is toegevoegd aan uw favorieten.

Tijd en taak; religieus-socialistisch weekblad, jrg 49, 1950, no 12, 16-12-1950

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Maar niet dAó.rom ben ik pacifist. Van mijn jonge jaren af heb ik een weerzin gehad tegen alles wat militair was. Vóór de oorlog kon ik onze jcoigens nog „pruimen”. Als ze per vrachtwagen werden vervoerd, was het net de Jongelingsvereniging, die een dagje naar Muiderberg ging. Ik meen nog altijd, dat het verschijnsel, dat ons leger „naar niets leek”, op alle punten, ons een klein beetje rechtvaardigde in het feit, dat we het er tóch op nahielden. Toen de heer Schokking aan het bewind kwam, heeft iemand mij geschreven: uitgerekend voor oorlog een christen. Nu hij weg is, ben ik blij, dat hij er geweest is: hij heeft er gelukkig niet veel van terecht gebracht. Ik ben pacifist, omdat ik in mijn armoede en onvermogen hier en daar probeer de mens om mij heen op het Rijk der Gerechtigheid te wijzen. De komst daarvan zal door niets en niemand worden belemmerd. En zelfs het zwaard staat het niet in de weg. Ik ben alleen maar bang, dat zoveel mensen, ondanks alle handtekeningen en manifesten, alle diplomatieke actie, verbonden en nog zoveel meer, al zozeer door die agressie zijn aangegrepen, dat ze niet meer geloven kunnen in een Rijk, dat waarachtig tot onze vrede dienen zal. En ik zou tot God willen zeggen: „Het wordt tijd, dat het komt!” Om dat heimwee, ben ik pacifist. N. G. J. V. SCHOUWENBURG

Leestafelnieuws

Kerstverhalen. N. Basenau—Goemans, Mensen en dieren in de Kerstnacht. Nieuwe verzamelde Kerstverhalen, uitgave Ploegsma, Amsterdam, 4e druk 1950, 216 blz., omslag en illustraties van Aart van Breda ƒ 5.90. Een verzameling van 21 verhalen, waarvan sommige voor jong en oud, anderen voor ouderen, anderen voor kinderen zijn. U vindt er uit het Zweeds, Fins, Frans en Amerikaans vertaalde verhalen en legenden. In sommige (vooral de Zweedse) is de grondtoon: blij zijn en goed doen omdat het de Kersttijd is, in andere verhalen neemt de Kerstboom wel een heel voorname plaats in. Ze zijn aantrekkelijk die beschrijvingen van Kerstfeestvoorbereidingen op de boerderij, het is ook aardig om te horen hoe in andere landen Kerstfeest wordt gevierd, sommige legenden zijn altijd weer mooi om te horen. Zo kan deze bundel door zijn rijke inhoud bijdragen tot de viering van Kerstfeest in gezin of club. Toch wil ik de opmerking maken dat zelden in deze bundel Christus’ geboorte centraal wordt gesteld, meestal gaat het over het Licht of de Vrede op aarde of de Dankbaarheid.

Dora Coolsma Uk’s Kerstfeest, uitgave van Gorcum, Assen, 2e druk 1950, serie Akkerklokjes no. 1, ƒ0.55 ing., ƒ 0.90 geb., illustr. L. Veenhoven. Uk heeft geen moeder meer. Van Juf die voor het gezin zorgt kan ze niet houden. Ze maakt geen pakje voor Juf om haar bij de Kerstboom te geven, maar als ze in de familiekring om de brandende Kerstboom zit beseft ze dat Jezus van alle mensen hield en dat wij dat ook moeten proberen en dan opeens vindt ze Juf ook lief. Ik vind het jammer dat in dit Kerstverhaal de cadeautjes zoveel aandacht krijgen en de ommekeer bij Uk gaat wel heel vlot. Een aardig verhaaltje.

W. G. v. d. Hulst, Ergens in de wijde wereld, uitgave Callenbach, Nijkerk, 5e druk 1950, tekeningen van W. G. V. d. Hulst jr, 75 blz. ƒ 0.85. Een heel mooi verhaal over een jongen, die eenzaam is omdat moeder in het ziekenhuis ligt, die graag thuis wil helpen, maar dat dan weer vergeet in zijn spel, die soms roerend zijn best doet en soms bar ondeugend is. In die moeilijke tijd van moeders ziekte gaat hij beseffen dat God er altijd is om naar hem te luisteren, ook als hij alleen op zolder ligt. Geen Kerstverhaal, maar stellig een christelijk verhaal, dat we, omdat het zo zuiver en waar is, graag aanraden voor 10-12 jaar.

