is toegevoegd aan uw favorieten.

De ingenieur; weekblad gewijd aan de techniek en de economie van openbare werken en nijverheid jrg 6, 1891, no 8

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE INGENIEUR.

Orgaan

69

6e Jaargang.

1891. - 12 8.

VEREENIGING VAN BURGERLIJKE INGENIEURS.

ffiiüM pwiiil aai li.ticMit i ie mcoMiia tb OjBnliare Werken en Wij

Prils per Jaargang:

Franco per post.

Voor Nederland / 8.—

Voor het Buitenland mei vooruitbetaling ... - 10.50 Voor leden der Vereeniging van Burgerlijke Ingenieurs

worden bovenstaande prijzen met ƒ 2.—- verminderd. Men abonneert zich voor een jaargang. Over bet bedrag der abonnementen in Nederland

wordt halfjaarlijks door de Administratie beschikt. Afzonderlijke nummers 20 cents. — Bewijsnummers

10 cents*.

Verschijnt eiken Zaterdag.

Abonnementen, stukken en mededeelingen, boeken brochures, enz. te richten aan de Redactie: Laan van Me er der voort 7a, te 's-Gravenhage.

Advertentién uiterlijk Vrijdags 12 ure des voormiddags intezenden aan de Administratie: Gebb. Belinfante, voorh.: A. D. Schinkel, Paveljoensgracht •No. 19, te 's-Gravenhage.

's Gravenhage, 21 Februari.

Prijs der Adyertentiën:

Per regel / 0.25

Groote letters naar plaatsruimte.

Abonnementen volgens afzonderlijke overeenkomst.

Bij eene eerste plaatsing van annonces voor Aanbestedingen is de prijs per regel ƒ0.15; bij eene tweede en meerdere plaatsing van dezelfde annonce ƒ 0.10.

Bij abonnement op Advertentién wordt het blad gratis toegezonden.

Verantw. waarnd. Redacteur: L. E. Asser, Civ.-Ing., 's-Gravenhage.

inhöüdT" ~~.

De overkapping van het machinepaleis der Parijsche "Wereldtentoonstelling (met één plaat). — Dijkscheuren. — Verslag van de zesde Vergadering van de Nederlaudsche Vereeniging van Werktuig- en Scheepsbouwkundige. — Statistieke mededeelingen. — States-Generaal. — Weerkundige waarnemingen. — Bivierberichten. - Technische Tijdschriften. Opgaaf van de belangrijke artikelen. — Ingezonden Stukken. — Biunenen Buitenlandsche Berichten. — Benoemingen, Verplaatsingen, enz. — Open Betrekkingen.

De overkapping van het machinepaleis der Parijsche Wereldtentoonstelling. (i)

Met een plaat.

ï>en dienste van de expositie van machines verrees op

de Parijsche Wereldtentoonstelling van 1889 een gebouw, dat door de reusachtige afmetingen en de schoone architectonische vormen de algemeene bewon¬

dering trok en gelegen is aan de Avenue de la Motte-Piquet, op het einde van het Champ de Mars, waarvan het de geheele breedte inneemt.

Dit gebouw, bekend onder den naam van het machinepaleis, werd ontworpen door den hoofdingenieur Contamin en den architect Dutert, en vertoont in plattegrond (zie fig. 19) den vorm van een rechthoek lang 421 M., breed rond 145 M. Het bestaat uit een hoofdbeuk, breed rond 115 M. en hoog 45 M., wederzijds voorzien van een zijbeuk van 15 M. breedte en 22.50 M. hoogte. (Fig. 1).

De kapbedekking van den hoofdbeuk wordt in hoofdzaak gedragen door 20 hoofddraagbogen van 110.60 M. theoretische spanwijdte (2). Nabij de breedte-as van den hoofdbeuk zijn twee hoofddraagbogen op 24.60 M., aan elk einde van de lengte-as van dien beuk twee op 25.30 M. en tusschen de voornoemden nog zestien bogen op 21.50 M. onderlingen afstand opgesteld. (Zie fig. 19, zoomede het aanzicht in fig. 2, waar de drie onderscheiden afdeelingen naast elkander zijn voorgesteld.)

