is toegevoegd aan uw favorieten.

Wetenschappelijke bladen, 1906 (2e deel) [volgno 1]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

198

DANTE ZWARTGEMAAKT.

oud-testaraentische figuren in den hemel. Waarom zetelen Rachel en Beatrice, behalve als typen, in het rijk des hemels, onmiddellijk onder de moeder van Jezus? Welke verhouding of welk natuurlijk verband bestaat er tusschen de misdrijven en de straffen? Waarom is ijs eene goede straf voor verraders en vuur voor hen die bedrog hebben gepleegd ? Mogen wij veronderstellen dat wanneer Dante, of eene andere wijze of dwaze persoonlijkheid alles nog eens over moest doen, hij hel, vagevuur en hemel van zijn gedicht niet door elkaar gegooid zou hebben en met een gloednieuw plan voor den dag zou zijn gekomen?

Ik sprak over „gebrek aan proportie," alsof er een zekere graad van aanwezig was; doch dit goddelijk kind maakt van cle steenen die hem gegeven zijn om kasteelen mee te bouwen zulk een wanhopigen warboel, dat er in 't geheel geen sprake is van eenige verhouding. Hij maakt een groot onderscheid tusschen zonden en slechtheid, waaraan hij tot op zekere hoogte getrouw blijft als hij de zonde (incontinenza e bestialita) toebedeelt aan de eerste zeven kringen en slechtheid (malizia) aan de foltergroeven. Dóch de afscheiding is niet goed volgehouden en niet toegepast in het Vagevuur.

De kwestie is: Dante verlangde typen, en menschen waren voor hem typen. Hij kleurde ze om de eene of andere ondeugd of deugd, blauw, groen, bruin, vuil grijs of zwart. Dienovereenkomstig stortte hij hen in den afgrond of zond hen naar het Empyreuin. Daar zou nu niets tegen zijn, als zijne typen gefingeerde namén droegen. Doch gaat eens na, of men van een groot dichter, die den ernstigen, eerwaardigen geestelijken van de St. Paulskerk of de Westminster Abbey hunne plaatsen aan ging wijzen in de drie streken van het hiernamaals, niet vinden zou dat hij zijn ambt verlaagd had, er nog van afgezien dat hij aangeklaagd zou kunnen worden wegens het publiceeren van een smaadschrift. Voor de grap gedaan, zou het een bewijs leveren van een zeer smakeloozen geest, doch als het in ernst gebeurde zou het het toppunt van „malizia" zijn.

In het laagste punt der hel, waar Lucifer staat, stijf tot aan zijne borst, doch daar boven in staat zich te bewegen,