is toegevoegd aan uw favorieten.

De ingenieur jrg 14, 1899, no 30, 29-07-1899

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

M 30.

392

leiding eener Nederlandsche expeditie naar Ned.-Indië, ter observatie van een totale zonsverduistering in Mei 1901. Deze commissie, bestaande uit de heeren: Dr. H. G. v. d. Sande Bakhuyzen, hoogleeraar te Leiden ; Dr. J. A. C. Oudemans, rustend hoogleeraar te Utrecht; Dr. J. C. Kapteyn, hoogleeraar te Groningen; Dr. W. H. Julius, hoogleeraar te Utrecht; en Dr. E. T. v. d. Sande Bakhuyzen, le observator aan de sterrenwacht te Leiden, heeft zich, daartoe door de afdeeling gemachtigd, de heeren Dr. J. P. van der Stok, directeur van het Magn. Meteor. Observatorium te Batavia, thans met verlof in Nederland. J. H. Wilterdink, observator aan de sterrenwacht te Leiden, en Dr. A. A. Ntjland, hoogleeraar te Utrecht, geassumeerd, en heeft hare werkzaamheden aangevangen.

De Staatscourant van 26 Juli jl. bevat de overeenkomst betreffende den stoomtramweg van Nijkerk over Barneveld naar Ede, tusschen den Staat der Nederlanden, de Nederlandsche Centraalspoorwegmaatschappij, en de Spoorwegmaatschappij «de Veluwe», gevestigd te Barneveld.

Koninklijk Instituut van Ingenieurs.

Aan de leden wordt bekend gemaakt:

1. De Raad van Bestuur, die zijn mandaat ter beschikking stelde der vergadering, is 15 Juli door deze met acclamatie herkozen.

De Raad van Bestuur heeft zich geconstitueerd als volgt: J. F. W. Conrad, president, J. M. Telders, vice-president, J. Th. Gerlings, penningmeester, G. J. de Jongh, F. M. van Pantiialeon baron van Eck, B. M. Gratama, H. Wortman, H. Enno van Gelder, A. E. R. Colette, F. W. Hudig, president der vakafdeeling voor Werktuig- en Scheepsbouw en J. A. Snijders GJz., president der vakafdeeling voor Electrotechniek.

2. De vergadering heeft gekozen tot Algemeen Secretaris van het Koninklijk Instuut van Ingenieurs: R. A. van Sandick.

3. Het bestuur der vakafdeeling voor Werktuig- en Scheepsbouw, gekozen in de vergadering dier vakafdeeling op 15 Juli, heeft zich geconstitueerd als volgt:

F. W. Hudig, president, A. Doyer Jz., secretaris, H. Enno van Gelder, commissaris-penningmeester, W. F. D. van Ollefen en L. Sloot, commissarissen.

4. Het bestuur der vakafdeeling voor Electrotechniek, gekozen in de vergadering dier vakafdeeling van 15 Juli, heeft zich geconstitueerd als volgt:

J. A. Snijders CJz., president, II. A. Ravenek, secretaris J. S. Theunissen, penningmeester, L. M. Barnet Lvon, A. E. R. Colt.ette, C. I). Nagtglas Versteeg en J. J. W. van Loenen Martinet, commissarissen.

5. De Commissie tot voorbereiding der fusie heeft haar taak vervuld en is onder dankbetuiging voor de aan het Instituut in die functie bewezen diensten door den Raad van Bestuur opgeheven.

Echter heeft de Raad van Bestuur, voor zoover noodig, een nieuw mandaat gegeven aan de leden dier commissie, benoemd door de besturen der vroegere zusterverenigingen, ter vervulling van het tweede gedeelte harer taak. Die commissie tot voorbereiding van de uitgifte van een Orgaan van het Instituut, bestaat thans uit de heeren:

B. M. Gratama, E. H. Stieltjes, H. Enno van Gelder, A. Dover Jz., J. A. Snijders CJz., H. A. Ravenek en de plaatsvervangende leden A. E. R. Collette en J. i. W. van Loenen Martinet.

Vakafdeeling voor Electrotechniek.

De «Nederlandsche Vereeniging voor Electrotechniek" heeft in hare algemeene vergadering van 5 April 1898 o.a. besloten: hare medewerking te verleenen tot het uitreiken van tweeërlei theoretische diploma's voor monteurs van electrische installatiën. Het examen voor het eerste diploma omvat «de voorbereidende kennis van electriciteitsleer en van werktuigkundig teekenen" en kan beschouwd worden als het theoretisch examen voor leerling-monteur, welke titel gevoerd zal kunnen worden door hen, die bij een ander examen bovendien bewijzen hebben gegeven van hunne practische bekwaamheid als eerstbeginnend instrumentmaker.

Het bestuur van het Genootschap «Mathesis Scientiarum Genitrix" te Leiden heeft op zich genomen het bovenbedoelde examen voor het eerste diploma van zijne leerlingen geregeld af te nemen en het bestuur der «Nederlandsche Vereeniging voor Electrotechniek", thans Vakafdeeling van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs geworden, is gaarne bereid daarbij zijne medewerking te verleenen, omdat bij onderzoek gebleken is, dat, zoowel wat het programma van onderwijs aan de School van het Genootschap, als wat de door zijn bestuur ontworpen regeling van het examen betreft, voldaan is aan de voorwaarde, waarop volgens de besluiten onzer vereeniging die medewerking zou worden verleend.

Een dier voorwaarden was, dat het bestuur eener avondschool, dat zulk een examen wil afnemen zich bereid verklaren zou tevens leerlingen van elders, die zich voor het diploma aanmelden, tot het examen toe te laten. Het bestuur van het Genootschap «Mathesis Scientiarum Genitrix" heeft ook aan deze voorwaarde voldaan, zoodat thans het theoretisch examen voor leerling-monteur ten overstaan van beide besturen of van door hen gedelegeerden geregeld zal worden afgenomen.

