is toegevoegd aan uw favorieten.

De ingenieur; weekblad gewijd aan de techniek en de economie van openbare werken en nijverheid jrg 13, 1898, no 26, 25-06-1898

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lande binnenkort meerdere feiten, — overeenkomstig de door den heer Housselle beschreven — kunnen aanwijzen.

De afmetingen van de Nederlandsche sporenoverkappingen veroorloven eene vergelijking met overkappingen als van het Lehrter Bahnhof; bij de eerstgenoemde is echter de ligging van de sporen ten opzichte van de hoogste deelen der overdekking gunstiger; ook zijn de ventilatiekappen van de overkappingen te 's Hage (H.IJ.S.M.) en te Utrecht (S.S.) ruimer ingericht.

Niettegenstaande deze laatste voordeelen meenen wij met zekerheid te mogen voorspellen, dat zonder maatregelen tot betere bescherming van het materiaal binnen een 6—10 tal iaren na de indienststelling de meest geteisterde plaatsen de eerste vernieuwingen zullen moeten ondergaan.

De bedekking van de overkapping te 's Hage H. S. M. heeft deze uitspraak bewezen.

Daar de locomotieven van H. IJ. S. M. niet met cokes gestookt worden, heeft deze bedekking tevens aangetoond dat cokesvuren niet bepaald vereischt worden om resultaten te verkrijgen, welke met die van de meest geteisterde Berlijnsche overdekkingen kunnen wedijveren.

Hoofdzakelijk schrijven wij de beschadiging toe aan de samenwerking van rook en stoom, die, zoowei door krachtige uitblazing tegen de onderzijde van de bedekking geworpen worden, als door de ventilatiekappen boven op de bedekking terechtkomen. De met waterdamp vermengde zwavelhoudende gassen zullen tegen de bedekkingsplaten condenseeren en de aantasting van het metaal door het zwavelig-zuur-houdende vocht kan niet achterwege blijven. Waar de verzameling van rook en stoom het grootst is, komt de hevigste beschadiging voor — wij hebben het reeds boven vermeld — nabij de ventilatie-openingen en nabij de lasschen, waar de gassen eenigen tijd gevangen blijven.

De voorbeelden, welke ons ten dienste stonden, gaven weinig gelegenheid om eene juiste vergelijking tusschen de beschadiging aan de onderzijde en aan de bovenzijde van de sporenoverdekkingen te kunnen trekken. Immers, hoewel onvoldoende, waren de bedekkingen van de overkappingen te Zwolle, Arnhem, Utrecht en Amsterdam aan de onderzijde door verflagen beschermd. Toch meenen wij te mogen besluiten, dat behalve in de nabijheid van de standplaatsen der locomotieven waar dikwijls langdurige en zeer hevige rook- en stoomvorming plaats heeft en de onderzijde der bedekking in hooge mate te lijden heeft, de roestvorming in het algemeen aan de bovenzijde van de bedekkingen het sterkst is. Niet alleen omdat de inwerking van den neergeslagen rook en stoom langduriger zal zijn dan die van de tegen de onderzijde uitgeblazen gassen en dampen, maar ook omdat aan de zinklaag van de bovenzijde der bedekkingen meer oorspronkelijke beschadigingen zullen voorkomen.

Aan de bovenzijde van de bedekkingen wordt de sterkste roestvorming meestal aangetroffen op den top van de golven. De platen van de gebogen bedekkingen rusten bij het vervoer of op de bouwplaats steeds op de bolle zijde, het ligt dus voor de hand dat de zinklagen van de hooge golven dikwijls aan schuren en stooten blootgesteld zijn. Ook tijdens het aanbrengen van de platen is beschadiging van de hooge golven min of meer onvermijdelijk; het verdient daarom aanbeveling het loopen van de werklieden op de bedekking zooveel mogelijk te beperken en indien zulks kan, klinkarbeid te vermijden. Overigens is de aard en mate van de beschadiging der bedekkingen zeer afhankelijk van de omstandigheden. De lengte van de overkapping oefent zeer zeker invloed uit; de heer Housselle meende dit in cijfers te kunnen aantoonen, bij lange overdekkingen worden de locomotieven vaak en bij de Nederlandsche sporenoverkappingen bijna steeds onder de kap tot stilstand gebracht; ook blijft de rook bij lange overkappingen meer gevangen, vooral als deze aan de uiteinden boven het profil der vrije ruimte door glaswanden gesloten zijn. Van de factoren die eveneens bij onderlinge vergelijkingen in aanmerking dienen genomen te worden als: de verschillende hoogten van de bedekking, ligging van de sporen, wijze van ventilatie, aantal stationneerende locomotieven, enz. hebben wij hierboven reeds gewag gemaakt.

