Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

27

SPORT IN BEELD.

Over Zwemmen en Zwem-onderwijs.

J. H. VAN DIJK

Theoretisch moet men den mensch het zwemmen met een kort lesje kunnen bijbrengen. In de praktijk is het helaas anders. Er was een tijd dat „homo sapiens" zijn ooren en teenen kon bewegen, zooals wij thans nog onze vingers. Geschiedvorschers en ontdekkingsreizigers beweren, dat den mensch het zwemmen van nature is aangeboren geweest. Afbeeldingen op vazen en oude muurschilderingen toonen aan, dat de Ouden zich door middel van een soort crawl-slag in 't water voortbewogen. Onze schoolslag was hun waarschijnlijk onbekend. Beweerd wordt, dat de bewegingen van den crawl meer met

de natuurlijke wijze van bewegen van onze ledematen overeenstemmen. Wanneer men den „hondenslag" van vele Indische jongens observeert, zou men geneigd zijn, dit toe te geven.

Mogen wij de historie-schrijvers gelooven, dan waren Batavieren en Germanen geduchte zwemmers. De Romeinen lieten geen soldaten in hun keur-legioenen toe, die niet in volle wapenrusting een behoorlijken afstand konden zwemmen. Plato prees de zwemkunst hoog, en Solon schreef ze als verplichtend in zijn wetgeving voor.

Bij de uitbreiding van het Christendom luidde alras de doodsklok voor de zwemkunst. Gedurende de middeleeuwen werd het zwemmen, vooral in Duitschland, krachtig tegengegaan. Het was zondig om het menschelijk lichaam te gebruiken gelijk de visschen. Eerst tegen het einde van de 18e eeuw breekt een nieuwe aera voor de zwemsport aan. Met kracht wordt door vele paedagogen geijverd voor een betere lichamelijke opvoeding van de jeugd.

Omstreeks 1798 verschijnt van de hand van den bekenden Duitschen turn-paedagoog J. C. Gutsmuths een „Lehrbuch der Schwimmkunst", waaraan wij het volgende merkwaardige zinnetje ontleenen: „Bisher ist das Ertrinken Mode gewesen, weil das Schwimmen kein mode war —

Assyrische zwemmers, die, op de vlucht zijnde, een stroom oversteken, twee met behulp van opblaasbare zakken, een vrij zwemmend (uitMorstein Marx' Schwimmunterricht).

Soll dan nicht einmal das Schwimmen Mode werden, damit das Ertrinken aufhöre ?" Geheel in de lijn van de stramme Duitsche gymnastiek bedacht een Pruisisch generaal den, ons welbekenden, vier-tact schoolslag, voor massa-onderricht aan recruten. Eerst in 1904 werd de crawl-slag opnieuw ontdekt. Cecil Healy uit Sidney zwom er met succes mede op de eerste Olympische Spelen te Athene, demonstreerde daarna in Engeland, en bracht, op verzoek van Eduard Meyer, een veertiendaagsch bezoek aan Amsterdam. Sindsdien is de belangstelling voor dezen slag steeds stijgende. Elk adspirant-zwemmertje, dat zichzelf respecteert, zegt zoo gauw mogelijk den school-slag vaarwel. Het aspect in de zweminrichtingen is wel veranderd in de laatste decennia. De crawl vroeger uitzondering, thans regel! Maar als men dan zoo gaarne crawl zwemt, en als deze slag de meest economische en natuurlijke zwem-wijze is,

Door J. H. van Dijk.

waarom hem dan niet direct geleerd ? Waarom moet de mensch in hemelsnaam eerst tijd en energie verbruiken om den school-slag te leeren ?

Inderdaad zijn er reeds eenige pogingen in die richting in ons land met negatief resultaat gedaan. In Amerika is eenige jaren geleden een onderzoek ingesteld, wat de beste slag voor beginnelingen zou zijn. Van de dertien zwem-instructeurs waren er zeven voor den school-slag en zes prefereerden onmiddellijk te beginnen met het leeren van den crawl.

Onder den naam „Brink-systeem" schijnt een soort aanschouwelijk zwem-onderricht in Amerika gegeven te worden, dat spoedig tot het doel leidt. Commandore Longfellow, directeur van het Amerikaansche Roode Kruis, gaf in 1922, ten overstaan van twee honderd toeschouwers, een demonstratie van dit systeem en leerde aan 55 onderwijzers in een half uur tijd crawlen. In 1923 leerden van 915 kinderen 625 in drie les-uren denzelfden slag. Bijzonderheden omtrent dit Amerikaansch systeem kan men vinden in het boekje van den Oostenrijkschen leeraar in lichaamsoefeningen, K. Wiessner, getiteld: „Natürlicher Schwimmunterricht" Om echter volgens het Brink-systeem of de methode Wiessner zwemonderwijs te kunnen geven, moet men vrijelijk beschikken kunnen over een zwem-inrichting met water op knie-hoogte, heup-hoogte en op borst-hoogte, hetgeen in ons land nogal moeilijkheden zal opleveren.

Van regeeringswege wordt het zwemonderwijs gelukkig geen bezwaren in den weg gelegd. Blijkens een aanschrijving van den Minister van Onderwijs mag zoowel op de Lagere als op de Middelbare School in school-verband, en onder leiding, met de leerlingen gezwommen worden.

In de handleiding voor het gymnastiek-onderwijs op de Lagere School van Goeting en Warnier kunnen belangstellenden een kort en

Een oude afbeelding uit „Gymnastik für die Jugend" van Gutsmuths, een buitengewoon interessante prent, welke uit het jaar 1793 dateert.

Sluiten