Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„Nu hoert wat die grade menen In corten worden ende in clenen.

Teerst gevoelt ende beseft,

Tander hem bet op verheft,

Die derde quetst die nature,

Die vierde verduwetste al dure.

of, in meer modern Nederlandsch: in den eersten graad is de werking even waarneembaar, in den tweeden graad treedt een duidelijke werking op, de derde graad vertoont een krachtigen, op de organen inwerkenden invloed, welke verder dan wenschelijk is kan gaan, terwijl de geneesmiddelen van den vierden graad den dood ten gevolge kunnen hebben.

Ruim duizend jaar liggen tusschen galenus en onzen didactischen dichter, en voordat galenus als toonaangevend theoreticus heeft uitgediend, zijn we wederom 8 a 400 jaar verder. In dien tusschentyd is echter een op zich zelf niet onbruikbaar verklaringssysteem tot een gevaarlijk uitgangspunt geworden. Het heeft elke waarneming tegengegaan. Door de Arabieren, de erfgenamen der Westersche wetenschap, is het Galenisme tot een in hun oogen onaantastbare waarheid ge\\ orden, zoo zelfs dat, wanneer een waarneming in stryd met de aangenomen theorie is, de onjuistheid der waarneming afdoende bewezen wordt geacht. De theorie heeft het experiment gedood. Is dit de schuld van galenus geweest? Waarschijnlijk niet. Het lag in den aard van den tot abstracte philisofische beschouwingen neigenden oosterling om een theorie, welke ook, tot in de fijnste bijzonderheden uit te spinnen, en ware op pharmakotherapeutisch gebied het werk' van galenus er niet geweest, men had een ander systeem tot uitgangspunt genomen. Wel heeft galenus' theorie door haar quantiteitenleer, haar graden, tot

Sluiten