is toegevoegd aan uw favorieten.

Nieuwe bijdragen ter bevordering van het onderwijs en de opvoeding, voornamelijk met betrekking tot de lagere scholen in het Koningrijk der Nederlanden, voor den jare ..., 1871 [volgno 5]

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Mengelwerk.

om reeds in de school rekruten te vormen voor een staand leger.

Ook kij wekt tot vaderlandsliefde op, en weet tot die edele deugden op te Wekken, die een sieraad zijn in eiken burger van den staat; maar hij verbindt daaraan de opwekking tot algemeene menschenliefde, niet alleen in woord maar ook met de daad. En hij kan dit te eerder en met breeder trekken, omdat hij even onverschillig is, tot welke kerkelijke party zyne leerlingen bekooren, als hy onverschillig is voor de kleur van kun haar. Neen, dat kan en mag onze duitsche collega niet. Hy staat gebonden door de staatswet, gebonden door zyn catechismus, bijna met handen en voeten gebonden door de geestelykbeid, die over zijn school toezicht houdt, en het recht heeft rekenschap te eischen van elk woord, dat van zijn lippen vloeit. Hij mag denken wat hy wil; maar wat hy voor goeds te zeggen heeft, moet aan zyn catechismus ontleend zgn. Terwijl de onderwyswet in Nederland de onderwijzers voor mondig verklaard keeft, is de duitsche schoolmeester een slaaf van den staat en van zyn kerk. Hy kweekt, door zyn onderwijs, dat met kerkelijk dogma gevoed moet worden , sekteliefde en sektehaat aan, en hoe men ook spreken moge over liefde tot de naasten , zoo als de groote meester dat meende, kunnen zij 't niet prediken, omdat kerkelijke bekrompenheid en voorliefde die liefde uitsluit of onmogelijk maakt. Het eene strijdt met ket andere. Wat leven kan wekken in de nederlandsche volksschool en ook leven en liefde moet wekken , zyn daar voor de jeugd zinledige klanken , die wel in den catechismus voorkomen, maar waarvan zy den diepen zin niet leeren vatten.

Dat keeft onze volksschool voor, dat ze rein en ongeschonden de ware menschenliefde als den grondslag van hare opvoeding ongehinderd beschouwen mag.

Is dit zoo? Welnu door dien grondslag alleen is 't ons