D. A. Cramer—Schaap, Afgedreven maar gered. Uitgave van Gorcum, Assen, 1950. Serie Naar ’t Zonlicht toe, nr. 37, omslag en illustraties van Jan Lutz, 64 blz., ƒ 1.20 ingen., ƒ 1.55 geb. „Een verhaal dat op Texel speelt”, is de ondertitel van dit boekje. Pup gooit een ruit in met voetballen, gaat kievitseieren zoeken, wordt Derdemantje (jongste op een vissersschuit) maar niet bij zijn oom zoals de afspraak was. Hij gaat in dienst bij een tjalkschipper, bij wie hij een prettiger leven ver-

wacht. Zijn oom durft hij niet meer te ontmoeten, maar Pups redding in dubbele betekenis komt als oom hem verlost van een drijvende ijsschots, waarop hij de dag voor Kerstmis, samen met een jongen met wie hij ruzie heeft, angstige uren heeft. Hij verzoent zich met z’n „vijand”, met z’n oom en zit de volgende dag dankbaar in de kerk. De schrijfster haalt in die 64 blz. wel heel veel overhoop. M.i. was hier stof voor een compleet jongensboek. In deze vorm gebeurt er teveel achter elkaar. Er wordt vluchtig aangeduid, wat rustige beschrijving behoefde. Zo bleef het verhaal aan de oppervlakte.

Kaj Munk, Verhalen van Jezus aan kinderen. Nederlands van Johan VSfinkler, uitgave Daamen, Den Haag 1950, 83 blz., illustraties, dezelfde als in de oorspronkelijke uitgave, van de Deen Herluf Jensenius. ƒ 2.65, geb. ƒ 3.90. Een merkwaardig boekje! Frisse tekst, tekeningen van Deense boeren en boerinnen. Bij De rijke man en De arme Lazarus zelfs een tekening van Lazarus op schoot van Abraham met vleugels, zittend op een wolk!

Als ik deze Gelijkenissen vergeUjk met dezelfde verhalen in de kinderbijbel van Anne de Vries, dan zou ik willen zeggen: de eerste zijn voor kinderen uit een buitenkerkelijk, de andere voor kinderen uit een kerkelijk milieu. Die „buitenkerkelijke” kinderen zullen de verhalen zeker niet saai of braaf vinden,- want ze zijn springlevend en vol humor door Kaj Munk verteld. Maar de ouders van die kinderen doen verstandig wanneer ze daarna de kleine lezers in contact brengen met een bijbelse geschiedenis die nauwer aansluit bij de wereld van de bijbel. De tekeningen zijn geestig, de taal spreekt aan. Het (boekje is verzorgd uitgegeven.

Ds Kr. Strijd, Godsdienstige vormen in ons gezin. 3e heraiene druk 1950, uitgave De Ploeg, Utrecht, Nieuwe Gracht 27. ƒ 0.40, 44 blz. Practische raadgevingen van een predikant. Raad voor het gebruiken van de trouwbijbel, kerkgang, godsdienstige vormen voor en met onze kinderen als avond- en tafelgebed, zingen, voorlezen, feesten, sexuele opvoeding. In de 44 blz. wordt natuurlijk geen van de genoemde onderwerpen uitvoerig besproken, maar er wordt een weg gewezen, een mogelijkheid aangegeven. Een boekenlijst vonnt het slot van deze gids, die wel eens wat vaak woorden in de overtreffende trap gebruikt, maar die waardevol is als wegwijzer. R. B. R. * * *

C. G. Jung, Psychologie en opvoeding: Analytische psychologie en opvoeding. Conflicten in de kinderziel. Het begaafde kind, uitgave van Loghum Slaterus 1948, Arnhem, 187 blz. ƒ4.50. Dit is een van de aantrekkelijkste boeken van Jung die ik ken en een uitstekende inleiding tot zijn diepte-psychologie. De titel is enigermate misleidend, want met opvoedingsvraagstukken heeft dit boek niets of alles te maken. Het is slordig gecomponeerd, maar het bevat een schat aan psychologisch inzicht, die, mits soepel toegepast, voor elke opvoeder belangrijk kan zijn. Men kan in Jung bewonderen dat hij veel begrippen, die in de psychologie lang afgedaan schenen te hebben, weer hanteert; ik denk aan begrippen als zonde, morele orde, verlossing e.a. overgeleverde inzichten, die bij andere psychologische stelsels eenvoudigweg ingedampt worden. Maar men moet toch goed toezien dat hij vaak aan deze begrippen een andere functie geeft, dan ze op hun eigen gebied bezitten. B.v. blz. 65 waar hij terecht protesteert tegen het idee dat moraal niets met een neurose te maken heeft en tegen de leer, „dat zonde met opzet geen zonde is.” Accoord, maar met de beperking, dat zonde toch nog iets anders is dan bewuste inbreuk op zedelijke regels. Een prachtige beschrijving van een kinderlijke groeicrisis treft ge in dit boekje aan, waar iedereen die over voorlichting nadenkt, zijn nut mee kan doen. Ook nog een stuk vol geestige invallen over de psychische moeilijkheden van het begaafde kind.

