is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 37, 1939, no 30, 22-04-1939

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De >eerelcl ran nu

Mexicaanse petroleum.

Er is een conflict tussen de Mexicaanse regering en de grote Noordamerikaanse oliemaatschappijen. Het komt tenaastebij hier op neer: de Mexicaanse regering wenst in de richting van staatsindustrialisatie te gaan, maar heeft voor onderzoeking en ontginning Amerikaans kapitaal nodig. zoekt nu naar een formule, die deze twee tegenstrijdige belangen in evenwicht houdt. Echter op de achtergrond van dit conflict verrijst een ander: hierover licht de Times ons in:

Natuurlijk is ook hier weer aanwezig de actie der totalitaire staten, die zo hun eigen interesse hebben aan petroleum. President Cardenas heeft echter voorkeur voor de democratische landen en herhaaldelijk heeft hij betoogd, dat hij onder diplomatische druk staat van de Verenigde Staten, van Engeland en van Nederland. Echter: Cardenas blijft geen president. Verkiezingen zijn in uitzicht en tegenover de semi-officiële candidaat Camacho predenteert zich Amaro. Dan is er nog een derde, conservatief en groot grondbezitter, waarvoor de regering werkelijk vreest Almazan. Dat alle drie de candidaten generaal zijn, herinnert ons eraan, dat we over Mexico schrijven.

Maar achter deze verkiezmgsmanoeuvres zijn wederom de totalitaire staten in actie. De regering-Cardenas steunde de Spaanse regeringspartij, maar nu Franco overwonnen heeft, gaat de oppositie in een richting, die vriendschap wenst met de dictatoriale staten. Officieel blijven Duitsland, Italië en Japan op de achtergrond, maar ze werken samen met de Franco-vrienden. En ziehier nu de merkwaardige figuur: als het Amerikaans kapitaal nu de oppositie gaat steunen (vanwege zijn belangenconflict met deze regering) gaat Mexico een fascistische staat worden. En als er in Europa oorlog uitbreekt? Dan hoopt het kapitaal, dat door de blokkade van Duitsland en Italië Mexico gedwongen zal worden, zijn voorwaarden te accepteren en Mexico hoopt, dat dan de democratische regeringen in olie-nood gemakkelijker haar voorwaarden zullen aanvaarden.

Vrij naar N.R.Crt. van 15 April ’39.

Dalende werkloosheid in Engeland

Het aantal werklozen is in Maart met 169.789 gedaald. Het totale aantal bedraagt 1.726.929. Volgens het ministerie van Arbeid is dit te danken aan de volgende oorzaken: opleving in de handel, vooral in de kledingindustrie, goede weersgesteldheid, tengevolge waarvan bouw- en boerenbedrijven gunstig beinvloed werden, en het herbewapenlngsplan der regering, dat weer werk verschaft aan de metaalindustrieën, etc.

Deze daling is de grootste in één maand sinds 1929.

Wij krijgen ook een tikje mee

In verband met de moeilijkheid om de nodige grondstoffen te betrekken uit het voormalige Tsjecho-Slowakije is het personeel der Nederlandse Zekeringenfabriek te Bunnik Zaterdag ontslagen. Zodra de grondstoffenaanvoer weer normaal geregeld is, zal het bedrijf worden voortgezet.

Winsten der vliegtuigindustrie

In een bespreking in het Engelse Lagerhuis op 9 Maart gaf de Minister voor Luchtvaart toe, dat de winsten der bewapeningsindustrie groter zijn dan ze behoren te zijn. Het Lagerhuis-lid Hugh Dalton gaf enkele cijfers: het dividend van Hawker Siddeley was 42 %, van Bristol Aircraft Company 25 %, van Rolls Royce 22i %, van Handley 30 %, van Fairey 15 %, van De HavUland 12i % en van Short Bros na aftrek van verschillende rechten en uitkeringen. (Peace, April)

Zomerhalfj. Winterhalfj Kameraadschap 56 % . 39 % Lichaamsoefeningen .. 19 o/o 15 % Staatspolitisch onderw 11 % 6 % Arbeid 7 % 14 % Exercitie oefeningen . 5 % 11 %

Amerika bewapent anderen

Gedurende Januari en Februari verkregen Engeland en Frankrijk vergunning tot het uitvoeren van vliegtuigen ter waarde van $ 17.000.000 uit de Ver. Staten.

