is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 36, 1937, no 11, 11-12-1937

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Verenigingsleven HlDOrnillilllllll

5e Religieus Socialistisch Congres te

Amsterdam op 26 en 27 Februari 1938

Eerste mededeling: De eerste verzoeken om huisvesting hebben ons bereikt. Aan de schrijvers en aan alien, die naar Amsterdam willen komen, kunnen wij reeds nu zeggen, dat vO'Or onderdak bij vrienden, geestverwanten en gelijkgezinden zal worden gezorgd, terwijl bij overstelpend drukke deelname van buiten sobere en goedkope, maar toch uitstekende logiesgeiegenheid bestaat. Hieromtrent dus geen kopzorg.

Tweede mededeling: Ter perse zijn raambiljetten 25 X4O e.m. en circulaires met opwekking tot deelname en invulformulier. Willen de R.S.G.’s maar ook de vrienden, over het land verspreid, ons berichten hoeV e e i stuks van ieder zij kunnen piaatsen?

VERZOEK AAN ALLEN. Er moet ’n fondsje gevormd worden, waaruit o.a. een tegemoetkoming in de reiskosten kan worden verstrekt aan hen, die van verre komen en voor wie de reiskosten te hoog worden.

Ook voor andere doeieinden is geid nodig. We geven geen nadere toelichting. Een goed verstaander heeft maar een half woord nodig.

Het nummer van de girorekening volgt volgende week.

Toezeggingen worden graag in ontvangst genomen aan het correspondentie-adres Stadionweg 312, .Amsterdam, waarheen men ook goede tips voor plaatselijke propaganda kan sturen.

R.S.G. Enschede

Zondag 12 December houden wij weer een bijeenkomst met de Hengeloërs in het gebouwtje der Geheelonthouders, Wolter ten Catestraat te Hengelo. Te Riet vervolgt zijn lezing over „Het ontstaan van de Bijbel”. Wij vertrekken van hier om 9.15 des morgens, vanaf Schuttersveld.

R.S.G. Zeist

Zondag 12 December wordt een samenkomst gehouden in de benedenzaal van het Wapen van Zeist. Aanvang 7 uur. Als spreker treedt op ds. J. L. Paber uit Zutphen met het onderwerp: „Oude en nieuwe Christenen”. De toegang is als naar gewoonte vrij.

R.S.G. Arnhem e. o.

Maandag 20 Dec. a.s., ’s avonds 8 uur, Kerstwijdingsavond in het Vrijz. Chr. Jeugdhuis, Coehoornstraat lOd. J. v. d. Kieft komt voor ons spreken over: „Heeft Kerstmis nog zin?”

ledere belangstellende is hartelijk welkom. Toegangsprijs 20 cent.

In de afgelopen week is aan de leden een circulaire verzonden, waarin veraocht werd zich op te geven voor het reisfonds, dat gevormd wordt voor het sde Rel. Soc. Congres, 26 en 27 Febr. ’3B te Amsterdam. Met antwoorden hierop wil men wel niet te lang wachten. Mochten er nog belangstellenden zijn, die geen circulaire hebben ontvangen, dan gelieven zij dat te melden aan den secretaris, Beethovenlaan 95.

R.S.G. Amsterdam

Zondag 12 December a.s. te 10.30 uur spreekt mevr. W. Kuin—Harttorff voor onze Gemeenschap in gebouw Heystee, Herengracht 545—549. Onderwerp: Christendom en Socialisme in de Toekomst.

R.S.G. Leeuwarden-Huizum

Zondag 12 December a.s., zal in het Gebouw van de Vrijzinnig-Hervormden aan de Oosterkade een bijeenkomst worden gehouden met een meer intiem karakter dan die welke wij gewoon zijn te houden. Ons bestuurslid A. Schrijver zal een korte inleiding houden, gevolgd door liefst wat veel debat, er is muziek en er zal een kopje thee worden geschonken. Mogen we zoveel mogelijk leden en belangstellenden op deze bijeenkomst zien?

R.S.G. Utrecht

Bijeenkomst op Zondag 12 December, des avonds 7 uur in Gebouw „Harmonia”, Ambachtstraat 12. Spreker is K. Geertsma van Arnhem. Onderwerp: „De toekomst der vrijheid”. Toegangsprijs 10 ct., werklozen vrij.

