is toegevoegd aan uw favorieten.

Wetenschappelijke bladen, 1907 (1e deel) [volgno 2]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HET HUIS OP PALEN.

361

van plannen, strekkende om de republiek, die hem een doorn in 't oog was, te gronde te richten. Hij wenschte vurig de Spaansche Nederlanden bij zijn koninkrijk in te lijven; en niets was natuurlijker dan dat de Hollanders wenschten, dat die provinciën een soort van stootblok zouden blijven tusschen hen en een heerscher, die reeds duidelijke blijken gaf, dat hij een niet minder gevaarlijke dan schitterende nabuur dreigde te worden. Nu is het ontwijfelbaar, dat de Vereenigde Provinciën voor de Spaansche Nederlanden een erger vijand waren gebleken dan Spanje. Door „de Noorder-broeders" was de Schelde-toegang afgesloten en Antwerpen verstikt, om den bloei van Amsterdam te bevorderen. Wel was de „Roi Soleil" geen genie, maar als geslepen man van zaken was hij onovertroffen, en althans in de keuze van Colbert had hij zich een meester getoond in het partijtrekken van anderen. De Fransche zeemacht, even vlug tot stand gekomen als de Duitsche van onzen tijd, zou welhaast in volle zee de eenmaal onoverwinnelijke eskaders der Hollanders verslaan. In Louvois had Frankrijk den besten grootlegerschepper gevonden, waarvan de niewere krijgsgeschiedenis tot op dien tijd had gewaagd; en aan het hoofd van die heirscharen stonden mannen als Turen ne en Condé.

Die schitterende nationale toerustingen zou men tegenwoordig kunnen vergelijken bij hetgeen Amerika, door een nieuwen Napoleon georganiseerd (indien zoo iets denkbaar ware), zou kunnen zijn voor onze dagen.

Al die toerustingen gehoorzaamden aan een enkele hand, die op haar beurt gehoorzaamde aan een middelmatig maar vastberaden brein.

In 1672 had „de Groote Monarch" onzen koning tot een schandelijk bondgenootschap verleid; en eerst toen trok hij te wapen tegen hetgeen hij „een volk van winkeliers" noemde, lang voordat Bonaparte diezelfde uitdrukking ten opzichte van ons bezigde. Al spoedig bleek het, zelfs aan hen, die het hardnekkigst bij de onmogelijkheid eener overrompeling te land hadden gezworen, dat zulk een overrompeling volstrekt niet onmogelijk was. Dat bleek, toen de Fransche troepen in een veertigtal dagen schier veertig