Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aardigs, dat het onderzoek ervan in veel opzichten belangwekkender is dan van een overeenkomstig stuk vasteland. En een archipel is nog veel interessanter, door de veelsoortige invloeden, die de eilanden op elkander oefenen. De invloed van een eilandnatuur op planten, dieren en mensen is meermalen nagegaan; de veel samengestelder toestanden in een archipel zijn minder bestudeerd. In de internationale aardrijkskundige litteratuur is onze grote Archipel zeer verwaarloosd. De arbeid, daar reeds verricht, is veel te weinig bekend; dat geldt niet alleen van de beschrijvingen, waarbij het taaibezwaar zich, vooral buiten Duitsland, doet gevoelen, maar ook van de kaarten.

De bijna onmisbare grondslag voor de studie der bodemvormen , verschaft door goede topografiese kaarten, is voor het Westen van de Archipel al goeddeels aanwezig, het best voor Java en een groot stuk van Sumatra. Men kan veilig zeggen, dat de topografiese opneming dezer eilanden, benevens van enige kleinere en van Borneo's Westerafdeeling de beste kaarten heeft geleverd, die van enig tropies terrein bestaan; ja geen enkel land buiten Europa, met uitzondering van Japan, is zo uitvoerig gekaarteerd als Java en westelijk Midden-Sumatra, waarop nu Zuid-Sumatra volgt; en ook in ons werelddeel zijn er maar weinig landen, die op even grote schaal zijn opgenomen. Het zijn vooral de detailbladen op de schalen 1 : 20 000 en 1 : 25000, met hoogtelijnen op 10 en 12.5 M. vertikale afstand, die een voortreffelik hulpmiddel uitmaken voor geografies onderzoek. Het relief van een land kan niet sprekender dan met zulke dicht bijeen gelegen hoogtelijnen worden voorgesteld. Het is nog pas door Hammer gezegd, wiens scherpe kritiek op

Sluiten