is toegevoegd aan uw favorieten.

Marineblad jrg 55, 1940, no 6

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Marineblad

zich meester maken van dit, voor Nederland, revolutionaire instituut en zal men het een mislukking verwijten, welke niet in deszelfs wezen, maar in deszelfs practische niet-uitvoerbaarheid onder bijzondere omstandigheden was gelegen.

De middelen dan, lieten den Opbouwdienst in vele gevallen in den steek.

a. Voor een rustige ontwikkeling van den geest der mannen is rust en continuïteit noodig, zooals men planten slechts kan laten gedijen, wanneer men hen niet overpoot, en gelijkmatig zon en warmte geeft. De oorlogsplannen der Duitschers, welke in alle bezette gebieden moeten praevaleeren boven plaatselijke belangen, hebben veelvuldig overplaatsing der korpsen op korten termijn noodzakelijk gemaakt. Alle kazernes, barakken, tenten enz. waren oorlogsbuit geworden. De hout-positie en het wegvallen van den invoer verhinderde het geven van een accommodatie, welke uitging boven de simpele eischen, waaraan men vroeger de accommodatie van den soldaat placht te laten voldoen. De nieuw-gebouwde kazernes waren juist gereed om de Duitschers te ontvangen. In de scholen, verenigingslokalen, stallen en zolders, waarin de Opbouwdienst is ondergebracht, ontbreekt gelegenheid tot ernstige bespreking, vakcursus, nuttige zelf-werkzaamheid. Het is uitermate moeilijk, van den werker buiten den gemeenschapsarbeid om, geen massaproduct te maken! De lezer zal na het voorgaande begrijpen, hoe vooral de marineman door het ontbreken van accommodatie gehandicapt was.

b. De Nederlander is op zijn best, wanneer hij zich behaaglijk genesteld heeft in eigen kring van bekenden en wanneer hij zich in zijn leven kan instellen op een vasten buurman. Dit was het geheim van den geest van onze onveranderlijke en onvergetelijke onderzeebootbemanningen, van onze schepen, die maanden-lang van huis bleven, van de kameraadschap en samenwerking tusschen de soldaten van oorlogscompagnieën, die bijeen bleven op vele gevechtsterreinen. Hoe slechter de accommodatie, hoe noodzakelijker persoonlijke continuïteit is.

De Opbouwdienst kon deze voorwaarden niet vervullen. Hij is als een caleidoscopisch legioen, dat steeds van samenstelling verandert. Elke afdeeling, elke groep, elke ploeg verloopt door overplaatsing en door ontslag wegens het vinden van arbeid in het vrije bedrijfsleven. Nieuwe groepen werden op 1 en 15 Augustus ingelijfd en verlaagden het peil, dat geestelijk en practisch was bereikt. Men voelt zich als op een onderzeeboot, waarin men telkens opnieuw met oefening Ilb moet beginnen en nooit tot Va kan komen. Voor de toevallig-blijvenden geeft dit een oververzadiging van primitieve woorden en oefeningen, welke hen, ruwe mannen als zij veelal zijn, de keel gaat uithangen en

718