Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

plaagde Mennonieten en van zooveel anderen, die boekdeelen spreken; waaraan ik nog wil toevoegen dat ik persoonlijk honderden brieven heb gezien van absoluut betrouwbare zijde uit Rusland afkomstig, doch niet voor openbaarmaking geschikt, en die den lezer met ontzetting en afgrijzen vervullen.

Vervolgens is het wel opmerkelijk dat de Sowj et-Regeering het onpartijdig onderzoek zoo ontzettend moeilijk maakt. Als de toestand in het vroegere Tsarenrijk zoo schitterend is, waarom dan niet iedereen toegelaten; de vreemdelingen die als tegenstanders van het régime kunnen worden aangemerkt, niet eerlijk en oprecht uitgenoodigd en volkomen vrijheid gegeven tot het publiceeren van hun onderzoek?

Men informeere eens aan welke formaliteiten de bezoekers der Sowjet-Republiek zich moeten onderwerpen, welke eischen men hun stelt, welke beloften zij moeten afleggen! Ik sprak dezer dagen met een vooraanstaand Engelschman, die meermalen in officiëele betrekking Rusland heeft bezocht. Hij verklaarde mij, dat hem steeds de schriftelijke belofte was afgeperst om nooit of te nimmer iets te publiceeren van hetgeen hij op zijn reizen mocht ontdekken of te weten mocht komen. Dank zij die belofte ondervond mijn vriend geen moeilijkheden op zijn tochten; werd hij zelfs overal met groote vriendelijkheid ontvangen, een vriendelijkheid die, zooals hij mij verklaarde, weieens te ver ging, daar men hem — gelijk met het avondeten — ook de keuze gaf tusschen allerlei vertegenwoordigsters van het schoone geslacht daar ter plaatse; maar als eerlijk man kon hij er niet aan denken om in het openbaar te gewagen van hetgeen hij zag en ondervond.

Mijn derde opmerking reikt nog verder en voor haar vraag ik al Uw aandacht. Die reizigers, die, bewust of onbewust, reclame maken voor het Sowjet-régime, hebben één week, een paar weken, of, zooals Prof. Vermeylen, vijf heele weken, aan deze belangrijke studie kunnen wijden. Nu vraag ik in gemoede; wie durft over eenig land een oordeel uitspreken na zulk

Sluiten