppen, waarop ook haar onze meening elke sociale actie in de eerste plaats gericht moet zijn. De maatregelen, welke men voor dit doel wenscht te nemen, vallen in drie érooie groepen uiteen. De eerste groep geeft aan. den weg uit de crisis. De tweede behelst maatregelen tot behoud en verhooging van levenspeil. De derde groep geeft uitdrukking aan den wil: geen volgende crisis. Uit den aard der zaak verdient voorloopig de eerste groep het meest de aandacht, omdat men uit de crisis moet' komen voor de welvaart zich kan herstellen. In hoofdzaak komen de maatregelen van de eerste groep neer op het scheppen van koopkracht door het uitvoereu van belangrijke openbare werken. Volgens Ir. Vos, die biet plan ten congresse toelichtte, zullen door die maatregelen in korten tijd 50 000 arbeiders weer aan het werk zijn. De opdrachten, welke vóór en tijdens de uitvoering van deze werken aan de industrie ten goede komen, zullen opnieuw 20000 man arbeid geven. Het inschakelen Van deze 70 000 arbeiders zal dan meer ef minder automatisch, een verdere werkloosheidsvermindering ie voorschijn roepen, doordat er zooveel meer arbeiders als normale koopers op de markt zijn Verschenen. Deze vermindering wordt eveneens op minstens 50 000 man geschat. De beoogde groole werken zullen in het 1 Jan zelf nader worden opgegeven: wegen, bruggen, Zuiderzee-inpoldering, spoorwegen, waterleidingen, rioleeringen, krotopruiming, saneeiing van oude stadswijken, industrieele projecten, e.d. 1 er inleiding van de opmerkingen, die Wij zelf wenschen te maken, willen Wij hier laten volgen iets uit de rede, die Ir. Albarda aan het Plan wijdde. In bewogen woorden, zoo lazen wij in het verslag ineen onzer bladen, bezwoer de beer Albarda de Regeering niet Unger af te wachten, wat de structureele Wijzigingen zullen brengen. De economische bedrijvigheid moet, zal de malaise (Ooit van ons wijken, gestimuleerd worticu. Niet langer mag er werkloos bij den toegezien, hoe de gevolgen van ediggang, verwildering, zedenbederf, criminaliteit, bedreiging van de volksvrij been, verder om zich heen grijpen inde ‘‘‘jen van 400-000 verbruikers, die niet v°ortbrengen. Het ontworpen Plan van den Arbeid I(Jet ook aanvaardbaar geacht worden °or het verdere volk, althans voor allen.

wien. het ernst Is met het opheft'en van het land uit de poelen der crisis tot de hoogvlakten van de welvaart. Het is den mensch niet gegeven, wofnderen te doen, zegt de heer Alhaixla-Doch in het diepst van zijn hart is hij er van overtuigd, dat door samenwerking van intellect en arbeid, wetenschap en politiek, ©en begin te maken is met het groote werk. Moge, zoo besloot hij, dit alles beseffend, het geheele Nedcrlandsche volk doordrongen worden van de groote algemeen© belangen, welke op het spel staan, opdat niet verwildering onze oude beschaving vervangen zal. Tot zoo ver de heer Albarda. En wie deze woorden leest, moet gevoelen, dat liier een man aan het woord is, die door de nobelste gezindheid wordt gedreven. Dergelijke mannen telt de S.D'.A.P. ongetwijfeld vele. Deze nobele gezindheid gaat echter gepaard met een totaal verkeerd inzicht inde struotuur der maatschappij en heeft zoodoende een groot deel der ellende, waaronder de maatschappij zucht, op haar rekening. Waar de S.D.A.P. Inzonderheid aan lijdt is de kwaal, waaraan alle politieke partijen lijden, de oen meerde ander minder, n.L dat zij de maatschappij wil ver-daren aan de hand van de zeer gebrekkige wijsheid, ontleend aan steclee lijke en industrieele verhoudingen. Een product van deze gebrekkige wijsheid is de zoogenaamde koopkrachltheorie. Zorgt voor hooge loonen en de welvaart is verzekerd, aldus ongeveer de theorie. De ervaring moest de S-D.A.P. toch loeren, dat deze theorie onjuist is. De koop/- kracht der loonen is tegenwoordig veel hooger dan in 1913. Toen echter liep de maatschappelijke machine vlot en thans blijft zij stilstaan. De zaak is dan ook precies andersom dan de SD.A.P. leert. Het is juist de te hooge koopkracht der loonen, die de werkloosheid veroorzaakt. Die koopkracht is zoo groot, dat de arbeider er in vele gevallen meer voor kan koopen dan hij voortbrengt. Met