Cursus voor jonge intellectuelen Socialisme en christendom in de naoorlogse periode

Voor een veertigtal jonge intellectuelen, die zich Vrijdagnamiddag naar Bentveld gespoed hadden, zette d'r. Banning bij de opening uiteen, waarom bezinning op deze vraagstukken juist in deze tijd en in deze daarvoor wel zeer geschikte geestelijke sfeer voor ons, dragers en overbrengers van cultuur (hm, hm!) van bijzonder belang moest zijn.

Kan de kloof tussen Socialisme en Christendom overbrugd worden? Heeft de gang van zaken in Duitsland ons niet iets te leren?

Prof. Mennicke liet ons ’s avonds in z’n lezing zien, hoe de intellectuelen als groep zich vóór de oorlog, toen ze zelf in een verzekerde positie verkeerden, nauwelijks met maatschappelijke vraagstukken. bemoeiden. Alleen met de Joden onder hen, die immers zelf een emancipatiestrijd voerden, was dit anders.

Er heerst een goort ..cultuur-Überalisme”, dat pas als de nood aan den man komt, gaat verdwijnen. Vooral de steeds toenemende werkloosheid wekt het streven naar ordening op.

In de niet door fascisme besmette landen gaan de intellectuelen hun taak als dragers der geestelijke vrijheid beseffen.

Het feit, dat de confessionele groepen deze vrijheid opvatten als: „Vrijheid in eigen kring”, de uitbreiding der groep en de daarmee gepaard gaande daling van het niveau maken de selectie der werkelijk „geroepenen” wel steeds moeilijker.

Sprekend over onze taak: het levend houden van échte cultuur, waarin iedere schepping in vrijheid moet kunnen gebeuren, wees prof. Mennicke op de noodzakelijkheid van de „wil tot de Staat” die deze vrijheid moet garanderen. We kunnen het niet meer op z’n beloop laten; we moéten, dus moeten wij trachten te kunnen.

Zaterdag sprak dr. De Vos, bescheidenlijk, over: „Enige reacties binnen het Christendom op de na-oorlogse tijd.” Er heerst radeloosheid, vooral in de Kerk, maar van positieve richtlijnen is nog niet veel te merken (encycliek Quadragesimo Anno). Van de volgelingen van Barth is niet veel te verwachten, daar de dialectische theologie krachtens haar aard pessimistisch is en niet gelooft, dat de mens uit eigen kracht Gods wil kan verwerkelijken. Gevaar voor defaitisme ligt voor de hand en misschien is er zelfs vrij veel verwantschap met de Oxford-groep, die alles, dus ook verandering van de maatschappij, van de persoonlijke bekering verwacht.

In de interessante samenspraak tussen dr. De Vog en prof. Mennicke, waarin de laatste z’n vrees uitsprak, dat in het Christendom wat te sterk de nadruk was gelegd op het ,Jiiemamaals” en de „leer der laatste dingen”, met als gevolg een gevoel van hulpeloosheid t.o.v. het tegenwoordige, vond dr. De Vos dat toch het hebben van een punt buiten de wereld nodig was, om deze wereld aan te pakken.

Ds. Banning wees op de waarde van de vraag: hoe is de maatschappelijke instelling van de groep waarop het Kérkelijk Christendom rust?

’s Middags hoorden we een en ander uit de rapporten door de Oecumenische beweging opgesteld in Oxford en Edinburg; vooral de afwijzende houding t.o.v. tendenties om de staatsahnacht te verabsoluteren, bleek hieruit duidelijk.

In een glashelder betoog schilderde ’s avonds prof. Van Gelderen (de échte prof!) ons de structuurveranderingen binnen het socialisme, dat immers, in de onderscheiden landen verschillend genuanceerd, vóór de oorlog in een naief toekomstvertrouwen voortwerkte. De arbeidersbeweging was toen een reactiebeweging tegen het bestaande kapitalistische stelsel. Steeds meer trokken de arbeiders de producten naar zich toe, zonder de winst, het systeem, te vernietigen.

