is toegevoegd aan uw favorieten.

Letterkundig magazijn van wetenschap, kunst en smaak, 1817 (Mengelstukken), no 6

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HE; WEGENS TWEE REIZEN DOOR NEDERLAND. 00*3

Van Holland'(!). Keizer maximiliaan heeft haar met Vele voorregten befchonken. , 0,n-PP„™

Am fier dam is thans met eenen muur van tigcnellteenen omgeven. Deze wordt wel onderhouden, en heeft om. zich henen eene breede gracht, om welke er wederom een dijk ligt, die met den muur evenwijdig loopt. Deze dijk is "iet twee rijen boomen bezet, verfchaft eene zeer aangename wandeling, en houdt het water in de gracht, dat^ daar het hooger dan het veld en weiland is , anders de omliggende huizen en tuinen overftroomen zou.

De kanalen, die de namen van Singel, Heeren-, Keizers- en Prinf en- grachten voeren, zijn, van wege de prachtige huizen en boomen, waarmede hunne tigchelfteenen wallen verfierd zijn, bewonderenswaardig, maar worden voor gezigt en reuk walgelijk, daar men alle vuiligheid en drek daarin werpt. ' Bijkans alle Godsdienften en Sekten hebben te Am(lerdam Kerken of Vergaderplaatfen. De Luterfchen, zoowel als de Katholijken, genieten hier groote voorregten, met betrekking tot hunnen Eerdienst. Voorts vindt men er Kerken en Kapellen van Weder doopers bf Mennonieten, Kwakers, Poolfchc Broeders, Arimntanen of llemon/lranten, en Grieken. Ook hebben de Joden hier twee Synagogen, eene voor de Portugefche en eene voor de Duitfche Joden. De eerstgemelde is het voortreffelijklte gebouw van zijne foort in Europa. In de Kwakerskerk hoort men dan eens vrouwen, dan eens mannen, prediken. Ik heb er van eene vrouw eene Leerrede aangehoord, waarover ik mij verbaasde.

Tot de voortreffelijke inrigtingen in deze ftad behoort, zoowel als tot derzelver verfiering, een groot getal van Armen-, Weduwen- en Wees-huizen, aan welke er noch zindelijkheid, noch een duurzame bouwtrant, noch eene aangename en goede aanleg, ontbreekt. Inderdaad zijn de meeste ouders niet in ftaat, om hunne kinderen zoo zorgvuldig op te voeden, als de weezen hier worden opgekweekt. Derzelver fpijs wordt eiken middag openlijk opgedischt, opdat elk over den aard daarvan moge kunnen oordeelen.

Het Stadhuis, welks bouw meer dan dertig milhoenen gekost heeft(!) is een gefticht, waaraan marmer, noch jaspis, noch beeldhouw- en fchildcrkunst gefpaard is geworden. Deszelfs voorgevel is zeer prachtig. Alleen vindt men daaraan laakbaar , dat er geene poort of R 4 Por"