het gevolg, dat de voortbrenging niet plaats heeft. Eu juist de voortbrenging schept de ware koopkracht. Nu wil het ons voorkomen, dat de eerste groep van maatregelen grootendoels staat in ’t teeken der sociaaldemocratische koopkrachttheorie. Men schept geen koopkracht door het uitvoeren van niet of weinig' productieve werken. Vele van de m het Plan bedoelde groote werken zijn °i- te beschouwen als een gecamoufleerde werkverschaffing. Met het resultaat van dien arbeid kunnen de arbeiders hun behoeften niet bevredigen. De koopkracht, die aan de arbeiders wordt gegeven, wordt niet door hen zelf voortgehracht, maar ontnomen aan de belastingbetalers, op wier kosten deze werken worden gefinancierd. ( Wil men uit de crisis komen, dan moeten de werkloozen door hun arbeid elkanders behoeften bevredigen. Men ziet tegenwoordig den landarbeider, den kleermaker en den bouwvakarbeider gezamenlijk naar de werkverschaffing trekken. Die werkverschaffing krijgt door het Plan een anderen naarn. In wezen verandert er echter niet wel Wat wij noodig hebben zijn loon- en prijsverhoudingen, waardoor de landarbeider weer in staat gesteld wordt voor den kleermaker en den bouwvakarbeider het voedsel voort te brengen, in ruil waarvoor de kleermaker hem van kleer ren voorziet en de bouwvakarbeider de woning van den landarbeider herstelt. Dit is normale werkgelegenheid. En hel ontstaan van deze normale werkgelegenheid vindt rijn grootster! tegenstand In

= ' Zooals de mensch denkt, zoo is het leven, dat hij leidt: zijn gedachte is het zaad – zijn levende vrucht dier gedachte. (Marie CorelU). de zoogenaamde koopkrachttheorie, die onjuiste loon verhoudingen handhaaft. Wat over landbouw en vrijhandel wordt gezegd. Naar onze meeuing moet de eerste stap, die leidt tot het herstel van normale verhoudingen, niet bestaan in het uitvoeren van groote werken door de overheid, maar inde opheffing Van de wanverhouding tusschen de prijzen der landbouwproducten en het loonpeil. In dit verband willen wij even stil staan bij wat omtrent den landbouw wordt gezegd'. Dit bevalt ons beter dan de koopkrachtverhooging door de uitvoering van groote werken. Het Plan wil zekerheid van bestaan, ook voor de boeren. En deze zekerheid van bestaan zal worden gevonden door garantie te geven voor een bepaalden afzet van de producten en voor den prijs bij den afzei. Mei; wil voorts vermindering' van den afstand tusschen stad en platteland. Breken wil men verder blijkbaar ook met den internalionalen vrijhandel. In plaats daarvan wil men een geordend systeem van internationalen ruil. De heer Kupers, die namens de Vakbeweging grooten steun aan het Plan van den Arbeid toezegde, verklaarde, dat de tijd van den ongebonden vrijhandel tot het verleden behoorde. Voorts wees dezelfde spreker er op, dat onze export inde toekomst met stijgende moeilijkheden te kampen zal hebben. Het wordt z.i. een eisch van zelfbehoud, meet* in ons land te gaan maken. Gebeurt dit niet, dan zal ons land steeds moer verarmen. De heer Kupers heeft hier blijkbaar alleen het oog op de industrie. In dezelfde lijn ligt echter de uitbreiding van onzen graanbouw. Verder wees de heer Kupers er op, dat onze toenemende bevolking arbeid moet vinden inde industrie, daar het opnemingsvermogen van den landbouw gering is. Hiertegenover zouden wijde voortdurend door ons verdedigde stelling willen plaatsen, dat de menschen alleen door de industrie in hun onderhoud kunnen voorzien, indien voor deze industrie een landbouwfundament aanwezig is. Onze bevolking is veel te talrijk, om dit in eigen land te kunnen vinden, terwijl het buitenlandsch landbouwfuiidament ons ontvalt. Hier ligt de groote moeilijkheid, waarvoor ons volk staat. Waarschijnlijk zal daardoor inde toekomst hier te lande slechts oen zeer sober bestaan mogelijk zijn. Het wil ons voorkomen, dat de S D.A.P. zich daarvan geen voldoende rekenschap geeft. De welvaart hangt per slot van rekening niet inde eerste plaats af van wetenschap, techniek en arbeid, maar van de oppervlakte land, die voor ieder inwoner beschikbaar is. Is veel land per inwoner beschikbaar, dan is het leven mild, kan het dit althans zijn. Is weinig land per inwoner beschikbaar, dan is het leven hard. Aldus luidde een betoog, dat wij eens lazen en dat ons in liet algemeen juist voorkomt. Wij zullen liet hierbij laten en met belangstelling de publicatie van het volledige Plan af wachten. Voor zoover wij thans kunnen oordeeien, bevat het veel, dat ons onaannemelijk voorkomt. Maar daarentegen ook het een en ander, dat ongetwijfeld in onze lijn ligt en dat den '

