Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KRONIEK DER LETTEREN

lezing van het werk onze herinnering in haar saamvatting toch wel deze, dat we iets heel moois en iets waarlijk zeer bizonders hadden beleefd en genoten.

Na het Protestantsche Jaapje en het Roomsche Merijntje is deze Joodsche Eli — als compositie trouwens véél gaver en sterker dan het al te populaire Merijntje — de waardige Dritte im Bunde.

Victor E. van Vriesland, «Voorwaardelijk Uit zich t«. —■ Uitgave Em. Querido's Uitgevers-Maatschappij, Amsterdam, MCXXIX.

Indien we het prospectus, dat de exemplaren van dezen bundel vergezelt, voor de lezing der gedichten zelve raadplegen, dan ervaren wij uit dit prospectus, dat de grondgedachte, die »het gemoedsleven beheerschte, waaruit deze gedichten ontstonden* er een is van semi-wijsgeerigen aard. Dit semi-wijsgeerige tracht zich te uiten in de volgende saamvatting, welke den, althans a priori, wat onbegrijpelijken titel wil verklaren.

»De, aan een der verzen ontleende, titel van dit boek duidt aan, dat de staat van verhelderd aanschouwen van wat wij als eene verhoogde waarheid en waarde des levens met zekerheid vermogen te ervaren, slechts ongestadig en na moeiten en smart zich in ons openbaart; voorwaarde tot dit uitzicht blijft, dat het gewone plan van ons bestaan, al of niet bewust, al of niet willekeurig, omgevormd wordt, hetgeen slechts bij uitzondering, en nimmer als duurzame vastheid mogelijk is. Maar tevens drukt die titel uit, dat zelfs dan, wanneer wij dit groote deelachtig worden, de menschelijke verheffing beperkt is en onvolkomen, en het voorwaardelijk verkregen uitzicht zelf weer voorwaardelijk: dat wij slechts zien kunnen „door een spiegel in een donker woord", een Hitsenden weerglans, en nimmer in volle vereenzelviging opgaan in dat andere, waarvan wij het wezen beseffen en deel van onszelf weten, doch nooit in werkelijkheid geheel omvatten.^.

Wat minder omslachtig uitgedrukt wil dit dus zeggen, dat we onder bepaalde voorwaarden soms even in staat zijn een uitzicht te krijgen op een hoogere levenswaarheid.

Het verkrijgen van dat uitzicht is dus voorwaardelijk en in de zeldzame oogenblikken, dat voor den dichter dit uitzicht zich opende, ontstonden de gedichten, die dus een weergave zijn van het hoogere, dat zich op deze oogenblikken aan hem openbaarde.

Sluiten