Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

't geheim voortkroop en zich in het duister ontwikkelde, maar nu, in het tijdvak dat wij gaan beschrijven, in al zijne afschuwelijkheid zich voor ons zal openbaren. Dat is wel de zwaarste beproeving geweest, waaraan onze katholieke vaderen sedert de dagen der hervorming werden blootgesteld, en onwillekeurig doet zij ons denken aan de vervolgingsmaatregelen, waartegen de plichtgetrouwe geestelijkheid in Duitschland tijdens den zoogenaamden Culturkampt' te kampen had.

Terwijl pater Franciscus Gilles, uit een Amsterdamsch-Antwerpsch geslacht, als opvolger van .lac. Vlemincx de geestelijke belangen van 't nog altijd welig bloeiende Xaverius-kerkje waarnam, werd de Hollandsche Missie bestuurd door den bel'aamden Petrus Codde, aartsbisschop van Sebaste. Deze was uit een Amsterdamsche patriciër-familie gesproten en vermaagschapt aan de aanzienlijkste Hollandsche geslachten, zoo roomsche als onroomsche.

De verbanning der Amsterdamsche zendelingen en de daarmede gepaard gaande sluiting der Ivrijtbergkerk staat in het innigste verband met de lotgevallen van dien ongelukkigen kerkvoogd, zoodat het noodzakelijk is een korte melding daarvan te maken, ten einde den samenhang goed te kunnen vatten en ,,'t werk der duisternis" te begrijpen.')

Tot onder den reeds meermalen genoemden apostolischen vicaris .loannes van Neercassel, die den 6den Juni 1686 te Zwolle overleed, bepaalde zich de strijd over de leer, in het boek Augnstinus van den Acquoyer Cornelis Jansenius verkondigd, bijna uitsluitend, althans hoofdzakelijk, tot het gebied der wetenschap. Maar onder dien kerkvoogd begonnen zich de vroeger minder voorziene gevolgen dier leerstellingen meer naar buiten en op practisch gebied te openbaren, in-

1 Ik volg hier, in hoofdtrekken, vooral P. 6. Bongaerts S. J. in zijn geschrift Dc St. Theresia-kerk blz. 55 en volg.

GESCHIEDENIS V. D. „KRIJTBERG." 5

Sluiten