Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

33

Het kiesrecht, pas ingevoerd, was vrij uitgebreid. De leden van den adel en de geestelijkheid hadden het directe stemrecht, die van den derden stand het getrapte kiesrecht, met als grondslag den 25-jarigen leeftijd en een minimum-bijdrage in de directe belastingen. De regeering stond voor de moeilijke vraag het ceremonieel van de vergadering der afgevaardigden vast te stellen. De vraag ontstond, hoeveel leden zouden bijeenkomen, of elke stand afzonderlijk zou vergaderen, of men zou invoeren le vote par tête of le vote par ordre. Siéyès maakte in zijn brochure propaganda voor gemeenschappelijke vergadering en hoofdelijke stemming, mits de derde stand evenveel afgevaardigden zou krijgen als de beide andere samen. De regeering stelde het aantal leden vast op 300 uit den adel, 300 uit de geestelijkheid en 600 uit den tiers-état. Over de wijze van vergaderen nam .zij geen beslissing.

De cahiers. De gekozen afgevaardigden kregen van hun kiezers mee cahiers, d.w.z. lijsten van klachten en grieven. Deze zijn bijna alle bewaard gebleven en werpen een helder licht op den toestand van Frankrijk. De zware lasten zijn het voorwerp van de meeste grieven. De derde stand eischte vooral vrijheid van drukpers, afschaffing der feodale rechten en gelijke belastingplicht voor alle standen. Alle drie de standen verklaren zich tegenstanders van de absolute monarchie.

De regeering greep bij de verkiezingen niet in. Nooit hebben deze in grootere vrijheid plaats gehad dan in 1789. Dat was een ernstige fout van het gezag, want niemand bezat van zulk een gebeuren eenige ervaring. De vrijmetselarij heeft er voor haar organisatie partij van getrokken. De uitslag beantwoordde aan haar doel, zij droeg de overwinning weg. Ook daarom is de standen-vertegenwoordiging van de Etats-Généraux niet een volksvertegenwoordiging, maar het succes van een sterke minderheid, die door haar agitatie den machtigsten invloed op de kiezers wist uit te oefenen. De meerderheid van het Fransche volk was de dwalingen van de Verlichting niet toegedaan, wat later, tijdens de kerkvervolging, overduidelijk gebleken is.

Etats-Généraux. 5 M e i 1789 werden de Etats-Généraux te Versailles geopend. Lodewijk XVI presideerde. Necker hield een lange, weinig belovende redevoering. In de volgende weken kwam aan de orde het onderzoek der geloofsbrieven. Adel en geestelijkheid gingen afzonderlijk vergaderen, de tiers-état bleef zoodoende van zelf alleen staan. Maar deze was daarvan niet gediend. Hij wilde, dat de geloofsbrieven in een gezamenlijke vergadering zouden worden onderzocht.

Nationale Vergadering, 17 Juni 1789. Er volgden onderhandelingen tusschen de drie standen, die niet erg vlotten. Eenige democratisch gezinde edelen en geestelijken sluiten zich uit eigen beweging

Sluiten