is toegevoegd aan je favorieten.

Maandschrift van het Centraal Bureau voor de Statistiek = Revue mensuelle du Bureau Central de Statistique du Royaume des Pays-Bas, jrg 8, 1913, no 9, 30-09-1913

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Bij beschouwing van het aantal arbeiders houde men in het oog, dat het collectief contract in de diamantindustrie te Amsterdam voor ± 10 200 arbeiders gold. Zondert men dit contract uit, dan waren op 1 Januari 1911 door 80 contracten + 899 (74) werkgevers met slechts 12 802 (74) arbeiders (± 12 178 mannen en + 624 vrouwen) gebonden.

Het grootste aantal contracten, nl. 21, is in groep IV (bouwbedrijven) gesloten, daarna volgen groep XI (metaalnijverheid) met 14, groep XX (warenhandel) met 11, groep VII (kleeding en reiniging) en XVII (bereiding van voedings- en genotmiddelen) elk met 9 en groep III (boek- en steendrukkerij enz.) met 7 contracten. Meer dan de helft der werkgevers, nl. ± 592, is betrokken bij 15 der 21 contracten, die in de bouwbedrijven afgesloten zijn, daarna volgen groep II (bewerking van diamant, enz.) met + 220, groep XIV (papier) met 88 en groep III (boek- en steendrukkerij enz.) met 84 werkgevers. Bijna de helft der arbeiders, nl. + 10 200, is betrokken bij het contract in de diamantindustrie; daarna volgen de bouwbedrijven met + 5 605 arbeiders, betrokken bij 18 der 21 contracten, en groep III (boek- en steendrukkerij enz.) met ± 2 601 arbeiders. Bijna drie kwart van het aantal vrouwen, nl. ± 1 600, is betrokken bij het contract in de diamantindustrie, daarna volgen groep VII (kleeding en reiniging) met ± 334 vrouwelijke arbeiders en groep XIV (papier) met 123, betrokken bij één der beide contracten.

Staat II vermeldt de op 1 Januari 1911 bestaande collectieve arbeidsovereenkomsten, onderscheiden naar de provincies en de gemeenten. Meer dan de helft der contracten, nl. 46, is gesloten in Noord-Holland. Meer dan de helft der werkgevers, nl. + 711 (45) en de overgroote meerderheid der arbeiders, nl. dh 16 769 (45) zijn bij deze contracten betrokken. Dit hooge aantal contracten, werkgevers en arbeiders wordt veroorzaakt doordat in Amsterdam vele en belangrijke contracten zijn afgesloten, nl. 43 met ±667(42) werkgevers en + 16 512(42) arbeiders. Bijna 2/3 der bij de Amsterdamsche contracten betrokken arbeiders zijn gebonden door het collectief contract in de diamantindustrie (nl. ± 10 200). Op Noord-Holland volgt, wat het aantal contracten betreft, Zuid-Holland met 11 contracten. Ook het aantal bij collectieve contracten betrokken arbeiders is in deze provincie na Noord-Holland het grootst, nl. ± 2 485(10). Daarentegen volgt op Noord-Holland, voor zoover het aantal betrokken werkgevers betreft, de provincie Groningen met ± 200 werkgevers, welke door 2 der 3 in deze provincie bestaande collectieve arbeidsovereenkomsten gebonden zijn. Van collectieve arbeidscontracten in de provincies Zeeland, Utrecht en Drenthe kreeg het Bureau geen kennis.

Als gemeenten waar op 1 Januari 1911 meer dan één collectief contract van kracht was, mogen genoemd worden: Amsterdam met 43 contracten, Rotterdam met 5, 's-Gravenhage met 4, Oss, Arnhem, Zwolle en Groningen elk met 2.

Staat III vermeldt 64 contracten met ± 1053 (59) werkgevers en 21449 (59) arbeiders, waarin de dagelijksche arbeidsduur, na aftrek van den schafttijd, geregeld is. Het grootste aantal contracten (nl. 23) bepaalt den arbeidsdag op 10 uur of ten hoogste 10 uur. Ook het grootste aantal werkgevers, nl.+ 525(21) en op één na het grootste aantal arbeiders, nl. + 5 925 (21), is bij deze contracten betrokken. Doordat de diamantbewerkers op 1 Januari 1911 8'/2 uur per dag arbeidden is het grootste aantal arbeiders, nl. + 10 216, betrokken bij de contracten, die een arbeidsduur van 8'/2 uur voorschrijven. Een arbeidsdag van 11 uur of langer is bepaald in 12 contracten met + 109 werkgevers en + 1 088 (11) arbeiders.

In de noten bij staat III is vermeld in welke gevallen de arbeidsduur gedurende den winter anders is geregeld dan in den zomer en in welke gevallen de arbeid des Zaterdags vroeger wordt beëindigd.

Behalve in de gevallen in de noten a tot en met e opgesomd, wordt ook nog een maximum arbeidsduur per week van 75 uur, zonder dat de arbeidsduur per dag is geregeld, voorgeschreven in 1 contract voor bakkers te Amsterdam met 1 werkgever. Omtrent het aantal arbeiders werden geen opgaven ontvangen.

Bovendien zij nog opgemerkt dat in 1 contract voor tramwegpersoneel te Heerenveen met 1 werkgever en 283 arbeiders (mannen) voor den arbeidsduur verwezen wordt naar artikel 50 van het Tramwegreglement 1902 en dat in 1 contract met een patroonsvereeniging voor geheel Nederland, dat voor 22 werkgevers en 93 werknemers (86 mannelijke en 7 vrouwelijke handels- en kantoorbedienden) gold, is bepaald dat de arbeidsduur plaatselijk geregeld zal worden.

De staten IV tot en met XX geven geen cijfers voor elk beroep of elke

3