! boerenstand nader bij de S DA.P. zou ' kunnen brengen. Mits natuurlijk, dat men hier niet te doen heeft met een voor propagandadoeleinden gemaakt gebaar. Tenslotte vestigen wijde aandacht op de op het congres gehouden rede van den Zweedschen sociaal-deniocratischen Minister van Sociale Zaken, Gustav Muller. Deze wees op het verband lusschen de verhooging van de prijzen der agrarische producten en de politiek der werkverruiming, zooals men die in Zweden tot uitgangspunt had genomen. Ook in Zweden had men te kampen gehad met de moeilijkheid, den arbeiders duidelijk te maken, dat de prijzen der levensmiddelen moesten stijgen. Deze moeilijkheid werd echter zeer gemakkelijk overwonnen door het groote belang vaneen welvarenden boerenstand in het licht te stellen. Moge de S.D.A.P, hier te lande spoedig beseffen, dat alleen in deze richting heil is te vinden. XNGEZONDEN MEDEDESLIN G. Maai-Machine-Olie f 1.90 per 10 liter (bus cadeau)j Fa. A. KWINT WINSCHOTERDIEP W.Z. 9. Groningen. Onze Propaganda-triomftocht door Friesland. Allerhande organisatiebeslommeringen beletten ons tot nu toe iets te schrijven over de gevoerde propaganda in dit winterseizoen. Nu echter de arbeidsperiode voor de plattelandsbewoners weer voor de deur staat en daarom onze daadwerkelijke propaganda voorloopig even tot rust moet wortien gebracht, willen wijden leden-lezers toch iets mededeelen over het bereikte resultaat. En wanneer wij meenen te mogen concludeeren, dat dit alleszins bevredigend mag worden genoemd, dan willen wij daarbij metéén de opmerking maken, dat wij in dit geval met Friesland en zijn bewoners hebben te doen. leder die hier wet eens eerder mee te maken heeft gehad, weet ook, dat de Fries niet gemakkelijk voor iets nieuws iS te winnen, maar heeft men hem eenmaal goed overtuigd, dan kan men ook op hem aan, en zal hij in vele gevallen, waar noodig, zoo mogelijk de helpende hand bieden. Koppig en stug? Zeer zeker! Maar stoer, eerlijk, oprecht en vrijheidslievend. Eens voor een goede zaak gewonnen, is voor altijd gewonnen. Hiermede is de Fries in het kort gekarakteriseerd. Uitzonderingen bevestigen ook hier, zooals overal, den regel. Het is uit den aard der zaak niet mogelijk om bij iedere propagandavergadering afzonderlijk stil te staan. Op een 20-tal plaatsen werden met de heeren Ruiter en-of De Lange als sprekers, vergaderingen gehouden en wel te: Ureterp, Blya, Marrum, Boyl, St. Anna-Parochie, Kimswerd, Balk, Koudum, Mantgum, Langezwaag, Tjummarum, Bakkeveen, Warns, Haskerhorae, Oldeberkoop, Nyega, Ternaard, Workum, Tjalleterd en Wommels. Ureterp, dat de rij opende, gaf ons, niet. tegenstaande oneerlijke tegenwerking van landpachterszijde, een stampvolle zaal. Eenige dagen nadat wij onzen datum voor deze vergadering hadden vastgesteld en gepubliceerd, werd vanwege het bestuur der landpaohters een tooneelavond georganiseerd. Achteraf bekeken was dit nog maar gelukkig ook, want wij hadden nu van interrupties van deze roerige heeren daar In die omstreken geen msi. Het eerste optreden in Friesland van den hoer De Lange was dan ook een volkomen succes. Over de voorbereiding van ons afdeelingsbestuur daar in Ureterp niets dan lof. Vanuit de wouden ging het naar het hooge Noorden, naar Blya en Marrum. Op deze plaatsen werden op achtereenvolgende avonden, In Blya voor ’n stampvolie zaal en in Marrum voor een goed bezette zaal, vergaderingen gehouden, evenals in Ureterp, alleen met 'den heer De Lange als spreker. Het resultaat van deze beide vergaderingen was, dat, praktisch gesproken, Mle landbouwers in die streken lid van onzen bond zijn geworden. Het was op een stcrmachtigen Zaterdagnamiddag, dat wij naar het Zuiden van Friesiand. ‘ naar Boyl trokken.

