Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

88

DE VEREENIGDE TIJDSCHRIFTEN

ik houd van muziek, maar twee uur piano, dat is te erg om uit te houden." ,,Het is heel erg", antwoordde Saint Saëns, „maar door de groote oefening slagen wij er in".

Zie, om een recital uit te houden en te waardeeren, is noodig, dat men in het algemeen gewend is aan het instrument, dat men hoort; daar is het geoefend oor noodig om de schakeeringen te kunnen vatten; daar is de ervaring noodig om vergelijkingen te kunnen maken met andere vertolkers, want anders — tenzij men met een geniaal kunstenaar te doen heeft — maakt de verveling zich van u meester na twee uren van hetzelfde instrument.

En dan kan het gebeuren, dat een gehaast en aanmatigend muziekcriticus dwalingen verkondigt als te beweren, dat de harp niet hetzelfde nuanceeringsvermogen heeft als de piano en het clavecin.

De harp is niet een beperkt instrument, vooral niet de moderne harp, de chromatische harp. (Maar misschien kent de schrijver van het artikel die harp heelemaal niet.)

De harp is bij uitstek het instrument, dat een bekoring uitoefent, die haar geheel eigen is.

Wanneer de Vikingen, de dappere krijgers van het oude Denemarken, gedurende den langen winter door het ijs, dat de zee verstarde, tot niets doen gedwongen waren, gebeurde het, dat de vurigste krijgers onder hen op zeker oogenblik aangegrepen werden door een aanval van razernij, zoodat de andere Vikingen genoodzaakt waren hen tusschen hun schilden te drukken, bijna tot verstikkens toe, om hen te beletten alles wat in hun bereik kwam te vernielen. Dan riep men de vrouwen of de knapen te hulp, die de harp speelden, en bij den klank van het goddelijk instrument bedaarde de razende krijgsman en vond zijn menschelijk hart terug.

En de harp heeft sedert dien niets verloren van haar macht over de harten, zelfs

niet in de moderne tijden. Erik Satie, die toch niet tot de ouderwetschen behoort, vereerde de harp en zijn bijzonder origineele marche funèbre, gecomponeerd voor de uitvoering van het Grieksche treurspel Antigone, is alleen voor harp met enkele herhaalde noten voor hobo (noch occarina, noch xylophone).

Men moest zich aan de harp veel meer wijden, dan men het tegenwoordig doet. De piano, die zoo groote diensten bewijst in veel opzichten, aan de componisten enz., heeft alles overstroomd — en men moet zich nog gelukkig prijzen wanneer het niet, o ergste der verschrikkingen, een mechanische piano is. Men zal moeten erkennen, dat de piano het burgerlijk instrument bij uitstek is, zonder waardigheid ieders dienaar. Zij leent zich tot alles en weigert niemand haar medewerking: het kind, de grijsaard, de keukenmeid, de dame des huizes en het kindermeisje, ieder kan er een toon uitslaan, met één vinger, met twee vingers, met tien vingers, met vier handen, met het hoofd of met den voet, die slaafsche dienares antwoordt altijd, iets komt er altijd uit als toon.

Dat is het verschrikkelijke! De aristocratische harp antwoordt niet aan iedereen; men moet onder haar uitverkorenen zijn. Maar degenen, die dat kunnen, moesten niet voor de moeilijkheid van dat instrument terugdeinzen; men moest de harp meer beoefenen, ware het slechts voor het intieme leven. In de intimiteit is er geen instrument, dat haar overtreft, haar ontroeringskracht is wonderbaarlijk en geen enkele klank, die zij voortbrengt, kwetst het oor. Het is geen paradoks, wanneer ik beweer, dat zelfs de oefeningen op een harp zoet klinken. En welk een rijke tooverbron voor u zelf in alle uren des levens.

Wanneer men ook maar de minste liefde voor de muziek heeft, moet men de harp beminnen. Maar helaas, de meeste menschen hebben, gelijk de schrijver van het artikel, dat mij naar de pen deed grij-

Sluiten