is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 32, 1934, no 35, 02-06-1934

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Tijd EN Taak

Aan God behoort de aarde an haar volheid. Psalm 24:1

ZWTERDAC 2 JUNIE 1934 – Uo. 35’ 32ste JAARGANG VAN DE BLIJDE WERELDi

RELIGIEUS-SOCIALISTISCH WEEKBLAD

ONDER REDACTIE VAN DR. W. BANNING A£R_Ej_Djß REDACTIE: BENTVELDSWEG 5 – BENTVELD

V»"I6 maal per JAAII ■ 32STE IAARGANG

AbUNNtMtNÏ BIJ VOORUITBETALING PER JAAR F 3.40, RER HALFJAAR F 1.75, PER KWARTAAL F 0.90 PLUS 15 CTS INCASSO – LOSSE NUMMERS 8 CTS POSTGIRO 21876 – GEMEENTE GIRO V 4500 – ADMINISTRATIE GEBOUW N.V. DE ARBEIDERSPERS, HEKELVELD 15, AMSTERDAM-CENTRUM

STRIJDPUNTEN

E r is een merkwaardige overeenkomst in de strijd, die gevoerd wordt al sinds lang – op religieus gebied en de strijd, die men m de na-oorlogsjaren heeft zien ontbranden in het socialisme. In de religieuze wereld van West-Europa is gestreden om „Christendom” óf universele religie de strijd in Duitsland gaat, wanneer men afziet van elementen van kerkpolitiek om Christendom, Duits Christendom of Germaanse religie. Ik vraag nu niet naar inhouden (hoewel dat wel uiterst belangrijk is!), neem alleen de beheersende uitgangspunten. Laat ons dan maar beginnen bij de aktuele dingen in Duitsland.

Germaanse religie daar leeft de overtuiging, dat het Germaanse ras, krachtens de eigen aard, krachtens het bloed, tot een geheel eigen religie, tot een eigen wereldbeeld en levenshouding komen moet. Misschien verschillen de heren nog al wat onderhng, wanneer men nauwkeurig de kenmerken van bloed en ras moet beschrijven maar men verschilt niet in de keuze van het uitgangspunt: religie móet worden bepaald door bloed en ras, de openbaring Gods is aan ras en bloed gebonden. Omdat de Godsopenbaring voor de duitsers aan het Germaanse ras gebonden is, daarom: geen Christendom.

Duits Christendom: men wil nog vasthouden aan het Christendom, waarin men is opgegroeid, dat sedert Luther in Protestantse vorm zulk een diepe invloed heeft uitgeoefend in het duitse volk maar men erkent dat bloed en ras, volksgemeenschap en nieuwe volksbeweging (nat. sociaiisme) krachten zijn, ■ on om, gebonden aan de duitse volksgemeenschap, bepaald door de IUPt > ingeschakeld in de duitse staat, nrnfp?'' van een theoloog prof essor Em Hirsch: God openbaart zich hP.fcf existentie (het volledige vnit inensen), dat is gebonden aan , oorsprong, ras, düs, als ge Christendom wilt, dan düits.

Christendom boven ras en natie uit: gelukkig zijn er ook in Duitsland deze stemmen nog. Men erkent de invloed van bodem, ras, bloed, volk maar houdt vast dat het Christendom naar zijn wezen een heilsboodschap brengt voor alle volken, dat er geloofd wordt in een gemeenschap des geestes die boven belijdenissen, kerken, nationale grenzen uitgaat. Maar: het heil blijft gegeven in Christus; de Godsopenbaring, waaraan de wereld blijvend gebonden behoort te worden, is gegeven in de persoon van Jezus Christus, in het begin onzer jaartelling. Om alweer een theologieprofessor (Emil Brunnei; aan te halen: Dat de beslissende eeuwigheidsopenbaring zich in één punt der geschiedenis voltrokken heeft, is de centrale waarheid des Christendoms.

Er was steeds over de gehele wereld een ander type: het universalistiese. Van Goethe wordt verteld, dat hij opsprong toen iemand steeds van de „stad” Gods sprak, daarmee bedoelende, dat deze éne stad' speciaal heilig was. Wat betekent dat, moet toen Goethe hebben uitgeroepen: God heeft geen stad, maar een rijk geen rijk, maar een wereld geen wereld, maar werelden. Hier is het besef van het onuitputtelike der Godsopenbaring, die niet gebonden is aan Jeruzalem, Rome, Wittenberg, Genève.

Kiezen? Laat ons voorzichtig zijn met al te traditioneel of al te vluchtig-modern ons op één punt vast te leggen. Maar toch zal het wel geen religieus-socialist willen ontkennen, ook hij die positief aan Christendom wil vasthouden, dat een verlorengaan van het universele een ontzaglike verarming betekent. Persoonlik zoek ik een polaire verbinding: enerzijds erkenning van het onmiskenbare feit dat wij gegrepen worden op de plaats waar wij staan, het éne punt; anderzijds erkenning van het door het geloof aanvaarde feit, dat God ' zelf alle werelden en tijden omspant, door- '' woont, draagt. Het is de spanning, die naar

verwijding, verdieping, verrijking voeren kan. En elke religie, die zich vastlegt op het éne punt: ras, volk, tijdstip, persoon, kerk, richting is verarming, dikwels barbarisme, terugval.

Ligt het eigenlik in het socialisme niet precies zo? Ik denk nu niet in de eerste plaats aan de partijen in ons land of aan de elkaar bekonkurerende internationales der wereld al zou daarover ook wel wat te zeggen zijn. Ik denk vooral aan de sociale steunpunten. Er is proletaries socialisme: vervult in de socialistiese ideologie van heel velen „het proletariaat” een andere rol dan „het ras” in Duitsland en dan „natie” bij de bourgeoisie? Wordt niet het heil al te gemakkelik en lichtvaardig gebonden aan de éne profeet en aan de éne klasse? En heeft men daarom niet rustig weg proletariese belangenverbetering gelijk gesteld met vooruitgang van het socialisme?

gelukkig steeds een universalissocialisme, niet slechts in de sociale praktijk Politieke arbeid aansturend op het maken van sociaiistiese wil in groepen van het volk. Ook hier wij te zoeken naar een polaire verhet proletariaat als de grote massa der ontrechten heeft de socialisgedachte het sterkst beleefd en als aanvaard; maar verdwijning, ververrijking komen slechts wansocialisme wordt verstaan als mensheidssamenhang.

Wij leven in tijden van beklemmende geestelike verenging, waarin het universele dreigt te verstikken. Bewustzijnsverenging is steeds gevaarlik het ergst is dat men haar schijnt te willen, te móéten willen, om nog houvast te kunnen vinden Het is de verenging die naar de ondergang voert. Daarom is voor wie geesteswaarde wil handhaven, universalisme plicht W.' B.