is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 37, 1939, no 34, 20-05-1939

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De wereld Tan nu

Burgerdienstplicht roor nietdienstplichtigen gewenst

In het rapport over het vraagstuk van de arbeidsdienst, dat is uitgebracht op verzoek van het hoofdbestuur van de Nederlandse Maatschappij voor Nijverheid en Handel door een commissie, wordt voorgesteld:

Indien jeugdige werklozen van 18 tot 20 jaar 6 maanden ononderbroken werkloos zijn geweest, moeten ze onderworpen gesteld worden aan een burgerdienstplicht en een periode van 5 a 6 maanden volgens het systeem van de Burgerdienstplicht voor Jongeren tewerk worden gesteld. Als maatstaf voor de tewerkstelling van volgende groepen jeugdige werklozen zal de periode in arbeidsdienstpUcht doorgebracht niet meer als werkloosheid worden aangemerkt.

Na het verstrijken van die tijd zuUen ze alle mogelijke steun moeten krijgen, om zo spoedig mogeltjk een plaats in de maatschappij te verwerven.

Gedurende de tijd in burgerdienstplicht doorgebracht, zal getracht worden hen zo veel mogelijk in de reeds beoefende vakken te werk te stellen.

Burgerdienstplicht voor oudere werklozen.

De commissie meent, dat deze groep niet onder de burgerdienstpiicht moet worden gerangschikt, aangezien voor deze personen eerder sprake moet zijn van een stelsel van werkverschaffing dan van arbeidsdienstpUcht.

Burgerdienstplicht voor meisjes.

De commissie acht het gewenst, dat de meisjes gedurende een termijn van ongeveer 6 maanden in groepsverband worden samengebracht en onderricht ontvangen in huishoudelijke arbeid, als bijvoorbeeld koken van eenvoudige burgermaaltijden, wasbehandeling, onderhoud van kleding, kinderverpleging, eenvoudige huishoudadministratie, opleiding luchtbeschermingstaak voor vrouwen, eerste hulp en aanwijzingen omtrent taken, die door vrouwen en meisjes verricht zouden moeten worden in tijd van oorlog enz.

De commissie stelt zich niet voor, dat een Burgerdienstplicht voor Jongeren voor jonge mannen en jonge meisjes gelijktijdig ingevoerd zou kunnen worden en zij onthoudt zich er dan ook van, een kostenberekening voor de Burgerdienstplicht voor Jongeren voor meisjes op te stellen, aangezien zij van oordeei is, dat vóór alles een Burgerdienstplicht voor Jongeren voor jonge mannen tot stand moet worden gebracht.

Burgerdienstplicht voor niet-militie-plichtigen

Volgens de in de beschrijving van de algemene burgerdienstplicht gemaakte berekening zou een burgerdienstplicht voor nlet-militieplichtigen ca. 28.000 personen kunnen omvatten. Denkt men zich een zelfde regeling als bij het algemene plan, dus een opkomst in twee groepen, elk gedurende 5è maand, dan zullen de kosten bedragen voor 14.000 jongelingen gedurende 54 maand ƒ 6.125.000 en voor 28.000 per jaar ƒ 12.250.000.

Een spoedige Invoering van de burgerdienstplicht voor niet-dienstplichtigen acht de commissie zeer gewenst, hetzij als doel op zich zelf, hetzij wat haar liever is ais eerste étappe op de weg naar geleidelijke invoering van de algemene Burgerdienstplicht voor Jongeren.

OngeTrenste beiangsteiiing

Het is merkwaardig, te constateren hoe sommige landen er op de meest geraffineerde wijzen in slagen de provisiekast van hun buren te bespionneren.

Het spijt ons, dat wij het moeten zeggen, maar het is al weer het Duitsland van het ogenblik, dat hierin heel sterk is. Zo is het algemeen bekend, dat vele Duitsers aandelen hebben in de Zweedse ijzerertsondernemingen en dat zij hierdoor automatisch en langs de weg van de minste weerstand een volledig

controlemiddel in handen hebben om dit deel van de Zweedse industrie door en door te leren kennen.