Officieels mededeelingen. Afdeeling Groningen van den Nationalen Bond. ATTENTIE 11! Het Secretariaat van Groningen vestigt de aandacht er op, dat er afdeel ingan zijn opgericht, waarvan nog geen mededeeling is gedaan en waarvan nog geen ledenlijst is opgezonden. Dit dient al zoo zoo spoedig mogelijk te geschieden. Ook afdeelingen, die veranderingen hebben gekregen in hun ledenaantal, gelieven dit op te geven, KIEL, Sluisweg 80, Iloogczand, WL J. TE VELDE. INGEZONDEN MEDEDEELINQ. Voor solide en smaakvolle Meubelen en Tapijten „HET WOONHUIS” Oir. K. H. SMIT Marktstraat 9 ASSEN. Hier hebben de heeren Ruiter en Hannema de niet talrijk aanwezigen eenige uren beziggehouden. Terwijl de heer Ruiter vertelde van de groote enthousiaste vergadering, welke onze kameraden dien dag weer in Assen hadden gehouden, waar onze leider, de heer Smid, voor den zooveelsten keer een gewe'dig succes had te boeken, rinkelde de storm met geweld aan ramen en deuren en sloeg de hagel met zoo’n kracht tegen het vensterglas, dat ondergeteekende bij zichzelf dacht; „Gelukkig degeen die thuis is gebleven”. Dat echter deze vergadering, ondanks dit slechte weer, nog goede resultaten heeft opgeleverd, bewijst wef de aanwezigheid vaneen tweetal heeren uit Oldeberkoop, die zoo ingenomen waren met het naar voren gebrachte, dat ook eenigen tijd later een vergadering In Oldeberkoop werd belegd, waar een afdeeling roet aanvankelijk 32 leden kon worden opgenent. Reeds lang hadden wij inde gemeente „Het Bildt” een kern van goede leden. Dat deze kern zich dezen winter, èn door middel van ©en ver- – gadering te St. Anna-Parochie met den heer De Lange als spreker, èn door middel van huisbezoek door den heer Hannema, over de geheel© gemeente flink heeft uitgebreid, is voor de Bildtkers een verblijdend teeken. De bodem werd en wordt daar nog intensief bebouwd, doch wij gelooven, dat er voor onze beweging nog wel wat terrein braak ligt. ’t Beste beentje vóór en „voorwaarts marsen” zij ook hier het parool. Dat echter ook de vergadering in St. Anna nog zeer vruchtdragend was toont de aanwezigheid vaneen aantal heeren uit Barradeel, wat tot gevolg had, dat ook de heer De Lange in Tjummamm de plattelandsproblemen naar voren heeft kunnen brengen. Resultaat, ook een flinke afdeeling Barradeel, natuurlijk nog wel voor uitbreiding vatbaar. . Wij komen hier echter gevaarlijk dicht inde buurt van één onzer tegenstanders. En al lijkt dat er momenteel nog niet op, toCh hopen wij hem eens van onzen reohtmatigen strijd tegen de stedelijke overheersdhing te kunnen overtul. gen. Wij hebben ons hierbij slechts het voorb&eid van Drenthe en Groningen voor oogen te stellen. Dat er echter nog zoo’n groot verschil van opvatting omtrent oplossing van problemen tusschen nauw© familiebetrekkingen kon bestaan! Of treedt hier het persoonlijk belang wat al te zeer op den voorgrond. 1 Van St. Anna ging onze réis naar Kimswerd. Hier was de zaak natuurlijk ook dik in orde. Een tot in aile hoeken dicht bezette zaal, ook een tafeltje dames. Onzen dank voor de keurige wijze van voor. bereiding. fti dezen hoek staat onze beweging voldoende sterk. Inden Zuidwesthoek. Nu gaan we eerst naar den Zuidwesthoek van Friesland. Deze streek is voor ons een ware openbaring geworden. Woonde voorheen slechts sporadisch hier en daar een lid, thans hebben wij ter plaatse flinken invloed. Het was op een Zaterdagmorgen, dat onze INGEZONDEN MEDEDEELING. Voor RE6ENKLEEDING.... Faleon on Big-Beii. Fa. B. REUDINK Winschoten.