In October a. s. zal dit voor de tweede maal geschieden.

Het bestuur der «Vakafdeeling voor Electrotechniek van het Ko¬

ninklijk Instituut van Ingenieurs", aan den inhoud dezer circulaire zoo algemeen mogelijk in den lande bekendheid gevende, noodigt daarom hen, die hat bedoelde examen ditmaal wenschen af te leggen, uit zich daartoe uiterlijk op 'Vrijdag, 6 October 1899, schriftelijk aan te melden bij den Heer P. Dikshoorn, Directeur der School van het Genootschap M. S. G. te Leiden.

Bij het verzoek om tot het examen te worden toegelaten wordt vereischt eene duidelijke opgave:

a. van naam en voornamen (voluit), en van de woonplaats van den candidaat;

b. van den datum en plaats zijner geboorte ;

e. van de avondschool of andere inrichting van onderwijs waar hij zijne opleiding heeft ontvangen.

Het examen zal volgens het onderstaande programma worden afgenomen in de lokalen van het Genootschap M. S. G. te Leiden. Maandag, 9 Oct. 1899, 'sav. schriftel. examen in Wiskunde; Dinsdag, 10 » » » » » « Natuur- en Scheikunde.

Woensdag, 11 » » » » » » Werktuig- en

Stoomwerktuigkunde.

Donderdag,12 » » vm. » » «Electriciteitsleer(opstel).

» » » « av. » » «Electriciteitsl. (vraagst.).

en Vrijdag, 13 » » vm. examen in electriciteitsl. (prakt, oefeningen), en wel des voormiddags van 9 tot 12 uur en des avonds van 6 tot 9 uur.

Dit schriftelijk en praktisch examen zal worden gevolgd door een mondeling examen op Vrijdag 13 October, des avonds van 7 tot 10 uur. Dit mondeling examen zal loopen over wiskunde, electriciteitsleer, scheikunde, technologie, aardrijkskunde, werktuigkunde, electriciteitsleer en natuurkunde (hoofdzakelijk de warmteleer).

De omvang van de kennis, die de candidaten in de bovengenoemde examenvakken behooren te bezitten, blijkt uit de hier volgende programma van wat de Vakafdeeling voor Electrotechniek van het Kon. Instituut van Ingenieurs, op voorstel der in 1895 benoemde Commissie voor de opleiding van electrotechnische handwerkslieden, verstaat onder : Voorbereidende kennis van electriciteitsleer en van werktuigkundig teeken. Dit programma komt voor, als bijlage F, in het verslag, dat door bedoelde Commissie in December 1897 over haar onderzoek betreffende die opleiding aan het bestuurder Nederlandsche Vereeniging voor electrotechniek is uitgebracht. Zij, die niet in het bezit zijn van een gedrukt exemplaar van dit verslag en daarmede gaarne zouden kennis maken, kunnen zich daartoe wenden tot den Secretaris van het Bestuur der «Vakafdeeling voor Electrotechniek van het Kon. Instituut van Ingenieurs», professor H. A. Ravenek, Hof van Delft, Spoorsingel 2/130, die gaarne aan de aanvragers, zoolang de voorraad strekt, en zoodra mogelijk een dergelijk exemplaar zal doen toekomen. Volgens de genoemde bijlage F omvat de

Voorbereidende kennis van electriciteitsleer en van werktuigkundig teekenen : A. Electriciteitsleer.

1. Kennis van de wetten en van de beginselen der toepassing en een eenvoudigen vorm, die voor ambachtslieden geschikt is.

Galvanische stroomen. Eenvoudige verschijnselen. Elementen, spanning, stroomsterkte, weerstand, wet van Ohm, stroomverdeeling.

Warmte-ontwikkeling, wet van Joule, electrisch licht.

Scheikundige werkingen, voltameter, electrolyse, beginselen der galvanoplastiek en andere toepassingen.

Magneten, natuurlijke en kunstmatige, inductie in week ijzer, werking van stroomen op magneeten en op week ijzer, electromagneten met enkele toepassingen, vervaardiging van staalmagneten.

Afstooting en aantrekking van stroomgeleiders.

Inductiestroomen, wet van Lenz, inductor met condensator, physiologische werking, ontladingen in het vacuüm.

Iets over wisselstroomen, capaciteit, zelfïnductie.

Beginsel van den transformator.

Opwekken van stroomen door beweging en omgekeerd.

Beginselen van den dynamo voor gelijkstroom en wisselstroom.

Statische electriciteit, wrijving, influentie, iets over electriseermachines, Leidsche flesch, ontlading, iets over bliksemafleiders.

Oplossing van vraagstukken over de verschillende onderwerpen welke daartoe aanleiding geven.

2. Practische oefeningen.

In elkaar zetten van elementen.

Meting van de stroomsterkte met verschillende toestellen. Meting van weerstanden, ook van isoleerende stoffen. Meting van verschillende spanningen met verschillende toestellen. Behandeling van eene voor het aanschouwelijk onderwijs geschikte installatie met dynamo, accumulatoren, gloeilampen, booglampen, enz_ B.

1. Werktuigkundig teekenen: tot en met het opmaken en inteekening brengen van verschillende stoom- en andere werktuigen, als een stoompomp bijv.

2. Handteekenen naar pleisterornament, en schetsen van voorwerpen uit het dagelijksch leven, en van voorwerpen uit het vak met potlood, conté, inkt.

C.

1. Nederlandsche Taal: gedachten zuiver en betrekkelijk gemakkelijk uitdrukken; schrijven zonder fouten van brieven, rekeningen en kleine rapporten.