is toegevoegd aan uw favorieten.

De talen in het nieuwe Europa

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

HOOFDSTUK XIV.

VORMING VAN LETTERKUNDIGE TALEN IN WEST-EUROPA.

In het Westen is, in tegenstelling met hetgeen er in het Oosten gebeurde, niet de godsdienst de voornaamste factor geweest bij de vorming van de nationale talen. Eerst hebben zij in wereldsche behoeften voorzien; zij hebben althans geen wezenlijk godsdienstig karakter.

De oudste Fransche tekst, dien men bezit, is niet van godsdienstigen aard. Het is een eed. die in het rCarolingische tijdperk uitgesproken werd voor het volk. Dit document, de zoogenaamde Straatsburger eeden van 842, opgeteekend in de Latijnsche kroniek van Nithard, bewijst dat, om het volk te bereiken, men het in zijn eigen taal .moest toespreken, 't Is een politieke behoefte, die er toe geleid heeft, om voor de eerste maal Fransch in schrift te brengen. Dan volgen kleine stichtelijke poëmen, de „Cantilène de sainte Eulalie", de „Vie de saint Alexis". godsdienstige, maar voor het volk bestemde gedichten. Zoo deze kleine godsdienstige werkjes eerder dan andere van wereldschen aard, overgeleverd zijn. dan vindt dit zijn verklaring in het feit, dat zij. die ze copiëerden, klerken waren, die kever stichtelijke werken dan volkspoëzie overschreven ; maar men moet in deze godsdienstige poëzie de weerspiegeling zien van > wereldsche werken. En inderdaad verschijnt weldra een voorname wereldsche letterkunde: de epische „chansons de geste", de romans in verzen van Chrestien de Troyes, de populaire letterkunde van den Reinaert en de „fabliaux", de hoofsche lyriek, de mysteriespelen, waarin men het publiek ziet optreden naast den officieerenden priester, eindelijk een wereldsche poëzie, die reeds bestemd is om ideeën uit te drukken in den „Roman de la Rose," en een volksproza bij de kroniekschrijvers als Villehardouin, Joinville en Froissart. Geen enkele van deze

10