Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

expressie is verkregen, en is ook de vrouw, die het heerlijk kindje vasthoudt, wat het gelaat betreft, leelijk geteekend, zoo niet misteekend. Een der knapen op de „dansles" (Rijksmuseum), waar de kinderen het katje doen dansen, die op den achtergrond met de pijp, lacht op een geaffecteerde, onkinderlijke wijze, die ontstaat, wijl om den tot lachen vertrokken mond geen correspondeerende plooien zijn ontstaan; — door een volmaakt onverklaarbare slordigheid dus. Zoo zijn er op den achtergrond vaak storende gebreken. Een zeer vreemde, met zijn frissche natuur strijdige eigenaardigheid is voorts, dat hij, die toch in de groepeering en compositie zoo telkens iets voor zijn onderwerp in hooge mate karakteristieks brengt, zoo iets volkomen aan handeling en milieu aangepasts, dikwijls met accessoires koket scharrelt. Zoo staan op de bruiloft (op één muur met den „Wonderdokter", Rijksmuseum), waar het kostelijke oude mannetje, in zijn fuifstemming al bij voorbaat huppelend, een nog wat tegenstribbelende jongere vrouw tot dansen noodt, zoo staan en liggen over den grond vlak vóór dit paar en in de onmiddellijke nabijheid van twee jongelui, die op sprong staan voor een kuitenflikker, allerlei breekbare, goede stukken huisraad verspreid, terwijl nota bene in dit gezelschap meerdere huismoeders aanwezig zijn, wie de kansen op de onvermijdelijke botsingen zouden moeten doen gruwen.

De verontschuldiging voor deze onnatuurlijkheid, als zou Steen geen leege voorgronden kunnen gebruiken in zijn volle composities, is er geen. Zulke moeilijkheden loste hij elders spelende op! Deze oplossing stuit ons, juist door hem zelf aangewakkerd gevoel voor het waarschijnlijke, plausibele.

Maar lieve hemel, zulke kleine vlekjes doen niet of weinig af tot de voortreffelijkheid van het overgroote deel zijner tallooze werken, die ik, naar ik meen, thans door allerlei voorbeelden genoegzaam heb aangetoond en verklaard.

Ons rest een verkennende rondblik over de kunstverschijningen van Jan Steen's periode, die een vergelijking met de zijne trotseeren.

Terloops deed ik reeds uitkomen dat zijn schilderwerk,

Sluiten