is toegevoegd aan uw favorieten.

Voorlezingen over de economie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

107

verbonden met levende menschen, hier zoo onberekenbaar veel invloeden werken, dat met de opteekening van tendenzen moet worden volstaan

Die tendenzen gaan wij schetsen, door de voornaamste factoren, welke bij de loonsvorming werken, naar voren te brengen en enkele beginselen te ontwikkelen, die normatief behooren te zijn. De belangrijke kwestie der toonvormen vormt niet een afzonderlijk punt van bespreking maar haar behandeling kan gevoegelijk in ons overzicht van de grondslagen worden ingelascht *).

De wet van vraag en aanbod vraagt het eerst onze aandacht. Hoog is haar zegenrijke werking vereerd en voorheen werd zij vooral algemeen als de alvermogende gebiedster aangewezen s). Veler beschouwingen over het loon beperkten zich tot een blootleggen van de elementen, welke vraag en aanbod beheerschen. Ook thans nog wordt menige devote knieval voor haar gedaan. Mr. van Houten trekt zijne beschouwingen over het loonvraagstuk saam in deze conclusie: »Vraag en aanbod van werkkrachten, in vrijheid concurreerende, behooren algemeene grondslag der loonbepaling te zijn; de behoeften van den arbeider kunnen een minimum aanwijzen, maar moeten overigens buiten aanmerking blijven* *).

Met die wet van vraag en aanbod is gecoquetteerd; in haar naam zijn gruwelen bedreven. Niemand heeft de wreede onbarmhartigheid, waartoe de vrije werking dezer wet moet leiden pakkender geteekend dan Louis Blanc in de plastische schildering in Organisation du travailB): »Qu'est ce que la concurence relativement aux travailleurs ? C'est le travail misaux enchères. TJn entrepreneur a besoin d'un ouvrier: