is toegevoegd aan uw favorieten.

Vaderlandsch woordenboek; oorspronklyk verzameld door Jacobus Kok. Twee-en-dertigste deel. W.

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

WITSEN. (Het Geflagt van)

235

Witsen. Vermaard, en nog in weezen, is het aloud Geflagt van deezen naam, te Amfterdam, alwaar het ruim tweehonderd jaaren, op de Regeeringslijsten bekend is, en, zo door het oeffenen van eenen uitgebreide» koophandel, als door het waarneemen van alle de posten van regeeringe en bewind, dien van Schout alleen uitgezonderd, zich van veele inwooners dier Stad onderfcheiden, en, door aanzienlijke echtverbintenisfen met de voornaamfte Huizen heeft verzwagerd en vermargfchapt. Altoos bezield met den zelfden ijver, om den oorfprong onzer aloude en bij het Vaderland wel verdiende Geflagten, zo veel de uitftaande berigten toelichten, van den beginne naa te fpooren, lust het ons, den volgreeks der witsens , van de vroegfte tijden, voor te draagen; vermeldende tevens zo veele bijzonderheden, aangaande deezen en geenen, als uit echte befcheiden tot onze kennis zijn ge-, koomen.

Niet witsen, maar wits, of liever wrrsz, was de oorfpronklijke Geflagtnaam. Twee voorbeelden daar van zullen wij daar van, in 't vervolg, nog op de Amfterdamfche Regeeringslijst ontmoeten. De vroegst bekende voorzaaten woonden in Noordholland, ten platten lande, aan het toen genoemde Witsmeir, heden bij den naam van de Schagerwaard bekend. Wat ook de reden moge geweest zijn, 't zij overftrooming der landen, of de nabijheid van het lang geopende tooiieel der bloedige twisten tusfchen de Hollanders en de Westfriezen, vast gaat het, dat men, onzeker wanneer, te raade wierdt, dien oord te verlaaten, en zich met der woon neder te zetten in of bij Aker floot, een bekend en niet onvermaard Dorp in Kennemerland, een groot uur gaans ten Zuiden van Alkmaar gelegen. Een niet gering vermogen ftelde den dus verhuizenden witsen of wrrsz in ftaat, om van den Graave van Holland een aanzienlijk Leengoed te koopen. Hier woonde het Geflagt op een Kafteel of Slot, het Huis van de Noort geheeten, naar 't welk de vroegst bekende leden zich, eenigen tijd, genoemd hebben} doch welken toenaam zij, veelligt, hebben agterwege gelaaten, zints, naa hun vertrek van daar, het Geftigt, in de Spaan» fche oorlogen, een prooi der niets omziende verwoestingen

was