is toegevoegd aan uw favorieten.

De oorsprong der Grieksche wijsbegeerte

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

daarom voor elkander 'hósioi' geweest en 'katharói', of reinen; 'cathari' waren als gereinigden de ingewijden 1 en deelgenooten aan verborgenheden, die te Athene bijv. ('Kikvorschen' 335) aan Aristophanes als ós-zo/ (tu<7T<xi zijn bekend geweest. Later, in de derde christelijke eeuw, hebben van de bereids groote menigte van onzuivere Christenen (Eus. H. E. 6 : 43, 1) in de 'ecclesia catholica' of allemansgemeente allereerst te Rome 'puritani' zich als 'catharen' willen onderscheiden ; de spottende herhaling van het woord in de groote gemeente verklaart dan de latere beteekenis van 'afgewekenen en onrechtzinnigen'.

Anaximander (zie Diels, F VS3 1:19 + 24) schijnt te hebben geschreven dat de 'kosmos' of sterrenhemel wentelt gelijk een wiel; ook Herodotus, trouwens, vermeldt (1 : 131) het 'hemelrad'. En Xenophanes, die (Metaph. 1 : 5) naar het zeggen van Aristoteles met het oog op den geheelen hemel of kosmos het Eene God heeft genoemd, kan hierbij heel wel hebben gedacht aan den hemelschen noordpool. Orphisch (Abel 166) is de leer geweest, dat in (of aan) den hemel alles wentelt of draait2; nog in de Joodsche Qabbêilci (Zohar I 109 b) draait de Eeuwige het rad der gebeurtenissen, en de 'galgal harnmazzalóth' der Joden is als 'rota mansionum coelestium' de dierenriem, die

1) In het Latijn 'sacrati'. Van waar vermoedelijk 'sacramentum', anders zooveel als 'eed', in het Fransch 'serment', eerst als zevenvoudige Mithreesche inwijding, en dan bij Tertullianus als verborgenheid, mysterium.

2) Vgl. bij Hippolytus ('Secten' 5:15, 4) t^v trpofiiv asi roü navris. „Terra autem in aeternum stat." Eccl. 1:4 Vuig.; cf. Ps. 92:1 Vuig. „Terram jussit (Deus) in media mundi parte consistere." Cat. Rom. 1:2, 18. „Stat vi terra sua: vi standi Vesta vocatur." Ovid. Fast. 6:299. „The earth only stands fast upon its own centre." Fr. Bacon 6:432 Spedding. „New car-

men drive the earth about." The same, 8:124; vgl. Ps. 18:5 Sept.