Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

plaats Tonden, waarbij de kerkgebouwen en hunne beelden, orgels en andere versierselen 't moesten misgelden, heeft men er in Drenthe van vernomen, ten minste in 1566 niet, toen die storm in West-Ylaanderen en Antwerpen opstak en ook naar Holland, Gelderland en andere gewesten des lands oversloeg, 't Is waar, veertien jaren later, in 1580, werden in Drenthe de kloosters en ksrcken „soo geveget, dat ter gantz geen frayicheijt over en bleef," volgens Fbeslnoa, in zijn Memöriën, te vinden in Dumbab's Analecta, Hl, (*) — maar, niet den eigenlijken ingezetenen van Drenthe zelf worden die schanddaden ten laste gelegd; volgens Bbandt, Eist. der Reformatie (2« dr., Amst., 1677,) I, bl. 658, en ook Hooft verhaalt hetzelfde, a. w., bl. 693, deden de in Drenthe in bezetting liggende Staatsche soldaten dat, uit weerwraak over Rennenbeeg's trouwbreuk en afval.

Zochten nu sommige Drenthenaren, wien een overhaaste vlucht mocht gelukken, met huhno draag- en vervoerbarehave in naburige oorden een veiliger verblijf op, in plaats van hunne misnoegdheid over Spanje's verdrnkkmg in daden van geweld te uiten, bij die achterblijven moesten steeg de armoede, de wanhoop, de vertwijfeling, de wanorde, de verwarring*, de regeringloosheid ten top. „Geene Landdagen, tot beheer der aangelegenheden van het Gemeene Land, geene Lottingen, tot het spreken van regt, werden geregeld meer gehouden, omdat de Landzaten evenmin voor hunne personen als voor hunne bezittingen veilig waren; allen onttrokken zich aan de behandeling der zaken van bestuur, omdat een'ieder moedeloos en onverschillig was en met zijne bijzondere belangen de handen voljwerks had." (Magmn. Geschiedk. Ooerx., nia, -hl. 323; zie ook A. H. Pabeau, de Oude Kerk te Assen, (Assen, 1849) bL 68). Wat zonden zij trouwens ook doen, om zich uit de ban-

(*) In J. M. Dlepenbboek, Gesch. de» Amtes Meppen, Munst., 1888, bl. 818, vind ik daarop betrekkelijk nog dit uit een ond boekje, in I59J} te Keulen bij Godïbted vau Kempen gedrukt, getiteld : Melation van 15S0, aangehaald: „Insumma in den Omlanden, Drenten und allenthalbén war auff solche weyss gebandelt und umbgangen, darein nur des printzen von Oranje oder der Stande Tolk kommen mochte, da waren die Kirchen und Closter dermassen gefeget, dass gar kein wolstandt mehr daran zu sehen geweest, damit haben sie sich also an den Catholischen und Spa— nisch gesuünten vermeint zu reehen."

Sluiten