De afgelopen drie jaren is de wapenexport uit de Ver. Staten nagenoeg verviervoudigd; in 1936 bedroeg deze $25.050.998; in 1937: $45.076.316; in 1938 tot December: § 94.209.522. Deze vermeerdering is voor het grootste deel toe te schrijven aan de vraag naar Amerikaanse bombardements- en gevechts-viiegtuigen. (Wash. Inf. Serv., 11. 12.)

Resultaten van de Nat.-Soc. opvoeding in de Arbeidsdienst

Men weet, dat de Duitse Arbeidsdienst door de nazi’s gebruikt wordt als één van de middelen om de nat.-soc. levensbeschouwing aan het jonge geslacht bij te brengen. In de Wet van 1935 op de Arbeidsdienst heet het in art. 1: ~De Rijksarbeidsdienst is een dienst der eer aan het Duitse volk.” Daarom bekleedt in de kampen het z.g. ~staatspolitische onderwijs” een voorname plaats. Nu heeft men Indertijd op bescheiden schaal een enquête gehouden, om te weten te komen hoe de mannen op een en ander reageerden. In een boek van dr. F. W. van den Nieuwenhuysen o.f.m. „De nationaal-socialistische Arbeidsdienst” (een Leuvens proefschrift van 1939) staat daarover een en ander vermeld. De vraag was gesteld: „wat bevalt u het beste in de Arbeidsdienst?” Bij het waarderen van het resultaat moet men bedenken dat de eerste lichting over een zomerhalfjaar, de tweede over een winterhalfjaar ging en deze laatste minder ontwikkelde jongens telde.

Duidelijk is dat het staatspolitisch onderwijs weinig belangstelling wekt!

Weerstand tegen sommige leerstukken

Een typisch voorbeeld van de tegenstand tegenover het staatspolitisch onderwijs is wel de houding der jonge mannen ten opzichte van de uiteenzetting der Sterilisatie wetten. Het geldt hier een punt dat voor velen een gewetenszaak betekent. Herhaaldelijk hebben leiders van het onderricht mij verklaard, dat zij hier op een niet te overwinnen tegenstand stootten. Minder ontwikkelde leiders haalden bij bespreking van dit punt voortdurend argumenten aan tot rechtvaardiging van de genoemde wetgeving. Hieruit bleek mij, dat deze leiders zware moeilijkheden ondervonden bij de verklaring van de wetgeving op de sterilisatie. Dit bekommerde hen zozeer, dat zij zich gedwongen voelden om aan mij als buitenstaander, hun argumentatie voor te leggen. Aldus dezelfde dr. Van den Nieuwenhuysen.

Als twee hetzelfde zeggen... over de bestrijding van het misbruik van alcohol en tabak

De algemene ethische eis van het christendom om de aardse goederen te gebruiken volgens voorschrift van het redelijk verstand, sluit uit misbruik van tabak en alcohol. De katholieke kerk heeft weliswaar nooit zich uitgesproken voor een volstrekt verbod van alcohol of nicotine, maar wel altijd gepleit voor de vrijwillige onthouding als voorbeeld en boven alles voor matigheid bij ’t gebruik van alcohol en tabak. Daarvan levert in Duitsland het succesvolle werk van de katholieke „Hoheneckzentrale” een voorbeeld. Het volk-opvoedend werk der kerk is dus parallel met de bemoeiingen die uitgaan van het Hauptamt für Volksgesundheit der N.S.D.AP.” en van het rijksbureau tegen alcohol en tabaksmisbruik.

Naar aanleiding van de in Frankfurt a. M. gehouden tweede ~Reichstagung” voor volksgezondheid en genotmiddelen, heeft bedoeld rijksbureau mededelingen gedaan aan de pers over de opzet van haar arbeid. Hieruit blijkt dat in Duitsland voor alcohol en tabak in 1938 meer dan 7 piUliard rijksmark werd uitgegeven; het gebruik van deze genotmiddelen

neemt nog steeds van jaar tot jaar toe; het gebruik van jenever is verdubbeld. Deze gebruikstoename gaat gepaard met een overeenkomstige toename van de nadelen, die het misbruik van alcohol en tabak veroorzaken. Zulks levert ernstige gevaren op voor de volksgezondheid en voor de scheppende kracht van het Duitse volk. Daarom heeft de „Reichsartzteführer” op de partijdag ais parool uitgegeven de bestrijding van het misbruik der genotsmiddelen; eveneens heeft de „Reichsjugendführer” de jeugd opgeroepen tot een ievenspractijk zonder alcohol en nicotine. Van de jeugd wordt een houding verwacht overeenkomstig het voorbeeld van den „Führer”.