Het is niet te verwonderen, dat de Zweedse regering allerminst gesteld is op deze pottenkijkers. Vandaar dan ook, dat zij een wetsontwerp voorbereidt, waarbij buitenlandse aandeelhouders van Zweedse ijzerertsmijnen zullen worden verplicht van deze aandelen afstand te doen. Terecht ziet de regering het gevaar van een te intensieve controle van haar Zuidelijken buur.

De Dode Zee ierert chloor

Sinds kort haalt men chloor langs electrolytische weg uit het water van de Rode Zee. Men vermijdt zodoende de dure aanvoer door het Suezkanaal.

De Franse Staathuishoudkunde in tijd rau oorlog

De Franse regering heeft reeds nu decreten uitgevaardigd, die in geval van oorlog, de staathuishoudkunde aan de omstandigheden zullen aanpassen. Zo zal de 40-urige werkweek in alle bedrijven door de 45-urige worden vervangen. Er wordt een speciale heffing van 1 pet. op alle betalingen ingevoerd. Er zullen speciale bewapeningsbons met 2-jarige looptijd worden uitgegeven. De bewapeningswinsten zullen worden teruggebracht tot 10 pet. Er zal een aantal zware en improductieve subsidies worden geschrapt en de uitgaven voor openbare werken worden verminderd. Dit alles om 17 milliard francs in de schatkist te brengen.

Er is een apart decreet afgekondigd tot organisatie der voedselvoorziening in tijd van ooriog.

Candhi en de Trede

Ghandi heeft een vredesoproep tot de gehele wereld gericht en zich daarin bereid verkiaard voor het behoud van de wereldvrede een hongerstaking te beginnen. „Ik strijd voor de vrede”, aldus luidt Ghandi’s boodschap. „Ik wil sterven voor de vrede tussen de Europese staten, voor de vrede op aarde en de goede wU tussen de mensen. Om dit te bezegelen ben ik in staat tot de dood toe te vasten, ten einde de mensheid in het Westen terug te brengen van een weg, die leidt naar een ondergang, zo groot als de wereldgeschiedenis nog nooit gekend heeft.”

Ghandi’s oproep is in de voornaamste Indische bladen gepubliceerd.

Franco's moeilijkheid

Het „nieuwe Spanje” wordt opgebouwd naar bekend model. Een wet is uitgevaardigd, waarin wordt voorgeschreven hoe men de ambtenaren die vroeger onder de Republiek hebben gediend, moet „testen”; hun worden een tiental vragen voorgelegd van de volgende inhoud:

1. Wat hebt u gedaan, toen de roemrijke nationale Beweging begon?

2. Wat hebt u gedaan, om de Beweging te steunen? Als u niets hebt gedaan, waarom?

3. Tot welke politieke partij behoort u?

4. Hebt u de marxistische leiders diensten bewezen?

5. Bent u door hen betaald, en is dit bedrag in uw diensttijd verhoogd?

6. Bent u uit de rijen van Franco naar d? roden overgelopen?

7. Hebben bekenden van u dit gedaan?

8. Wie waren de belangrijkste persoonlijkheden der linksen in uw district?

9. Op welke partij hebt u in 1936 gestemd?

10. Vertel wat u weet van de werkzaamheid van uw bekenden in de revolutionaire periode.

Dassief Terzet in Bohemen

Wij herinneren ons wel de berichten uit Praag: hoe de Tsjechen op Hitlers verjaardag een 30.000 bouquetten bioemen hebben neergelegd bij het monument van Johannes Hus, de nationale Vrijheidsheld, en hoe daar in letters van meer dan een meter hoog de leuze prijkte:

„De waarheid zal overwinnen”. In een artikel uit „Vrede” wordt ons duidelijk gemaakt, dat het verzet der Tsjechen voortgaat. Wij citeren daaruit:

Gedurende de eerste dagen van de bezetting waren op alle straathoeken van Praag veldkeukens geplaatst. Soep, brood, zuurkool, alles werd gratis aan de bevolking uitgedeeld. Maar er waren geen liefhebbers. „De Duitse soep is vergiftigd” kondigden de opschriften op de muren aan

