Geen zoekvraag opgegeven

Tekst
Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

waarin de geslachten zich hebben voort te bewegen. Er is alom een transformatie beginnend, gevolg van eene groeiïng in gevoel en gedachten, van verandering in uiterlijke gegevens, die, tenzij hoog opgevat en met wijsheid geleid, de verwachtingen zal teleurstellen.

De woeling is algemeen, is heftig, is veelvoudig; zelden nog heerschte er zulk een chaos in denkbeelden en plannen, in inzicht en oordeel als op dit oogenblik. Elke partij is in zich zelve, dikwijls tegen zich zelve gedeeld; de eene theorie voor, de andere na komt op en deinst terug; elk „ja" wordt als teruggebonsd door een „neen"; elke bevestiging tegengehouden door eene ontkenning; zoodra is niet eene beweging werkzaam in zekere richting, of een reflexbeweging duwt .haar terug.

Tot op zekere hoogte moge dit beschouwd worden als de veiligheids-klep-werking der natuur zelve, toch geeft het grond tot bezorgdheid waar het als een chronische hebbelijkheid wordt, die het hart van.elk,pogen als.verlamt; maar al te gemakkelijk slaat de balans door het gezochte evenwicht heen, en eene verwarring ontstaat, die aan zelfzucht en onedele drijf veeren vrij spel laat. Het wordt'een kracht en tijd verspillen, dat op den duur schade doet aan elk optreden in belang van recht en menschelijkheid.

Geenszins is het dus overbodig, als het ware den hefboom te zoeken, die den last van het leven zal helpen dragen en opheffen. Volwassenen voelen het gemis van .dergelijken steun, jongeren zeker niet minder; want de opvoeding die voor de meesten is sleefais.het vergaren van geleerdheid, geeft weinig voedsel aan de factoren, waaruit levenskennis en levenskracht moest gevormd worden.

De hoogste wetenschappen toch, die onmiddellijk de ontwikke-. ling van het leven zelf in individu en in maatschappij aangaan, worden nauwelijks aangeroerd. Het onderscheid tusschen goed en kwaad, mooi en leelijk, valschheid en waarheid, tusschen recht en on-recht, de kennis van wat is en wat zou kunnen zijn, worden óf niet onderwezen, óf in de meest verouderde termen en vage oppervlakkigheid voorgesteld. De wetten der menschelijkheid, de wetten volgens welke deugden en ondeugden groeien of verdorren, schijnen buiten het bereik van kritische verlichting eh onderzoek.

Gelukkig beginnen enkelen, in te zien, dat hier een gansch terrein is te ontginnen, opdat niet de voordeden van ' onzen

Sluiten