Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

106

KRONIEK DER LETTEREN

«Klein A v o n t u u r«, door Top Naeff. — Uitgave: Van Holkema & Warendorf's Uitg. Mij. Amsterdam.

De belangstelling van Top Naeff voor 't tooneel is meer dan een voorliefde: het is een aanleg. Mocht men uit de dramatische kronieken dezer schrijfster nog niet weten, hoe warm haar hart klopt voor het tooneel en met hoeveel milde zachtheid en fieren ernst zij haar critieken opbouwt — deze bundel schetsen: .Klein Avontuur", zijn als tooneelspel zelf. Kleine één-acters, een enkel motief, een paar menschen of kinderen voor ons staand ten voeten uit, in een enkel levensoogenblik, doch dit intens.

Een jongen, die zijn leeraar moet condoleeren met 't verlies van diens vrouw, de benardheid van den knaap in den onredzamen leeftijd dat het diepst gevoel geen woorden verdraagt — de schijnbare onaangedaanheid van den jongen en dan het verhelderend begrip van weerskanten.

Fel, levend, direct. Elk geval heeft de pointe, waarin Top Naeff afdoet, handelt, vaststurend als zag zij haar figuren voor zich op de planken. En ook in de figuren een tooneel-contrast.

Men kan het betreuren dat Top Naeff's liefde en verwantschapsgevoel nog al eens uitgaat naar een of ander maatschappelijk hooger-geplaatste, die met een min of meer zielig minderrangs menschelijk wezen een conflict beleeft. Ook in dezen bundel van kleine schetsen dringt dit thema naar voren. Natuurlijk hebben we hier te maken met een conflict in de persoonlijkheid der schrijfster zelf: een maatschappelijke mevrouw en een schrijfster. Hoe moeilijk valt het haar de eerste het veld te doen ruimen voor de schrijfster en die alleen. Thans blijft haar geesteshouding een geheel andere dan die van een Margo Scharten-Antink. Liefde voor de karakterbepaling van een t:mmermansgezel, schakeeringsvernuft in de beschrijvingen niet van eenvoudigen van harte doch van maatschappelijken stand, men behoeft bij Top Naeff niet te zoeken wat in rijkere menschenliefde Margo Scharten-Antink, onweerhouden, zonder bedenken of slag om den arm gul-uit geeft.

En wonderlijk is het, dat Top Naeff, zoo mild in haar beschouwingen tegenover tooneelisten, waarbij men, althans in ons land, allerminst naar den burgerman hoeft te zoeken, in haar scheppend werk tot zulk een partijzucht kan geraken, indien het er om gaat een van maatschappelijken stand geringe met een enkelen zet op zijn gerechte plaats te stellen. In dit gevoel doorgaand kwam zij ertoe een schets te schrijven: Een Mensch.

Wat men dikwijls als sluimerend voelt in Top Naeff's literaire werk, komt hier in een duidelijken vorm naar voren. Het geval

Sluiten