is toegevoegd aan uw favorieten.

Wetenschappelijke bladen, 1907 (1e deel) [volgno 2]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

28

ROMAN-STOF IN HET OUDE EGYPTE TE VINDEN.

wraakbare brieven en andere geschriften konden worden gestaafd. Onweerstaanbaar worden we aangetrokken door die aardige papyrus-rolletjes, o.a. gewisseld tusschen verliefde jongelingen of mannen eenerzijds, en anderzijds lichte vrouwen, die vaak even sluwe als verraderlijke dingen in 't schild voerden. Krijgszaken, staatkunde, samenzweringen, zeden, — dat alles en nog veel meer zou ruime stof opleveren voor een alleszins aantrekkelijk tafereel.

Toch is er in de geschiedenis van dat merkwaardige land een nog belangwekkender onderwerp voor een roman te vinden in den eersten Christentijd. Immers in dat Egypte hebben we niet alleen met menschen te doen, maar nog meer met grootsche denkbeelden, wier onderlinge botsingen onze warme belangstelling nog meer verdienen dan het woelen van louter menschelijke hartstochten.

Talrijk waren ze, de mannen, die elkaar toen de zege der gedachten betwistten.

Daar had men in de eerste plaats de wijsgeeren, den gnosticus Valentinus naast de Neo-Platonici Origenes, Clemens Alexandrinus en zooveel anderen. Welk een verscheidenheid in hun leerstellingen, nu eens overhellende tot het Christendom, dan weer tot het heidendom, of tot sekten, die noch het een, noch het ander waren, maar van beiden het een en ander overnamen, en dat wel met een onmiskenbare overhelling tot mystiek!

Tegenover die bonte groep van wijsgeeren stonden de Joden, destijds in Egypte zeer talrijk. Ze behoorden (althans de ontwikkelden onder hen) tot tweeërlei school, en wel tot

1) de sekte van Jeruzalem, die geregeld haar apostelen naar Egypte zond voor het tempelgoud, en soms bovendien, om er een hoogepriester machtig te worden,

en 2) de sekte van de Neder-Egyptische stad On, meer bekend onder den naam van Heliopolis. Deze afdeeling schaarde zich om het priestergeslacht der Sadduceërs (eigenlijk Zadokiden), dat sinds eeuwen het hoogepriesterschap bekleed had, maar daaruit door de Makkabeërs was ver-