is toegevoegd aan uw favorieten.

Raden Mas Noto Soeroto

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KARAKTERSCHETS

7

spoelde zuide'rstrand, deelgenoot maakte van zijn toekomstdroomen ten opzichte van het Javaansche vaderland. Aan dit oogenblik dacht de dichter, toen hij, later in Holland gekomen, in zijn „Melati-knoppen" neerschreef :

Op een duintop gezeten in zwoelen zomernacht pleeg ik te luisteren naar 't zingen der zee.

Dan boor ik dezelfde muziek van de zee, die uw zuidelijke stranden omspoelt, o mijn land!

Daar zat ik menigen nacht in de stralen van maan en sterren met vrienden te luisteren naar 't gezang dat uw grootheid bezingt.

En ik weet, dat uw grootheid zal komen, want dat hoor ik in 't zingen der zee.

Ook Boedi Oetomo, het verbond dat mede gegroeid is uit de plannen, welke hij thuis zoo dikwijls met geestdrift en innigheid hoorde bespreken heeft hem tot een ontboezeming in een zijner dichtbundels bezield.

Gelijk de naam „moeder" zoo liefelijk klinkt voor ons het woord „Boedi Oetomo."

Rampzalig zij, die zich vreemdelingen gevoele#iWsscb.en zusters en broeders.

Waar is voor hen een veilig tehuis in de wijde wereld vol van strijd?

Waar het kleinood om in het hart te dragen btf de felheid der begeerten?

O droeve dagen van dorre zelfzucht, o onzalig lot van liefdelooze harten 1

Daar klinkt opeens het bevrijdingswoord voor de hopeloos verdwaasden.

Zegent dien klank, o mijn broeders, zegent dien als de stem van onze moeder.

Verheugt u in de vreugde van ontwaakte kinderharten.

Want de liefde voor ,, moeder Java" dat is de schoone klank van het woord „Boedi Oetomo."

Zoo eert dan met groote eere de Boedi Oetomo.

Zij heeft onze oogen geopend voor wat ons lief is en ons nabij.

Zg heeft de tooverboeien verbroken en onze handen vrij gemaakt.

Zij heeft ons de hoop ontvonkt en het hart doen ontluiken als een bloem.

Eert haar, o Javanen, met den arbeid uwer handen.

Eert haar met de neiging van uw hoofd en met de schoonheid uws harten.

Want een nieuw leven voor het volk van Java, dat is het „schoone streven" van Boedi Oetomo.

Hoe vanzelf spreekt het, dat een dergelijke omgeving in prille jeugd het stempel zou drukken op deze ontvankelijke ziel! Maar waarom, vragen wij ons af, zond de aldus voor-zijn volk voelende vader zijn kind dan naar Eurppeesche gezinnen om zijn opvoeding te genieten. Want reeds zeer jong is Noto Soeroto, na de H.B.S. te Semarang te hebben bezpcht, in 1906 naar Nederland gezonden,

Het antwoord op onze vraag geeft de dichter in zijn boek over Rabindranath Tagore's Opvoedingsidealen.

„Wanneer men mij vraagt," zegt hij, „het verschijnsel te karakteriseeren, toen enkele Javanen uit eigen drang hun kinderen een Westersche opleiding en opvoeding lieten deelachtig worden en toen gaandeweg het aantal dier verstandige ouders steeds toenam, dan aarzel ik niet te zeggen, dat de drijfveer daartoe was: het materialistisch instinct. Het was toch duidelijk, dar het Javaansche volk gedoemd zou worden ten onder te gaan, tenzij het zich sterk wist te maken in het gedrang van velerlei volkeren door de kracht van het intellect. Westersche opvoeding beteekende voor den Javaan en het beteekent nu nog: het middel om te komen tot stoffelijk voordeel, tot succes op examens en tot succes op de latere sociale loopbaan- Het. is het gewone verschijnsel van „strijd om het bestaan." En ik geloof, dat wij veilig kunnen nalaten overwegingen van ideëelen aard bij dien instinctmatigen drang te veronderstellen.

De grootmoeder van moederszijde, bijvrouw van P. A. III, de vrouw uit het volk, die een grooten invloed op de jeugd van den dichter heeft geoefend en door hem hooglijk werd vereerd.