is toegevoegd aan uw favorieten.

De ingenieur jrg 14, 1899, no 8, 25-02-1899

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

M 8-

92

door zeer gering en is dus lage spanning (beneden 40 Volt) niet aan te bevelen.

De noodige apparaten werden binnen eenige dagen in het Physisch laboratorium der. P. S. vervaardigd en de interessante verschijnselen zijn door den hoogleeraar Snijders op het college voor Electrotechniek met groot succes vertoond; genoemde hoogleeraar was juist begonnen met de behandeling der transformatoren enz., waarbij als belangstellingwekkende inleiding deze proeven uitstekend te pas kwamen.

Delft, Februari '99. J. M. G. Schepfer,

Werkt. Electr. Ing.

Over tramweg-exploitatie.

Rondrij-systeem met evenredig tarief naar den afgelegden weg in Kilometers.

(Slot; vervolg van blz. 84.)

Aanlegkosten.

De vier lijnen hebben een totale lengte van 23 K.M., waaronder 1 K.M. enkel spoor (Weesperstraat en St. Anthoniebreestraat). De aanleg geldt dus voor 45 K.M. enkel spoor, te stellen op f 21,000 per K.M., zijnde . . . f 945,000.-.

Daaronder zijn alle kosten van aanschaffen en leggen van rails met wissels en ondergrondsche geleidingen, herstellen der bestrating, plaatsen van palen, spannen der bovengrond sche geleidingen; maar niet de werken noodig voor het maken van wegen die er nog niet zijn, zooals de gedempte Overtoom, de Amstelbrug en de viaduct over de Rietlanden. Deze werken raken behalve den tramdienst zoozeer alle andere gemeentebelangen, dat het delgen der aanlegkosten niet alleen ten laste van het tramverkeer kan worden gebracht. De viaduct over de Rietlanden is tevens voor het gewone verkeer in te richten. Overigens zijn alle constructiën, ook voor beweegbare bruggen, in den genoemden eenheidsprijs begrepen.

De stroom kan ontleend worden aan de centrale van Electra of uit een zelfstandige fabriek. Wij begeven ons niet in een beschouwing over de voor- en nadeelen van elk dezer wijzen, maar nemen het laatste aan, omdat een centrale voor kracht en licht electriciteit goedkooper kan leveren dan eene voor kracht alleen, en het hier te doen is om aan te toonen dat een betrekkelijk dure stroomontwikkeling toch een loonend bedrijf kan geven. Er wordt dus ergens aan de Ceintuurlijn een centrale gebouwd, welker grootte wordt bepaald door de eischen van den dienst. Daaromtrent geldt het volgende:

I. II. III. IV. Totaal.

Lengte der lijnen in het bedrijf(KM.) 10 9.5 7.5 18 Omlooptijd bij een snelheid van

12 Km- min. 50 48 37 90

per uur.

Bij een tusschenpoos tusschen 2 opvolgende wagens van 6 minuten, aantal wagens in dienst .8 8 6 15 37

Aantal wagenkilometers per uur in 1 richting 96 96 72 180 544

Aantal kilowattuur a 0.5 per

W. KM — - — — 272

Stellen we met het oog op verliezen 5.0 Kilowattuur per geleverde Ind. PKu., zijnde een gemid500

deld nuttig effect van — 68 pCt., dan is het te ontwikkelen

vermogen in de machines (I. PK.) — — 544

Stel 550

of in beide richtingen . (I. PK.) — — — — 1100

De centrale wordt voorzien van een bufferbatterij om stroomstooten te effenen veroorzaakt bij het in beweging brengen van de wagens.

De aanlegkosten, inclusief alle toestellen en den grond, kunnen bij dit vermogen der machines en met reserve wor¬

den gesteld op f 1000 per Ind. P.K., makende een bedrag

van f 1,100,000.—

Kosten van den weg (zie boven) . . . . „ 945,000.— Onvoorzien „ 155,000.—

Totaal . . . f 2,200,000.—

Bedrijfskosten.

Salaris voor personeel in de centrale, inclusief pensioenfonds, premiën voor verzekering tegen ziekte, invaliditeit en ongelukken.

1 chef machinist-electricien, met vrije woning f 1500.—

2 assistenten machinist-electricien

Èi f 1000.— „ 2000.—

4 stokers a f 625.- „ 2500.-

2 werklieden voor onderhoud bat-

, terij a f750 „ 1500.—

Hulpkrachten bij machines, ketels

en toestellen „ 3000.—

Totaal personeel . . f10500.—

Onderhoud en reparatie aan toestellen, batterij, ketelschoonmaak, roosterstaven, gereedschap en inventaris „ 2500.-

f 13,000.—

Brandstof en smeermiddelen bij den hier geldenden dienst k f 0.015 per I. P.K. = 1100 X

365 X 15 X f°-°l5 " 90>000-—

Directie, contróle, administratie, brandassu-

rantie, belasting „ 40,000.—

Onderhoud en reparatie van weg en werken

45 K.M. k f 1000 „ 45,000.—

Gemiddelde annuïteit der geldleening (3'/2 °/o

rente over 25 jaar) 6 % „ 132,000.—

Onvoorzien ;! 4,000.—

Totaal bedrijfskosten . . f 324,000.— Opbrengst.

Aantal kilowatturen voor den dienst in beide richtingen 2 X 272 X 365 X I5 = 3 millioen.

f 324,000 ,A-,AQ Productieprijs per kilowattuur 3 qqq qqq = 1 u-iuö-

Bij dezen betrekkelijk kleinen dienst wordt reeds de eenheidsprijs beperkt tot'lO.8 ct., zoodat het vroeger gestelde bedrag van f 0.10 niet geflatteerd blijkt te zijn.

Voor den dienst der ritten geldt het vroeger beschouwde geval van gemeente-exploitatie met wisselwachters. Ook de prijs van het onderhoud der wagens moet in verband met den dienst worden bepaald.

Het aantal wisselwachters zal bedragen 4 nabij het Centraalstation en 2 op de Ceintuurlijn, n.1. één bij elke aansluiting aan de stadslijnen. Er wordt gerekend op centrale wisselbediening. Op de gedeelten waar enkel- in dubbelspoor overgaat, worden de wissels van veerende tongen voorzien, zoodat daar geen bewaking noodig is. Bij de St. Anthoniesluis zal evenals nu een seingever noodig zijn. In totaal moet dus gerekend worden op 7 man in dienst en 7 in reserve, te zamen 14 man a, f 12 weekloon, makende in 't jaar een bedrag van f 8800 of van f 4400 voor elke richting; deze kosten over de 4 lijnen gelijkelijk verdeelende, waardoor een fout zonder merkbaren invloed' wordt gemaakt, moet voor elke lijn uit dezen hoofde gesteld worden f 1100. De kosten van directie, contróle en administratie voor den wagendienst zijn begrepen in het bedrag van f 40,000 onder bedrijfskosten gesteld, zoodat in de formule voor het tarief het element A de waarde heeft van f 1100.

Het aantal wagenkilometers in beide richtingen gelijk aan tweemaal het aantal kilowattuur bedraagt 6 millioen. Gerekend tegen Va ct. per W.KM., zou reparatie en onderhoud der wagens een uitgaaf eischen van f 30,000. Het schijnt aan te bevelen dat bedrag gelijk te stellen aan het onderhoud van weg en werken ad f 45,000, dus een prijs van % ct., omdat de slijtage zich op beide vast en beweegbaar materieel openbaart en zonder nadere kennis niet te zeggen is welke de grootste zal zijn. In Hamburg is in 1897 betaald aan reparatie