is toegevoegd aan uw favorieten.

De architectuur in hare hoofdtijdperken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van het stelsel in uitvoering achterwege, dan heeft men te doen met een werk welks kunstwaarde niet hooger staat dan die van een bouw, door den ingenieur naar een formule bepaald'"

„De aichitectuui der Grieksche tempels is een essentieel gervthmocrde kunst: niets gemakkelijker dan een rvthmus, graphisch of rekenkundig te ontleden. Dit is op verschillende manieren mogelijk en vandaar het gedeeltelijksucces door enkele schrijvers bij toepassing van verschillende methoden verkregen" (Chipiez).

Geometrisch nauwkeurige methoden van samenstelling der verhoudingen uit de bestaande gebouwen te willen afleiden is dus zeer gewaagd, zoo niet onmogelijk'). Onoverkomelijke bezwaren zijn eraan verbonden. Behalve den zeer onvolkomen staat waarin het nieerendeel der monumenten verkeert en die een nauwkeurige vaststelling der onderdeelen uiterst moeielijk maakt, waaraan gevoegd de onjuistheden der uitvoering, staat men bovendien niet voor den oorspronkelijken opzet van het monument maar voor een verbeterd beeld, door plaatselijke omstandigheden veroorzaakt of uit persoonlijke overwegingen van den bouwmeester voortgekomen.

Omtrent de leer der verhoudingen heeft volgens Chipiez de studie der Grieksche monumenten aangetoond dat tijdens de geheele ontwikkeling der kunst het modulaire stelsel voortdurende wijziging heeft ondergaan, zonderde grondtypen der architectuur te veranderen. Zijn plooibaar niecanisine leende zich hiertoe. Door aanwending van overeenstemmende modulschalen correctieve en hulpschalen — voor de vaststelling der onderdeelen tot de hoofdschaal die de groote afmetingen regelt, kon elke tempel zijn eigenaardige verhoudingen verkrijgen. Zij hingen af van het aantal frontzuilen en de geheele breedte des tempels. De vierzuilige, zeszuilige, achtzuilige Dorische tempels verkregen elk hun bijzonder aanzien 2).

Bij den Ionischeii tempel waren de verhoudingen minder ingewikkeld. Wegens de afwezigheid van het triglyphenfrios blijft de onderlinge zuil-afstand daar steeds gelijk.

In dit verband zij nog nader vermeld de uitvoerige studie van P. Fauré 3). waaraan reeds de interessante figuren 14!) en 150 zijn ontleend. De schrijver bepaalt, in graphische voorstelling, de verhouding van twaalf Dorische en zes Ionische tempels met behulp van liet kwadraat welks zijde gelijk is aan den afstand dei' middelste zuilassen van den tempel. De toepassing van dit „carré regulateur brengt hein tot de conclusie dat er een vast verband bestaat tusschen den zuilas-afstand en de zuilhoogte, zoodanig dat deze in chronolo-

') Cli. < liipie/., Lo systeino modulaire et los proportions dans l'arelutooture Grècciue

-') Idem.

•s) I'. huuv, rhéorie des proportions en architeuture par l'analysu des inonuinents. 1892.