Pas in 1933 komt de grote crisis: achteruitgang van de wereldmarkt, chronische werkloosheid. Interne factoren: de door de mechanisatie ondermijnde positie van de handarbeiders, uitbreiding van de middenstand.

De vraag is: Kón uit de vroegere klassenstrijdidee wel omwentelingskracht te voorschijn komen? De positie van de arbeidersbeweging t.o.v. Staat en Volk, vroeger een zwak element in het Marxisme, gaat zich wijzigen, vooral omdat de Staat meer en meer als beschermer gevoeld wordt. Het is te begrijpen, dat de begrippen Staiat en Maatschappij elkaar in de democratisch niet sterk gefundeerde landen gaan doordringen, zodat ’t uitloopt op de Staatsahnacht.

Een van de grootste figuren, die meewerkte aan de tussen 1920 en 1930 tot stand komende heroriëntering is H. de Man.

Overal komt de vraag naar „ordening” en zelfs in het liberale Nederland wordt de Staatsinmenging steeds uitgebreid. Op internationale conventies tracht men een regeling te vinden voor de grote stapelartikelen, er komen andere normen, waarbij ethische motieven een grotere rol spelen, ’t Gaat niet in de eerste plaats om ’t bezit, maar vooral om ’t beheer. Niet alleen de organen, ook de werking ervan wordt besproken. Men wil bij een nieuwe ordening alle middelen van Staat en Maatschappij in dienst stellen van een ordenende werkzaainheid, gericht op de bestrijding van noden:

a. de chronische werkloosheid;

b. de conjunctuurpolitiek, waaraan alleen een eind kan komen door credietbeheersing.

Als richtsnoer moet gelden: versterking van arbeidsinkomen tegenover bezitsinkomen, vereniging van alle producerende klassen.

De Staat moet daarbij worden het orgaan van de vrije volksovertuiging ter behartiging van het belang der gemeenschap.

Van een gesloten systeem is nog geen sprake, maar „beter is het,” aldus prof. Van Gelderen, „te blijven zoeken naar philosofische en reUgieuse fundering, dan genoegen te nemen met een schijnsynthese”.

Een zeer waardevolle nabespreking volgde, die den inleider een latere trein bezorgde, dan hij had gehoopt!

’s Avonds trachtte dr. Banning in een lezing over „Christendom en Socialisme” te onderzoeken, waar thans de grote belemmeringen (nog?) liggen, waar de mogelijke aanknopingspunten. Wie niet met verpolitiekte ogen ziet, moet erkennen dat het Plan-socialisme een geestelijke achtergrond heeft, die met het Christendom stellig verbindingslijnen kent. Een jonge generatie, die zich een eigen oordeel vormen wil en tevens eigen verantwoordelijkheid kent, moge ook hier een taak zien. „Die Welt vor Gott” is een levensprogram, waarin ook het socialisme mede wordt opgenomen.

Wij zongen tot slot de Ambrosiaanse lofzang. Het was best geweest, die paar dagen.

Tussen Sinterklaas en Kerst

waren toch wel héél plezierige briefjes onder de vele die mij bereikten naar aan- leiding van mijn vraag om een Sinterklaascadeau van duizend. Een eenzame dominee die mij schreef: ik zie geen kans maar waardeer het blad zéér. Een jonge man die uit het ziekenhuis liet weten: ze houden me hier zes weken vast, maar ik haal de scha in. En verscheidenen die antwoordden: een nieuwe abonné kan ik u niet bezorgen, maar ik stuur graag één of tweemaal f 3.40 voor gratis abonnement van een enkele kwam zelfs een tientje. De waardering voor ons blad is er, liefde ook wel. Er zijn er natuurlijk ook die tot nog toe zwegen. Geen gaatje zagen. Of het héél erg druk hadden. Of nu ja u weet wel. Mag ik nu allen die ondanks die zeer gewichtige en zeer verscheidene bezwaren tóch ons blad warm genegen zijn, in de gelegenheid stellen mij ƒ 3.40 te gireren voor een gratis abonnement ten behoeve van een werkloze makker? Onze lijst bevat een goede 150 namen ... De rest sparen wij elkaar niet waar? Wie dus nog aan het Sinterklaascadeau niet kon meewerken, helpe aan ons fondsje vóór Kerst. Giro 58782 op naam van