is toegevoegd aan uw favorieten.

Het ontstaan, streven en einddoel der vrijmetselarij. Met 333 citaten en 9 facs.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het oude Heidendom, gelijk het in de Egyptische Mysteriën geleerd werd, was meervormig. Voor de inwijdelingen was de natuurgodsdienst; voor de hooger ingewijden het begrip van een eenig maar vaag Opperwezen, het „Pan", het Heelal, dat al het andere omvatte. Naast deze beide „esoterische" leervormen was voor het gewone onbeschaafde volk de „exoterische" leer bestemd: de pluriformiteit der verpersoonlijking van de afzonderlijke natuurkrachten tot eene onafzienbare schare van ondersteld-mannelijke en ondersteld-vrouwelijke godheden.

Duldt de Vrijmetselarij desnoods ook deze exoterische leer onder hare aanhangers ?

Zeer zeker. Zij zelve houdt, als zoodanig, de esoterische leer van den Opperbouwheer des Heelals, het „Pan"- der natuurkrachten, maar zij stoot geen aanhangers af, die zich tot de uitwendige vormen van het veelgodendom willen bepalen:

No. 319.

FREEMASON'S CHRONICLE, 1890, I, 243.

TEXT: VERTALING:

Individual members may believe in Persoonlijk kunnen de leden gelooven many gods, i{ their conscience and aan vele goden, als hun geweten en judgment so dictate. hun oordeel 'thun zoo voorschrijven.

Geciteerd in The Catholic Encyclopedia, IX, Masonry, p. 774, Gruber.

Ziedaar, zal men zeggen, een terugkeer tot het Heidendom in zijn zuiverst^n vorm. Wordt intusschen daarheen doelbewust en opzettelijk gestreefd? De vraag is, na al hetgeen voorafging, eenigszins overtollig te achten, maar voor wie ten overvloede hierop nog een stellig bescheid wenscht, strekke dit:

No. 320.

KIRCHENREFORM, Br.'. Mauritius Müller-Jochmus, III, p. 288:

TEXT: VERTALING:

Uns steht ein freies wahres Heiden- Een vrij en waar Heidendom staat thum naher, als ein engherziges ons nader dan een benepen ChristenChristenthum. dom.

Geciteerd in der Frtimaurer-Orden, Eckert, p. 296.

De woorden komen voor in een artikel, getiteld „Freimaurerei", dat in elk geval vóór 1853 verscheen. Toen reeds uitten zich dus paganistische tendenzen.

De verschijnselen van den modernen tijd zijn, op godsdienstig gebied, niet in tegenstelling tot de beweging naar een heidensche renaissance. Het geloof van talloozen in svahastika-kruisen, Billekens-beeldjes en andere amuletten en

20