Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

kelijke beteekenis van liet vasten, dan hebben wij, gelijk de meeste uitleggers dan ook hebben gedaan, onzen blik te richten naar het stadium van godsdienstige ontwikkeling, waarop eens wellicht alle volkeren gestaan hebben ; dat althans als een der meest primitieve vormen van godsdienstig bewustzijn de bodem is, waaruit alle hoogere beschaving is opgegroeid: bet Animisme. Al is het niet met historische bescheiden aan te wijzen, dat elk volk eens dat stadium heelt doorloopen vóór bet tot lmogere beschouwing van wereld en leven kon geraken, het is een vrijwel algemeen aanvaarde hypothese, dat het primitief bewustzijn der menschheid door het Animisme werd beheerscht. Hat standpunt is de eerste trap in het ontwikkelingsproces van de godsdienst. Zeer natuurlijk dus, dat het door de hooger ontwikkelde godsdiensten reeds lang is verlaten; en evenmin is het te verwonderen, dat ook de meeste natuurvolken in velerlei opzicht feitelijk aan het Animisme zijn ontgroeid.1) Dit neemt evenwel niet weg, dat de laatsten in ruimen overvloed ons de bewijzen leveren, hoe bedoelde geestelijke sfeer onmiddellijk moet zijn voorafgegaan, terwijl, even natuurlijk, bij de cultuurvolken op zijn best nog sporen zijn aan te wijzen van die reeds lang afgelegde, doch nog nalevende primitieve wereld- en levensbeschouwing.

Indien dus, zooals uit de geciteerde gegevens te zien is, het vastengebruik bij de in cultuur meest gevorderde volken niet of zeer sporadisch voorkomt, en het bij de natuurvolken veelvuldig vermeld wordt, dan ligt het voor de hand ook den oorsprong en de eigenlijke beteekenis van het vasten te zoeken in den meest oorspronkelijken, d. i. animistischen godsdienstvorm.

,.Het Animisme is een soort kinderlijke wijsbegeerte, waar-

i) man hat den Menschen nirgends im eigentlichen Natur-

zustande je gefunden." W a i t z, Anthrologie I, S. 337.

Sluiten