is toegevoegd aan uw favorieten.

De ingenieur; weekblad gewijd aan de techniek en de economie van openbare werken en nijverheid jrg 13, 1898, no 18, 30-04-1898

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

DE

INGENIEUR.

Orgaan

DER

225

13e Jaargang.

1898. -12 18.

VEREENIGING VAN BURGERLIJKE INGENIEURS.

Weeffiail piijt aai ie teclutt bi ii bcoimH m Omtol Warm en NiiverliBm.

Prijs per Jaargang:

franco per post.

Voor Nederland; ft.—

Voor het Buitenland met vooruitbetaling . . - 10.50 Voor leden der Vereeniging van Burgerlijke Ingenieurs

worden bovenstaande prijzen met / 2.— verminderd. Men abonneert zich voor een jaargang. Over het bedrag der abonnementen in Nederland

wordt halfjaarlijks door de Administratie beschikt. Afzonderlijke nummers 20 cents. — Bewijsnummers 10 cents.

Verschijnt eiken Zaterdag.

Abonnementen, stukken en mededeellngen, boekeu brochures, enz. te richten aan de Redactie: Schevenin»sche Veer no. 7, te 's-Gravenhage.

Advertentiin uiterlijk Vrijdags 12 ure des voormiddags intezenden aan de Directie en Administratie van dit Blad, Pavelj oensgracht No. 19, te 's-Gravenhage.

Hoofdvertegenwoordiger voor Nederland: C. W. BETOKE, Advert.-Bureau, Botterdam.

Afzonderlijke Nummers worden, voor zoover de voor raad strekt, alléén aan Abonnés geleverd.

's-Gravenhage, 30 April.

Prijs der Advertentien:

Per regel ' u-25

Groote letters naar plaatsruimte.

Abonnementen volgens afzonderlijke overeenkomst.

By eene eerste plaatsing van annonces voor Aanbestedingen is de prijs per regel ƒ0.15; bij eene tweede en meerdere plaatsing van dezelfde annonce ƒ 0.10.

Bij abonnement op Advertentiën wordt het blad gratis toegezonden.

Verantwoordelijk Redacteur: J. van Heurn, Gv^-l^J^

INHOUD.

Voordrachten gehouden door de HH. Proff. Dr. H. Kameklin^gh Onnes en Dr. J M. v. Bemmelen, op de vergadering van de Ned. Ver. vo^(E'f'r^n _ Het ontwerp 1898, in het Naluurk. Laboratorium der Rijks-Universiteit te Leiden. * voor een nieuw Reglement voor het Kon. Inst van ^gemeurs door G. Alphekts^ Onderzoek naar de theorie der Beton-en cement-ijzerconstructier^It^uoZieT", technisch ambtenaar bij de Amst. fabriek van oement-«zerwerken systeem ,monmer^: met plaat, (vervolg van bladz. 218). - Weerkundige Waarnemingen - Rivier cn^ ten. - Binnen- en Buitenlandsche Berichten. - Benoemingen en verplaatsingen. Open betrekkingen. — Gezochte betrekkingen.

VOORDRACHTEN

gehouden door de Heeren Proff. Dr. H. Kamerlingh Onnes en Dr. J. M. van Bemmelen, op de vergadering van de Nederiandsche Vereeniging van Electrotechniek van Dinsdag 5 April 1898, in het Natuurkundig Laboratorium der Rijks-Universiteit te Leiden ter inleiding van de bezichtiging:

a. van aldaar tentoongestelde teekeningen, toestellen enz. ter toelichting van het onderwijs aan de avondschool van het Genootschap „Mathesis Scientiarum Genetrix";

b. van de instrumentmakers-werkplaatsen bij het Natuurkundig Laboratorium en van de werkstukken, geheel ot gedeeltelijk vervaardigd door leerling-instrumentmakers aldaar.

De Heer Prof. Onnes :

Mijnheer de Voorzitter. De eerste aanleiding tot het noucten van deze Vergadering te Leiden is gelegen in de aanvrage van het Bestuur van het Genootschap M. S. G. om met het Bestuur van de Ned. Ver. v. Electrotechniek m overleg te treden over het programma van het Electrotechnisch onderwijs aan zijne avondschool.

Deze aanvrage is een zeer verblijdend gevolg van het door de Commissie tot onderzoek van de opleiding van electrotechnische werklieden uitgebracht Verslag. Immers sinds vele jaren heeft het Genootschap M. S. G. zich toegelegd op net onderwijs, dat in het Verslag der Commissie behandeld wordt. En haar rapport kwam een krach tigen stoot geven aan deze bemoeiingen. Het Genootschap wil namelijk trachten het onderwijs aan zijne avondschool in te richten overeenkomstig de eischen daaraan door de Commissie gesteld.