Bij de perronoverkappingen zal evenzeer aan de bovenzijde van de bedekking de meeste roestvorming voorkomen, omdat ook op die bedekkingen uit de schoorsteenen van de locomotieven rook en stoom neergeslagen zullen worden ; er zijn intusschen bedekkingen aan te wijzen wier bovenzijde eveneens roest-

plekken vertoont en waarbij het onmogelijk is om die beschaiiging aan den invloed van zwavelhoudende gassen of stoom te wijten.

Die roestvormingen kunnen eenvoudig aan de atmospherische nvloeden worden toegeschreven; het is vooral nabij de oorspronkelijke beschadigingen van de zinklaag (ontstaan bij de vervaardiging, bij het vervoer of het verwerken van de platen) lat dergelijke aantastingen zich het eerst en het sterkst zullen openbaren.

Ter vergelijking willen wij thans vermelden de uitkomsten verkregen met de sporenoverkappingen, gedekt door geverfd gegolfd plaatijzer (dus niet gegalvaniseerd) dat voor 25—30 aren bij den aanleg van de spoorwegen verwerkt werd.

De overkapping ie Amsterdam W. P. (zie hierboven. Het ;egolfd plaatijzer van de bedekking bereikte den ouderdom van 34 jaren.

Overkapping te Utrecht (N. B. S.), gebouwd in 1865, onderging snkele plaatselijke vernieuwingen vóór 1893, toen de geheele overkapping afgebroken werd. Deze vernieuwingen bedragen evenwel geen 20 pCt. van de totale oppervlakte bedekking, soodat 80 pCt. in elk geval den leeftijd van 28 jaren bereikte.

Overkapping te Arnhem, (zie hierboven). De eerste vernieuwing van het grootste gedeelte had plaats na eenen diensttijd van 50 jaren, van het overige gedeelte na 20 jaren; de luifelbedekking bestaat nog.

Overkapping te 's-FIage. (S.S.) Aan de bedekking van deze overkapping, die in 1870 gebouwd werd, had, met uitzonderingvan de bedekking der ventilatiekap, die in '97 vernieuwd werd, ;een herstelling plaats. Leeftijd thans 28 jaar.

Overkapping te Botterdam (Maas). De overkapping werd ?ebouwd in 1876. De bedekking behoefde sinds den bouw deioverkapping noch vernieuwing noch herstelling. Leeftijd thans 22 jaar.

De ijzerdikte van de dekkingsplaten van bovenstaande overkappingen, gebouwd door de N. R. S., was vrij aanzienlijk "uim 2 mM., overeenkomende met een gewicht der gegolfde blaten van j£ 22 KG. per MA Volgens mij verstrekte inlichtingen werden de bedekkingen van de overkappingen der N. R- S. om de 4 jaren geverfd.

Overkappingen, gebouwd bij den aanleg van de Staatsspoorwegen :

Overkapping te Zwolle, (zie hierboven). De eerste plaatselijke vernieuwing werd uitgevoerd in 1884, dus 17 jaren na de ndienststelling.

Een gedeelte van de oorspronkelijke bedekking, ter oppervlakte van ongever 12 pCt. van de totale dakoppervlakte, bestaat echter nog (leeftijd 31 jaar).

Het gewicht van de gegolfde platen was 15,5 KG. per M2.

Overkapping Rotterdam (D.P.). De oorspronkelijke bedekking, iateerende van 1874, onderging nog geene vernieuwing. De platen worden evenwel slecht, vooral boven de spanten, waar verving moeilijk is. Leeftijd derhalve nu reeds 24 jaar.

Gewicht van de gegolfde platen was 17 KG. per M2.

Het plaatijzer van beide laatstgenoemde overdekkingen was bij den bouw bestreken met 2 loodmenie-lagen en 3 loodwitverflagen.

Hoewel eigenlijk als bedekking buiten de sporenoverdekkingen staande, willen wij nog even melding maken van de ifdekking der smederij in de werkplaatsen der S.S. te Tilburg.

Deze afdekking, gebouwd in 1868, bestaat uit gegolfd plaatjzer, dat aan beide zijden tweemaal gekoolteerd werd.

Het gewicht van de gegolfde platen was per M2. slechts 9 KG.

De eerste vernieuwing van deze bedekking werd in '94 uitgevoerd — met ongeverfd gegalvaniseerd gegolfd plaatijzer.

In 1898 zal de vernieuwing worden voortgezet. Levensduur van de bedekking 26—30 jaren. De platen van de vernieuwde velden vertoonen reeds hier en daar sporen van roest. Het behoeft geen nader betoog, dat door de rook afkomstig uit de vele in de smederij aanwezige smidsen, de bedekking in ongunstige omstandigheden verkeert.

De uitkomsten, verkregen met de geverfde gegolfde platen rijn veel beter dan die, welke de gegalv. gegolfde platen bpleverden.