Het is momenteel, afgezien van de noodzakelijkheid om de volksgezondheid te behouden, ook economisch, onverdragelijk dat in Duitsland meer dan 2 milliard R.M. jaarUjks verrookt wordt.

Schonere Zukunst 1939 p. 661.

Antisemitisme als dwaasheid

De nationaal-socialistische waanzin tegen de Joden leidt herhaaldelijk tot hachelijke verwikkelingen wanneer men zich voorstelt edel-Germanen te huldigen. Meestal hanteert men dan de meest verachtelijke voorwendsels en uitvluchten om de moeilijkheden te vermijden. In het geval van Heinrich Heine, een van Duitslands grootste dichters, echter kind van Joodse ouders, heeft men uitgedacht zijn werken te publiceren als van een anoniem schrijver. Maar nu hebben de post-autoriteiten een aparte postzegel uitgegeven om Otto LUienthal te huldigen, een pionier van de Duitse aviatiek, die in 1896 zijn leven verloor bij een proefvlucht. Hijzelf zowel als zijn ouders waren orthodoxe Joden. Vraag: bedoelt de postzegel misschien een onbekende piloot te huldigen, die onbekende vluchten verrichtte?

The Universe 8 April ’39.

In de nachtelijke schaduwen van Fortuna te New-York

Wij hier in Europa zijn toch beter. Men zou zo wel eens willen spreken als men van de speelduivel der Amerikaanse vrouwen hoort; gelukkig komen de berichten alleen uit New York en deze stad geeft even zo mln de toon aan voor de bewoners der kleine provincienesten als Parijs voor het landelijke Frankrijk. In een Duits-Amerikaans familieblad uit Techny (Illinois) noemt men policy en bingo als de meest geliefkoosde gelukspelen.

Bij policy volstaat als inzet één cent; de jaarlijkse omzet van de deelnemers, die evenwel meestentijds meisjes en vrouwen zijn, moet 100 millioen dollar bedragen; zelfs de armsten beproeven met hun zuur verdiende penningen het ~geluk”. Bingo is, naar men zegt, heel wat voornamer. De vrouwen van New York, die bang zijn om te sparen, besteden hier jaarlijks 35 millioen doilar; elke week zijn er ongeveer 2000 bingo-spelers en bij elke „zitting” nemen 300 personen daaraan deel. Op de vijf spelers zijn er vier vrouwen, die per „zitting” gemiddeld een tot anderhalve dollar verspelen. Ja, paardenrennen is geleidelijk aan een vrouwensport geworden; de zes grote uitgeverijen, die de „tips” verzorgen, beantwoorden dagelijks ongeveer 300.000 aanvragen; en wie zijn de nieuwsgierigen? Het antwoord bestaat in het verbluffende feit, dat het geen mannen zijn die jaarlijks de bookmaker 35.000.000 dollar in de schoot werpen. Helaas zijn er geen nauwkeurige cijfers bekend van het spel aan de beurs als effecten-speculatie, handel in waarde-papieren, medewerking aan de omzetverhoging van de aandelenmarkt. Men schat het in geldwaarde omgerekende risico der winzuchtige speelsters op de jaarlijkse som van 150 millioen doUar.

Zedeschilderingen over deze amazonen van het grote en kleine lotto laten zich gissen. ledereen voelt een zekere huiver voor moeders, in wier hoofd keukenrecepten en koersnoteringen door elkaar warrelen. De sigaret bij de braadpan, de monokel op straat, de diep naar beneden uitgesneden rug op het bal paré, zijn tenslotte nog weinig kwaadaardige grillen ten opzichte van het kwaadaardige euvel van dit hazard-spel.

Schonere Zukunst 1939 26 Maart p. 677.