Tachtig procent der Tsjechische officieren zijn afgedankt geworden; de autoriteiten deden hen weten, dat zij zich op de werklozenbureau’s konden doen inschrijven en steun ontvangen. Nauwelijks 3 pet. hebben deze aalmoes aanvaard Geen enkele Tsjech stemt er in toe, in Duitsland te gaan werken De Tjechische draaiers „saboteren” de productie in de Skoda-bedrijven De veel door Duitsers bezochte café’s zijn op de index geplaatst; in de anderen weigert men hakenkruisdragers te bedienen

In Tsjoedrim, een kleine stad van 13000 inwoners, zijn alle winkels gesloten, omdat men geen enkele Duitser wilde bedienen De looden zilvermijnen van Pribram zijn op de dag, dat de Duitse troepen birmentrokken verwoest door de Tsjechen In Bohemen vermenigvuldigden zich de verkeersongelukken en als bij toeval zijn het de bestuurders van Duitse militaire vrachtwagens, die de slachtoffers zijn Toen Herr Protektor Von Neurath te Praag arriveerde hadden de inwoners, ondanks de uitnodiging, vergeten te vlaggen en de straten te bevolken tijdens het voorbijtrekken van de officiële stoet De volgende dag gaven zich ondanks officiële orders slechts 12 ö 13 pet. van de scholieren en Sokols de moeite Von Neurath te begroeten

In een bierhuis, waar Neurath binnen was gegaan, ving het orkest onmiddellijk aan de Marche funèbre van Chopin te spelen (de chef van het orkest moet thans in een concentratiekamp zitten) Het gedenkteken van den onbekenden Tsjechischen soldaat, waar na 16 Maart dagelijks 4 tot 5000 bezoekers uit alle hoeken van Bohemen bloemen kwamen neerleggen, ontvangt thans geen enkele visite meer, omdat de Kommandatur het in zijn hoofd kreeg er twee schildwachten bij te plaatsen ”

Ooriogsroes, kinine en economie

Dat de gehele wereld in oorlogsroes ieeft, weet ieder.

Dat elk land bezig is met de organisatie van zijn economisch leven in te richten op oorlog, volgt daaruit. In Amerika maakt men zich grote zorgen over de vraag, hoe men aan kinine, tin, rubber zal komen, wanneer de verbindingen met Ned.-Indië worden verbroken. Ziehier wat de heer Th. Ligthart, oud-directeur van de Javase Bank o.a. vertelt (Zakenwereld, 13 Mei ’39):

Het is voor Amerika bijv. beangstigend te weten, dat

Java 95 % van de totale kinineproductie van de wereld levert.

Kinine-medicamenten kan men niet tenvolle vervangen. Er zijn zonder twijfel goede synthetische producten, bijvoorbeeld atebrine, maar deze voldoen toch niet zó, dat men de natuurlijke kinine zou willen missen. Het is bekend, dat men in oorlogstijd veel behoefte aan kinine heeft.

Er is overigens nog een tweede reden, waarom Amerika zich zo voor kinine interesseert, en wel deze, dat in de laatste jaren malaria in het zuidelijk gedeelte van de Verenigde Staten in stijgende mate voorkomt. Het sterftecijfer tengevolge van deze kwaal stijgt op onrustbarende wijze.

Onder zulke omstandigheden is het niet prettig zich afhankelijk te voelen van één enkel land, vooral niet in een tijd, waarin men er moeilijk toe komen kan zijn vertrouwen in een blijvende vriendschap van welk land ook te stellen. Amerika doet derhalve pogingen om kinabast te laten produceren in Brazilië en misschien ook wel in andere Zuid-Amerikaanse staten. Wij kunnen ons van deze toekomstige concurrentie afmaken met de gedachte, dat de kostprijs op Java stellig veel lager liggen zal, maar kostprijzen zijn begrippen, die in de tijden, toen men nog economisch dacht, enige waarde hadden tegenwoordig spelen zij maar zelden een rol van betekenis.

Zou dus de teelt van kinabast in Zuid-Amerika gelukken, dan zouden wij rekening moeten houden met een onprettigen concurrent, misschien even onprettig als de concurrent voor de Java-suiker in Brits-Indië.