is toegevoegd aan uw favorieten.

Verf en kunst; maandblad van P. A. Regnault's verf-, inkt- en blikfabrieken, jrg 2, 1933, no 12, 1933

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

KUNSL

ABSTRACTE SCHILDERKUNST.

Het zij vooropgesteld, dat dit begrip feitelijk een onding is, want alle Kunst is abstract, dat wij ons er echter van bedienen komt, omdat wij een onderscheidingsmiddel noodig hebben.

Onder abstracte Kunst verstaan wij een Kunst, die geheel afwijkt van het beeld, dat wij ons van onze omgeving vormen, die zich inplaats van door concrete door absolute vormen uitdrukt. Zij geeft noch het directe beeld noch het zinnebeeld van een bepaald voorwerp, maar de op geen tastbaar voorwerp betrokken vorm op zichzelf.

Abstracte schilderkunst, zooals wij die sedert het begin dezer eeuw kennen is niet eerder in de Kunstgeschiedenis verschenen. Wie hare innerlijke noodzakelijkheid ontkent, weet niet, dat niets in dit leven zonder innerlijke noodzakelijkheid is. Het ontgaat hem niet alleen dat abstractie niet slechts bij de hedendaagsche scheppende Kunst optreedt, maar ook geheel in de huidige levensvormen is doorgedrongen ; men behoeft slechts een blik te slaan op de industrie, het verkeer, de berichtendienst en wijze van oorlogsvoering, om overal het uitgroeien van super vormgevingsprincipes, waaraan de techniek hulp biedt, te bespeuren.

Een en ander wordt duidelijker wanneer men het woord abstractie vervangt door het woord organisatie. Abstracte schilderkunst wil niet anders dan de beeldvlakken organiseeren. Om de abstracte schilderkunst goed te verstaan moet men haar oorsprong nader beschouwen. Doet men dat, dan begrijpt men haar als tegenbeweging tegen het doodloopende impressionisme, als streep onder afgeleefde opvattingen en afgestompt vormgevingsapparaat. De impressionist speelde het klaar, werk zonder inhoud te scheppen, het gebeuren als een stilleven te behandelen, zonder daarbij het natuurvoorbeeld op te geven. De met het vroege kubisme intredende Kunst brak met het natuurvoorbeeld, dat nog slechts vegeteerde en hield zich bezig met een radicale revisie met een moedig opnieuw bestudeeren van de oervormvragen. Dat zij voor dezen opbouwenden arbeid den voorwerpsloozen vorm koos is begrijpelijk. Waar zij vormen van voorwerpen in hare composities betrok, liet zij deze vervloeien en maakte zij de associaties, die zich aan de vormen van voorwerpen verbinden, ondergeschikt aan de compositie. Nadat de abstracte Kunst hare eerste opgave, de schepping van voorwerpslooze vormen, had opgelost, probeerde zij nieuwe voorwerpen en nieuwe gedachten uittebeelden. Deze pogingen zijn echter tot dusver nog niet vruchtbaar geworden, daar zij noodzakelijkerwijze te individualistisch van aard zijn en te weinig algemeen eigens hebben. Dit ligt echter niet aan de Kunst doch aan den tijd, die nog geen vastomlijnd wereldstreven te zien geeft en ook aan de Kunst niet toestaat uitdrukking van een algemeen levensgevoel te geven.

Die abstracte Kunst afwijst, bewijst niet te begrijpen, dat wij in een tijd van diepgrijpende evoluties leven, wiens hoofdwet de arbeid is. De hedendaagsche Kunst is geen feestelijke aangelegenheid en dient niet om de oogen te verlustigen.