is toegevoegd aan uw favorieten.

De typen der mededeeling

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

92

Interjecties als de hierbedoelde zijn nog: 'Hoera!', 'Foei!', 'Bah!'. Doch 'Ei!' en 'O zoo!' wanneer ze bedoelen: 'Het is er dus mee gesteld op een wijs die ik nu doorzie, en waarvan gjj wei begrijpen zult welke gevoelens die bij mij opwekt' hebben een objectieve zijde. Ook 'Nu!' of 'Non!' b.v. in antwoord op 'Vin-je dat mooi?', of ('Nou, het kan lukken') om de aarzeling te kennen te geven en tevens den haar begeleidenden gevoelstoon. (Als aansporing, al of niet gevolgd b.v. door 'begin maar', is 'Nu' of'Nou' imperatievisch; evenzoo 'Ei!' als opwekking, waarop steeds een zin volgt).

Niet uit hun aard, doch wel tengevolge van een bepaalde wijs van zeggen, drukken soms ja, nee, zoo e. ra. a. iets subjectiefs uit. Uit zich zelf zijn ze objectief, daar ze beteekenen: 'Het is zoo', enz. Ook blijft men zich tot het objectieve bepalen wanneer men met 'Ja?' enz. navraagt; beperkt men zich niet tot den traditioneelen vraagtoon, doch geeft men er b.v. een draai aan die ongeloof uitdrukt, dan is wel tevens het subjectieve uitgesproken (m. a. w. wat men gevoelt heeft zich rechtstreeks geuit), doch door een niettaalkundig middel (vgl. 45 slot).

48. Met 'Ja' enz. bevinden wij ons voor het overige op ander terrein. Het zijn zuiver intellectueele mededeelingen; ze zijn dus in hooger mate synoniem, 'Ja' met 'Dat is zoo', 'Dat zal ik doen' en dgl., of als men geroepen wordt met 'Ik luister', 'Nee' met 'Dat is zoo niet' enz., dan 'Bah!' met 'Ik ben daar vies van' en zelfs met 'Wat ben ik d. v. v.!'. Toch verschillen ze van 'Stellig' etc, ook waar deze de geheele mededeeling uitmaken, doordat de taal deze niet van te voren speciaal voor volledige mededeelingen beschikbaar houdt, zoodat aanvullingen neiging hebben om in het bewustzijn op te duiken; m. a. w. doordat 'Stellig' een gedeeltelik uitgedrukt subjectloos monocolon is. Afgezien is hier van de beteekenis (in dezen een versterking) welke woorden als stellig en zeker hebben; een zuiverder voorbeeld levert het Latijnsche non (dat ook als afzonderlijk'Non!'licht