Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

ENGELSCHE BOEKEN VAN HEDEN

hak op den tak en zoo is zijn standaardwerk over den oorlog erg afmattend. De groote aantrekkelijkheid ervan is dat hij niet met de deur in huis valt, maar flitsjes van Engeland geeft tegen het einde van Koningin Victoria's regeering, toen de internationale politiek door den Boerenoorlog reeds vrij gespannen was. Het van stapel loopen van telkens sterkere, snellere en beter bewapende oorlogsschepen duidde toen reeds op een komend conflict. In de Pers bereidt Harmsworth, de latere Lord Northcliffe, de Britten reeds langzaam voor op hetgeen komen zal, maar als ten slotte de bom barst, de moord van Serajevo plaats heeft, is er niemand die gelooft, dat deze gebeurtenis een wereldoorlog zal ontketenen. Tomlinson geeft ons niet een vlot verloopend verhaal; het zijn telkens korte schetsen — ten deele autobiografie. Af en toe plaatst hij een hatelijkheid je, zoo b.v. over de Russische stoomwals, waarvan de ketel defect is. Voor het departement van oorlog heeft hij geen groote bewondering: »Is there a War-Office or is it a public joke?« Volgens hem maakte generaal »Pneumonia« (Longontsteking) meer slachtoffers in den oorlog dan de andere generaals te samen! De generaals wisten niet wat zij doen moesten, zij waren getraind op een oorlog in het open veld en toen daar niets van kwam, toen de groote legers zich ingroeven in loopgraven, was het met hun organisatietalent uit; dat eeuwige spelletje van kiekeboe werd hun te machtig. Tomlinson is vóór alles journalist en van tijd tot tijd is het ons of wij een hoofdartikel lezen. Maar hoe het zij, het lukt hem om den lezer in dit lijvige boekdeel, dat 540 bladzijden telt, te boeien van 't begin tot het einde en wanneer men het uit heeft, dwingt het tot nadenken. Men kan het niet zoo maar van zich afzetten en denkt: «De man heeft gelijk.»

In dienzelfden geest is »Retreat« van C. R. Benstead (Methuen), waarin de groote terugtocht der Engelschen in het begin van 1918 op zeer realistische wijze wordt beschreven. Maar dat niet alleen; de groote tragedie van deze bladzijden is de lijdensgeschiedenis van een Engelschen dominé, die in zijn stille dorpje op het platteland zeer goed voldeed, maar aan het front faalde. Dagelijks wordt hij in een vrachtauto heen en weer gereden, om hem maar uit den weg te hebben, opdat men geen last van hem heeft. Hij had zich zijn werkkring aan het front zoo heel anders gedacht! Dat het met de verhouding tusschen de Franschen en de Engelschen daar aan het front niet rozengeur en maneschijn was, komt in deze bladzijden wel zeer duidelijk uit; de boeren hadden zoo mogelijk nog meer het land aan de Engelschen dan aan den «Boche»; zij vergiftigden hun bronnen, scholden hen uit en weigerden hun kwartier. Warne, de predikant, wordt doelloos tusschen loopgraven en boerenbevolking heen en weer geslingerd; hij weet met zijn tijd geen raad en als dan eindelijk, op

Sluiten