is toegevoegd aan uw favorieten.

De diplomatieke verhouding tusschen Engeland en de Republiek der Vereen. Nederlanden, 1747-1756

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

BINNENLANDSCHE TOESTANDEN

103

gebleken de sterkste te zijnx). Zijn beginselen waren niet veranderd. Ook nu weer zou hij heel zijn denken en doen richten op twee punten: binnenslands de eenheid van de RepubUek, buitenslands het krachtig samenwerken met Engeland. Daarvoor had hij als medewerkers betrouwbare, gelijkdenkende personen noodig. Daar was Fagel in de eerste plaats, die Bentinck's trouwe helper bleef en met hem nu weer het grootste vertrouwen van den prins had»). Verder hoopte hij van de Back en Gronsfeld steun te zullen krijgen. Bovendien ook van den nieuwen raadpensionaris Steyn.

J. de Back was secretaris van den prins van Oranje, werd door dezen zeer vertrouwd en in de geheimste zaken ingewijd *). Hij was een ruw, opvUegend man «), voor wien Bentinck in het eerst weinig sympathie had gevoeld. Op verzoek van den prins had hij zich echter met hem verzoend *), waarschijnhjk voor een deel uit behoefte aan medewerkers.

De prins had zoo De Back op den voorgrond en in Bentinck's vriendschap gebracht, omgekeerd deed Bentinck hetzelfde met B. Diepenbroeck, graaf van Gronsfeld, een vriend van De Back. Hij was een buitengewoon begaafd man, maar zou bhjken een geslepen intrigant te zijn»). Zijn opvoeding had hij gehadineen

») Profetisch klinkt Chesteifield's stem, na de gebeurtenis van Gilles' ontslag:" He

who struck it (i. e. the stroke), will have reason to repent it before it be very long. It is true that it marks his power; but at the same time it makes him the mark of resentment and jalousy of one person, who will not bear even the appearance of a rival. Moreoverhe cannot carry on the machine himself he has neither temper nor knowledge sufficiënt for it, He must call for help, and then he will be in the case of the Horse, who called the Man to his assistance. Comte Groensfeldt will in my opinion be that man, who will get astride upon that Horse. He is industrious, temperate, and able; and can work under still better than above ground " (Chest. Letters II. 928 — 4 Mei '49)

•) "He (d. i. de prins) had now entirely placed his confidence, in Bentinck and the Gr e fier, and seemed to be pleased at ha ving got rid of Gilles, tho' I am credibly informed there was no small difficulty to persuade him to this step, and that the Princess was still more unwilling to consent to it...." (Hold. aan NC. — 10 Juni 1749 — NC. pap.)

•) 'De Back is one whom we may entirely depend on, he cannot be kept out of any business how secret soever." (Ch. Bentinck aan NC. — 2 Sept. 1749 — NC. pap.)

) 'Tl se contentoit de pester et jurer comme a 1'ordinaire". (Ch. aan W. Bentinck — 23 Sept. 1749 — Eg. Mss. 1728.)

Vgl. ook het oordeel van Gronsfeld, de Back's vriend, over hem. (Arch. IV. I. 405.)

) .Au voyage de Zelande en May 1747 raccommodé avec de Back, avec qui je n'avois presque pas de liaison. Le prince m'a prié d'être bien avec de Back, paree que cela causerait de 1'embarras, si je ne voulois pasetre sur un pied de concert et de communication avec un homme dont il avoit besoin, qui lui étoit affectionné et qui étoit plus au fait que personne de ses affaires". (Aanteekeningen v. Bent. — Eg. Mss. 173a — fol. 63 —zonder datum.)

') Gronsfeld est un „habile Garcon, mais il est diablement fin," zei de prins ook (Hold. aan NC. .. 30/19 Sept. 1749 — S. P. Vgl. ook Arch. IV. I. 394.