is toegevoegd aan je favorieten.

Marineblad jrg 55, 1940, no 3

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De krijgsmanseed van Admiraal Carel Hendrik Verhuell (1764—1845)

Ik eindig met Thorbecke's oordeel over Verhuells standpunt in 1813:

,,In zulke tijden vindt het gelukkig verraad toejuiching, maar er is een ongewone sterkte van wil noodig om niet met de menigte te loopen."

Voor een man als Thorbecke was de Fransche tijd een onafwendbare noodzakelijkheid en in zijn gevolgen een zegen voor Nederland, zoodat hij in Verhuells trouw aan den Keizer, trouw aan een beginsel zag. Ons dunkt echter, dat Verhuell slechts tot het bittere einde zijn eed gestand wilde doen om der wille van de hooge waarde van den eed zelf.

En welke eerlijke soldaat zal de hooge en absolute waarde van een eed ontkennen?

Wie, gaaf als Verhuell, een eed niet kan breken, beseffe echter bijtijds, wie en wat hij trouw zweert, zijn land en wettige Koningin

of een persoon, een ideologie, een beginsel of een klasse. In

beide gevallen kan hij man van eer blijven, als hij een „ongewone sterkte van wil" heeft, maar het tweede ontzegt hem de verknochtheid van het vaderlandsche nageslacht aan zijn nagedachtenis.

Literatuur

„Het leven en karakter van Carel Hendrik graaf Verhuell", door Q. M. R. Verhuell.

„Historische schetsen: Karei Hendrik Verhuell en Rutger Jan Schimmelpenninck", door Mr. J. R. Thorbecke.

„Brieven en bescheiden 1813—14. De vice-admiraal Verhuell", door W. A. C. de Jonge.

Noten

1) Verhuells vader was burgemeester van Doetinchem, afgevaardigde ter StatenGeneraal en lid der admiraliteit van de Maze; zijn moeder, baronesse Van Rouwenoort, en zijn vrouw, Mejuffrouw De Bruyn, waren beide dochters van burgemeesters van Doetinchem.

2) Verhuell was in den slag bij Doggersbank buitengewoon luitenant; hij werd voor zijn moedig gedrag beloond met de benoeming tot ordinaris-luitenant.

3) Als adjudant-generaal verving hij zijn ouderen broeder Christiaan Anton, die ontmoedigd de Marine had verlaten.

4) Bij het uitbreken der Juli-revolutie was Verhuell in Holland. Hij spoedde zich naar Parijs en ontkwam ternauwernood aan de volkswoede tegen de pairs, die weigerden de ex-ministers van Karei X ter dood te veroordeelen.

De oude Lafayette wist op het nippertje het volk tot rede te brengen.

357