Tusschen de beide uiterste hoofddraagbogen, aan elk der korte zijden van den hoofdbeuk, alsmede in de beide zijbeuken, is op 8 M. boven den grond een vloer aangebracht, die een doorloopend balcon. een groot promenoir van ongeveer 18000 M2. oppervlak en 950 M. ontwikkelde lengte langs den geheelen omtrek van het gebouw vormt en ruimte bood tot expositie van lichte werktuigen, alsmede de bezoekers in staat stelde een overzicht te krijgen van het geheel der op den grond en in den hoofdbeuk opgestelde groote machines. Ruime tn sierlijke trappen, die niet weinig bijdragen tot verhooging van het architectonisch effect van het machinepaleis, leiden uit den hoofdbeuk aan elk der beide einden van de breedte-, alsmede aan die van de lengte-as

(1) De beschrijving van de constructie der overkapping is ontleend aan de Nouvelles Annales de la construction ; de figuren op de plaat zijn overgenomen deels uit dat tijdschrift, deels uit de Zeitschrift des Vereines Deutscher Ingenieure, deels uit de Revue technique de Vexposition universelle de 1889.

(2) De einden der buitenwelflijn van den hoofddraagboog liggen 114.3 M. uit elkaar; eerst door afronding van dit cijfer op 115 M. verkrijgt men de maat, die veelal als spamvijdte van de kap wordt opgegeven.

Be vereeaigiag vai Bargerlpe Ingenieurs sten zich ia geeaea deele veraatwoordeiijK voor Je deaKbeelden ia de oaierscneideae Midiagea oatwitteid oi toegelicat,

van het gebouw naar den vloer van het voornoemde doorgaande balcon.

De hoofdbeuk is over 45.50 M. aan elke zijde van zijne lengte-as en over ongeveer 185 M. aan elke zijde van zijne breedte-as voorzien van eene glasbedekking, bestaande uit glasplaten van St. Gobain en voor het overige afgedekt met een houten beschot met zink belegd.

Hoofdbeuk.

Algemeene beschrijving der hoofddraagbogen. Wanneer men een' halven hoofddraagboog in opstand beschouwt, ziet men dat de binnenwelflijn van den bodem af vertikaal opgaat over 7 M. hoogte, vervolgens overgaat in een cirkelboog van 22.70 M. straal en eindelijk, volgens eene zwak gebogen raaklijn aan dien cirkelboog zich voortzet tot den top, en wel zóó, dat de twee halve hoofddraagbogen elkaar op 43.50 M. boven den grond onder een hoek van 145° ontmoeten. (Fig. 1.)

De buitenwelflijn bestaat uit twee lijnen, waarvan de eene over 23.50 M. hoogte vertikaal opgaat van den bodem tot de goot, terwijl de andere, zwak gebogen en ongeveer evenwijdig aan het 6ooewbe.loop der binnenwelflijn, van de goot naar den top loopt.

In eiken halven hoofddraagboog wordt door den extrados en de lijn welke van het voetpunt der buitenwelflijn ongeveer evenwijdig aan den intrados opgaat, een schild gevormd. Deze schilden dienen vooreerst tot opname van constructiedeelen der zijbeuken, bevestiging van goten enz., maar ook tot het, in de nabijheid der zijbeuken, hoog aanbrengen der kapbedekking, zoodat de kap niet het gedrukte voorkomen verkrijgt, dat ontstaat, wanneer de bedekking ook in de lagere deelen der overkapping het beloop heeft van een' met de binnenwelflijn concentrischen extrados. Hoewel deze schilden niet behooren tot de eigenlijke weerstandbiedende constructiedeelen van de hoofddraagbogen, werken zij toch beteekenend mede tot verhooging van de soliditeit der constructie, omdat zij zijn aangebracht ter plaatse waar de grootste buigmomenten optreden.

In elk der hoofddraagbogen zijn drie scharnieren aangebracht, waarvan er één in den top is geplaatst en de beide anderen de steunpunten op de fundeering vormen, zoodat de hoofddraagboog uit twee deelen, halfspanten bestaat, die aan hunne einden kleine draaiende buigingen kunnen maken.

Deze scharnieren stellen in staat, volledige zekerheid omtrent richting en grootte van de reacties der steunpunten te verkrijgen ; het onderzoek naar de in den hoofddraagboog optredende spanningen daardoor in waarde te doen stijgen; de spanningen in de onderdeelen van den hoofddraagboog geheel onafhankelijk te maken van temperatuursinvloeden; en eindelijk door een en ander eene rationeete materiaalverdeeling in de constructie bereikbaar te maken; voordeelen welke van hoog belang zijn, waar het geldt een bouwwerk te stichten dat, wat afmetingen betreft, analoge constructies ver achter zich laat. Dat het van belang was bij het opmaken van het ontwerp met temperatuursinvloeden rekening te houden, blijkt, als wij acht slaan op de ligging van het machinepaleis; eene ligging, die oorzaak is dat de helft der kapbedekking, aan de zijde van de Ecole Militaire gelegen, van 's morgens tot 's avonds aan de zon is blootgesteld, terwijl de