Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geestenbezweerders, toovenaars of schatgravers, als kwakzalvers op de kermissen, enz., om op deze wijze eenen teerpenning te verdienen.

Bij den aanvang der 15° eeuw telde de school te Alkmaar onder den bekwamen rector Johannes Murmellins 900 leerlingen. Toen Karei van Gelder in 1540 Deventer belegerde, kon de school in die plaats 600 leerlingen als strijders tegen hem over stellen.

In het begin der 13'' eeuw had ook Friesland zijn brandpunt van beschaving, n.1. de kloosterschool te Mariëngaard bij Hallum. Het klooster daar ter plaatse was in 1163 door Frederik, pastoor te Hallum, gesticht en aan de maagd Maria gewijd. Abt Sibrandusr in 1238 overleden, breidde de bezittingen van het gesticht uit door aankoop van het eiland Merkenhave (Marken). Onder hem werd Mariëngaard eene belangrijke oefenplaats der oude letterkunde. De onlusten der Schieringers en Yetkoopers werkten op den bloei der school nadeelig. In 1427 werd klooster en school door bisschop Rudolf van Diepholt van Utrecht verwoest en verbrand, somdat de abt den ban, dien 't Roomsche Hof had uitgesproken, tegen hem afgekondigd had."

In de 16'' eeuw bloeide te Groningen de St. Maartenschool, inzonderheid onder Regnerus Praedinus, dien men om zijne geleerdheid den tweeden Cicero noemde. Uit Spanje, Polen, Frankrijk, enz. trok hij zelfs leerlingen.

In 1290 schonk graaf Floris Y een giftbrief aan Dordrecht, om eene school op te richten, en graaf Willem IV schonk Delft dit privilegie sin dato des Woonsdaegs na St. Catharinendach des jaars 1342". De schoolmeesters in Delft waren verplicht, om met hunne leerlingen bij te staan het vieren en zingen der sseven getijden." Deze oude gewoonte der scholieren van smetten te singen" onder leiding der ssevengetijden-meesters," bleef tot 1484 voortbestaan, toen zij grootendeels van het vervullen der kerkplichten werden ontslagen.

In onderscheiding dezer groote of stadsscholen sprak men van de bijzondere ondernemingen als bijscholen en in sommige streken van winkelscholen. omdat zij op de hoeken der straten of grachten uitkwamen. In de 16*' eeuw heetten zij privaat- en particuliere scholen.

Een overwegenden invloed op het onderwijs in dezen tijd heeft Geert Groote, of zooals de geleerden hem noemen, Gerardus Magnus gehad. In 1340 te Deventer geboren, studeerde hij drie jaren aan de Parijsche universiteit (de Sorbonne) en volgde daar inzonderheid

Sluiten