Dr Susan Isaacs Ouders vragen raad. Ned. bewerking door J. Ronge-Haslinghuis, 240 blz. Uitgave Born, Assen 1950, ƒ5.90.

Dit is een boek over psychologische paedagogiek m.a.w. het beschrijft de ontwikkelingsstoornissen op psychisch gebied en hoe deze te verhelpen, zonder zich diepgaand in te laten met de theorie van de paedagogiek. Als men deze beperking goed inziet en dus weet, dat de paedagogische werkzaamheid nog omvattender is dan het voorkomen van psychische stoornissen, dan kan iedere opvoeder, die met kinderen onder de 10 jaar te doen heeft en speciaal ouders, veel dadelijk nut van dit boek hebben. Het is rechtstreeks op de practijk gericht. Het bespreekt moeilijkheden waar ieder ouder mee tobt: drift- en huilbuien, jaloersheid, vernielzucht, enz. Nu zijn er ouders, die alles al weten en hen zou men dit boek graag aanbevelen. Er zijn ouders, die op dit gebied te weetgierig zijn, hun kind herkennen in elk beschreven geval. Voor deze is dit boek niet ongevaarlijk. Het gaat er om iets van het inzicht van deze ervaren psychologe te leren, van de manier, waarop

ze dit soort problemen benadert. De insider zal merken, dat dr Susan Isaacs veel bij Freud geleerd heeft en dat haar geestelijke achtergrond het beste aangeduid kan worden met modern-agnostisch maar haar gave ligt in het fijne invoelingsvermogen en het inzicht in de psychische structuur van het kind. Aanbevolen.

Dr P. H. C. Tibout, Over het onderzoek en de behandeling van kinderen met afwijkend gedrag, psychiatrisch-sociale beschouwingen, uitgave J. Muusses Purmerend 1948, ing. ƒ 7.50, geb. ƒ 8.50, 327 blz.

Dit is een studieboek, slechts bestemd voor lezers, die al iets van psychologie en psychiatrie afgeweten. Men zou het strikt genomen een handboek kunnen noemen voor de psychiatrisch-sociale werker. De studie berust dan ook, wat het materiaal betreft op een 18-jarige werkzaamheid aan het medisch-opvoedkundig bureau te Amsterdam. Maar eigenlijk is het boek belangrijk voor ieder die met kinderen te maken heeft, welke een afwijkend gedrag vertonen. En overigens, zoals de schr. zelf uitvoerig aan toont: er is geen scherpe grens tussen normaal en abnormaal. De schr. stelt weer aan de orde: hoe kan de maatschappij deze moeilijke kinderen helpen. Kortom het is een zeldzaam rijk boek, want ge kunt er ook veel uit leren over de geschiedenis der moderne kinderpsychiatrie. Met deze aanduidingen is het boek van dr Tibout voor ons blad voldoende gekenschetst. Persoonlijk wil ik wel bekennen, dat mij de discussie der methoden het meest geboeid heeft. Wie overigens voor dit soort vragen geen interesse heeft, maar onmiddellijk verrijking van inzicht beoogt, late dit boek toch niet ongelezen. De schr. is meer eclectisch dan critisch, maar geeft dan ook veel door van de resultaten der moderne kinderpsychologie in samenhang met haar eigen rijke ervaring. Daarbij inspireert een levend sociaal gevoel haar voortdurend tot suggesties, die iedere socialist van harte zal bijvallen. Jammer dat het Nederlands vaak, zelfs voor een proefschrift, zo slecht is. Een tweede opmerking veroorloof ik me, eerder een suggestie: hier en daar zou een grotere verfijning der gehanteerde begrippen mogelijk zijn geweest door een verwerken van wat ik gemakshalve aanduid als de phenomenologische psychologie: ik denk aan Scheler, Binswanger, Merleau-Ponty, Sartre. J- G- B.

TIJD EN TAAK De eigen taak in eigen tijd in eigen hand te nemen, is alles wat ik vraag. Geef God dan dat ik eigen tijd en eigen taak naar Hem toe draag. Theo Vesseur. ★ ★ ★ ★ ★

Brengi; Uw Kerstverblijf dit jaar door in het nieuwe comfort, inger. en centr. verw. NED. HEBV. VACANTIECENTRUM „DE HAAF” TE BERGEN (N.-H.) Van 23.X11 ’s middags tot 27.X11 na ontbijt ƒ 16,50 p. p. Langer verblijf (a ƒ 4,75 p. p. p. d.) is mogelijk. Inl. verstr. de directie.

Wat geloven Vrijzinnige Christenen? De POSTPROPAGANDA (Bibliotheken van den Ned. Protestanten Bond) verschaffen lectuur hierover. Ciorr.adres: Warmonderweg 7, Leiden.

M.V. OE ARBEIDERSPERS A'O«M