Een eerste belangrijke stap in die richting is reeds geschied. Het Bestuur der gemeente Leiden verhoogde het jaarlijksche subsidie met een bedrag van ƒ 600, waardoor het mogelijk werd het onderwijs zoover uit te breiden, dat daardoor het diploma van voorbereidende kennis van electriciteitsleer en van werktuigkundig teekenen, bedoeld in het Verslag kan worden verkregen, het diploma, dat wij kortheidshalve het le of dat van den leerling-monteur kunnen noemen.

Het Genootschap acht zulk een diploma, zoo het kon worden uitgereikt met medewerking van onze Vereeniging, voor de jongelieden, die de avondschool bezoeken, van groot belang; onze medewerking daarbij verlangt het tevens, omdat deze voor het Genootschap een prikkel zal zijn om steeds aan de

spits te blij ven, waar het de theoretische opleiding van electrotechnische werklieden geldt.

Mogen wij het vleiend vinden voor onze Vereeniging, dat hare voorlichting en medewerking wordt ingeroepen bij een zoo belangrijke zaak, het Bestuur moest wel getroffen zijn door de energie waarmede men te Leiden streeft in de richting aangewezen door de Commissie voor de opleiding van electrotechnische werklieden. Vol sympathie moeten wij dan ook zijn voor het initiatief van Mathesis en vol waardeering voor den krachtigen steun van het Gemeentebestuur van beiden, dat weder getoond heeft oog en hart te hebben voor de belangen der werklieden, thans op het gebied, waarop het onze Vereeniging ontmoet.

Het Bestuur van onze Vereeniging meende dus ook de keuze op Leiden voor het houden dezer vergadering reeds daarom te moeten vestigen, omdat het dan het Genootschap M. S. G zou kunnen uitnoodigen het een en ander ter bezichtiging te stellen, dat betrekking heeft op het onderwijs aan zijne avondschool in de richting van de electrotechniek.

Mathesis heeft gaarne gevolg gegeven aan deze uitnoodiging en eene kleine tentoonstelling overeenkomstig de bedoeling van het Bestuur van onze Vereeniging in de zaal hiernaast ingericht. Zij is in het Programma, (zie Bijlage), dat zich m Uwe handen bevindt omschreven.

Het Bestuur van M. S. G. heeft zich verder daartoe uitgenoodigd wel bereid willen verklaren om de historische ontwikkeling der avondschool en de denkbeelden omtrent het avondonderwijs aan werklieden, die m deze tentoonstelling tot uitdrukking komen, in het algemeen m het licht te stellen De Heer v. Bemmelen zal dit namens het Bestuur met een enkel woord doen. Vergun mij dan dat ik mij bepaal tot het aanwijzen van eenige punten, waarin het onderwijs aan deze avondschool in nadere betrekking staat tot de vragen, welke in het Verslag der Commissie voor de opleiding van' electrotechnische werklieden worden behandeld.

In het genoemde Verslag wordt de wensch uitgesproken, dat de aanstaande electrotechnische werklieden hunne theoretische kennis, waaronder die van het teekenen, zullen kunnen verkrijgen aan avondscholen. Op pag. 38 van het Verslag vinden wij een schema van de inrichting van eene avondschool zooals de Commissie zich deze voorstelt. Gij zult opmerken dat in dit Schema twee malen een dubbele lijn getrokken is, die wij ook in het programma van de avondschool Mathesis zouden kunnen trekken. De eerste van die dubbele lijnen geeft een scheiding aan tusschen de 6e klasse, i volgende op een tot 13-jarigen leeftijd voortgezet lager onderwijs, en de volgende klassen. Het is voor oi* van belaag bij de beteekenis van die dubbele streep even atd. ^ «aan.

Tot zoover toch zullen de leerlingen op de avondschool van tweeërlei soort zijn; er zullen op de avondschool komen fongens die op de ambachtsschool hun voorbereidende opIe ding in een vak vinden, doch ook andere, die bij bazen on de werkplaats werken en iets verdienen. Het aantal der laatste is hier te Leiden niet klein. Een zeer laag schoolgeld, naar draagkracht geregeld, hulp van weldadige instellingen

M wmm van Biromib immm m ha in wen deeiB nmmmmi m it mwm in fle mmuuu mum ntwttdt 01 Miat.